Physalis
Physalis peruviana · Solanaceae
Επίσης: φυσαλίδα, φυσαλίς, φυσαλίς περουβιανή, Φυσαλίς η περουβιανή
Το physalis, γνωστό και ως φυσαλίδα ή περουβιανή φυσαλίς (Physalis peruviana), είναι θάμνος της οικογένειας Solanaceae με γλυκόξινους κιτρινοπορτοκαλί καρπούς μέσα σε χάρτινο περίβλημα. Στην Ελλάδα ταιριάζει περισσότερο στο μπαλκόνι και σε γλάστρα, γιατί δεν αντέχει τον παγετό. Είναι εύκολο φυτό, αρκεί να έχει ήλιο και τακτικό πότισμα κατά την περίοδο της βλάστησης.
- Φως
- Πλήρης ήλιος, Ήλιος έως ημισκιά
- Πότισμα
- Μέτριες
- Υγρασία
- Μέτρια
- Θερμοκρασία
- 13–28 °C, ελάχ. -2 °C
- Δυσκολία
- Εύκολο
- Ύψος
- 1–1,6 m
Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους
Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.
Πώς είναι το φυτό
Το physalis είναι πολυετής θάμνος με πολλά, ανοιχτά κλαδιά και ύψος 100 έως 160 cm. Τα φύλλα είναι πράσινα, βελούδινα και καρδιόσχημα.
Τα άνθη είναι κρεμαστά, καμπανοειδή, 15-20 mm σε πλάτος, κίτρινα με καφεμωβ στίγματα στο εσωτερικό. Μετά την ανθοφορία ο κάλυκας φουσκώνει και γίνεται χάρτινο περίβλημα. Μέσα του βρίσκεται λείο, στρογγυλό μούρο 1,25-2 cm, κίτρινο προς πορτοκαλί.
Το φυτό κατάγεται από τις Άνδεις της Νότιας Αμερικής και φυτρώνει σε δάση και όχθες ποταμών σε υψόμετρο 500-3.000 m. Σε θερμές περιοχές του κόσμου αυτοφύεται, και σε νησιά του Ειρηνικού, όπως η Χαβάη, θεωρείται χωροκατακτητικό. Σε εύκρατα κλίματα καλλιεργείται συνήθως ως ετήσιο, ενώ στα τροπικά είναι πολυετές.
Καλλιέργεια και φροντίδα
Φως και θέση
Το physalis αναπτύσσεται καλύτερα σε πλήρη ήλιο και ανέχεται μερική σκιά. Διαλέξτε ηλιόλουστη και προφυλαγμένη γωνιά του μπαλκονιού.
Η ιδανική θερμοκρασία είναι περίπου 13-28 °C. Το φυτό δεν είναι ανθεκτικό στον παγετό: αντέχει το πολύ γύρω στους -2 °C, ενώ ο τυπικός χειμώνας στη χώρα μας φτάνει τους -6 °C. Γι' αυτό είναι φυτό για μπαλκόνι και εσωτερικό χώρο και όχι για μόνιμη φύτευση στον κήπο.
Πότισμα και υγρασία
Το πότισμα είναι μέτριο αλλά τακτικό κατά την ανάπτυξη και την καρποφορία. Το χώμα πρέπει να μένει ελαφρά υγρό, χωρίς να λιμνάζει νερό. Από τον Μάιο έως τον Σεπτέμβριο, που είναι η περίοδος με τις περισσότερες ανάγκες, ποτίστε πιο συχνά.
Η υγρασία του αέρα μπορεί να είναι μέτρια, χωρίς ιδιαίτερες απαιτήσεις.
Χώμα και αλλαγή γλάστρας
Προτιμά αμμοπηλώδες, καλά στραγγιζόμενο και μέτρια γόνιμο χώμα. Κάνει και το πηλώδες ή το κοινό χώμα γλάστρας, αρκεί να στραγγίζει. Το pH κυμαίνεται ανάμεσα σε 5,5 και 7,5.
Η αλλαγή γλάστρας γίνεται τον Μάρτιο ή τον Απρίλιο. Η γλάστρα πρέπει να έχει τρύπες αποστράγγισης, ώστε το νερό να μη μένει στη βάση.
Λίπανση
Λιπαίνετε από τον Απρίλιο έως τον Ιούλιο, δηλαδή όσο το φυτό αναπτύσσεται και ετοιμάζεται να ανθίσει. Τον χειμώνα, στην περίοδο ανάπαυσης, δεν χρειάζεται λίπανση.
Κλάδεμα
Κλαδέψτε τον Φεβρουάριο ή τον Μάρτιο, πριν ξεκινήσει η νέα βλάστηση. Έτσι ο θάμνος διατηρείται συμμαζεμένος μέσα στη γλάστρα.
Σπορά και φύτευση
Σπείρετε σε εσωτερικό χώρο από τον Ιανουάριο έως τον Μάρτιο. Μεταφέρετε τα φυτά έξω τον Απρίλιο ή τον Μάιο, μετά τον τελευταίο παγετό, σε ηλιόλουστη και προφυλαγμένη θέση.
Το φυτό τον χειμώνα
Από τον Νοέμβριο έως τον Φεβρουάριο το φυτό χρειάζεται προστασία από τον παγετό. Η περίοδος ανάπαυσης είναι ο Δεκέμβριος και ο Ιανουάριος.
Σε ψυχρό κλίμα το physalis αντιμετωπίζεται ως ετήσιο. Αν θέλετε να το κρατήσετε, φυλάξτε τη γλάστρα ή μοσχεύματα σε χώρο χωρίς παγετό.
Πολλαπλασιασμός
Πολλαπλασιάζεται με σπόρο και με μοσχεύματα στελέχους. Τα μοσχεύματα παίρνονται από τον Μάιο έως τον Ιούλιο.
Προβλήματα και εχθροί
Στο physalis μπορεί να εμφανιστούν αγρότιδες (cutworms), κόκκινο τετράνυχο, φθοριμαία της πατάτας, αφίδες και αλευρώδεις. Ελέγχετε τακτικά τα φύλλα, ιδιαίτερα την κάτω πλευρά τους.
Τα πουλιά τρώνε τους καρπούς και οι λαγοί μπορούν να ζημιώσουν τα νεαρά φυτά.
Συγκομιδή και χρήση
Η άνθηση διαρκεί από τον Ιούνιο έως τον Οκτώβριο και η συγκομιδή από τον Αύγουστο έως τον Νοέμβριο. Τρώγεται μόνο ο ώριμος καρπός.
Οι ώριμοι καρποί τρώγονται φρέσκοι, σε μαρμελάδες, σάλτσες και επιδόρπια. Το χάρτινο περίβλημα πρέπει να αφαιρείται, γιατί δεν τρώγεται.




































































