Ακτινίδιο

Actinidia · Actinidiaceae

Επίσης: ακτινίδια, ακτινιδιά, Ακτινίδιον

Το ακτινίδιο (actinidia, ακτινιδιά) είναι πολυετές φυλλοβόλο αναρριχώμενο φυτό με μεγάλους βρώσιμους καρπούς. Αναπτύσσεται γρήγορα, αντέχει στο κρύο και θέλει γερή στήριξη. Στους περισσότερους τύπους χρειάζεται αρσενικό και θηλυκό φυτό για να καρπίσει.

Φως: Πλήρης ήλιος, Ήλιος έως ημισκιά
Πότισμα: Μέτριες
Υγρασία: Μέτρια
Θερμοκρασία: 15–28 °C, ελάχ. -15 °C
Δυσκολία: Μέτριας δυσκολίας
Ύψος: 3–30 m

Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους

Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.

Σπορά σε εσωτερικό χώροΣποράΜεταφύτευση στο έδαφοςΚλάδεμαΠολλαπλασιασμόςΛίπανσηΠερισσότερο πότισμαΑνθοφορίαΣυγκομιδήΠροστασία από τον παγετόΠερίοδος ληθάργου

Πότε να το κάνετεΠερίοδος ληθάργουΤρέχων μήνας

Το φυτό με μια ματιά

Το γένος Actinidia ανήκει στην οικογένεια Actinidiaceae και κατάγεται από την εύκρατη και υποτροπική ανατολική Ασία: την Κίνα, την Ταϊβάν, την Κορέα, την Ιαπωνία, ως τη ρωσική Άπω Ανατολή και νότια ως την Ινδοκίνα. Λίγα είδη φτάνουν στη Σουμάτρα και τη Βόρνεο. Στη φύση φυτρώνει στον κάτω όροφο των δασών, σε όχθες ρυακιών και στις παρυφές των δασών, όπου ορισμένα είδη σχηματίζουν πυκνές συστάδες.

Είναι ως επί το πλείστον ξυλώδη αναρριχώμενα φυτά με βλαστούς που περιελίσσονται και σκαρφαλώνουν στις κορυφές των δέντρων, με λίγα θαμνώδη είδη. Το ύψος κυμαίνεται από περίπου 3 έως 30 μέτρα, ανάλογα με το είδος. Τα φύλλα είναι απλά, εναλλασσόμενα, πράσινα, με οδοντωτό χείλος και μακρύ μίσχο. Τα λουλούδια είναι λευκά, κυπελλοειδή, με πέντε ή περισσότερα πέταλα, μόνα ή σε ομάδες στις μασχάλες των φύλλων, και ανθίζουν τον Απρίλιο και τον Μάιο. Οι περισσότερες μορφές είναι δίοικες, δηλαδή τα αρσενικά και τα θηλυκά άνθη βρίσκονται σε διαφορετικά φυτά.

Ο καρπός είναι μεγάλο μούρο με πολλά μικρά σκούρα σποράκια και στα περισσότερα είδη τρώγεται. Το πιο γνωστό είναι το κοινό ακτινίδιο (kiwi).

Καλλιέργεια και φροντίδα

Φως και θέση

Προτιμά πλήρη ήλιο έως ημισκιά. Επειδή μεγαλώνει γρήγορα και απλώνεται πολύ, διαλέξτε θέση με άφθονο χώρο και ένα στέρεο στήριγμα.

Πότισμα

Οι ανάγκες σε νερό είναι μέτριες. Στα ζεστά και ξηρά καλοκαίρια, τον Ιούνιο, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, ποτίζετε περισσότερο. Το έδαφος πρέπει να μένει υγρό αλλά όχι λιμνάζον.

Έδαφος

Ταιριάζει σε έδαφος υγρό αλλά καλά στραγγιζόμενο, όπως οι όχθες και οι παρυφές δασών όπου φύεται στη φύση.

Λίπανση

Λιπαίνετε την άνοιξη, τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, όταν ξεκινά η νέα βλάστηση.

Κλάδεμα

Κλαδεύετε δύο φορές. Το χειμερινό κλάδεμα, τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο, δίνει μορφή και δομή στο φυτό. Το καλοκαιρινό, τον Ιούλιο, περιορίζει την υπερβολική ανάπτυξη. Δένετε τους βλαστούς σε γερό στήριγμα.

Φύτευση

Φυτεύετε τον Μάρτιο και τον Απρίλιο ή τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο. Στήστε από την αρχή ένα γερό καφασωτό ή τεντωμένα σύρματα.

Για καρπό χρειάζονται συνήθως και αρσενικό και θηλυκό φυτό, γι' αυτό ελέγξτε το φύλο πριν αγοράσετε.

Χειμώνας και παγετός

Το ακτινίδιο είναι ανθεκτικό στον παγετό και αντέχει περίπου έως τους -15 °C, ενώ ο τυπικός χειμώνας εδώ φτάνει γύρω στους -6 °C. Μπορεί να μείνει έξω όλο τον χρόνο. Το φυτό ξεκουράζεται τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο. Τον Μάρτιο, όταν ξεκινά η βλάστηση, προστατέψτε τους νέους βλαστούς από όψιμο παγετό.

Πολλαπλασιασμός

Πολλαπλασιάζεται με σπόρο, μοσχεύματα βλαστού, καταβολάδες και εμβολιασμό. Τα μοσχεύματα γίνονται τον Ιούνιο και τον Ιούλιο. Η σπορά γίνεται τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο, ή μέσα στο σπίτι τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο.

Συγκομιδή και χρήση

Οι καρποί μαζεύονται από τον Σεπτέμβριο έως τον Νοέμβριο. Τρώγονται φρέσκοι, σε γλυκά και σε μαρμελάδες. Τα είδη με μικρούς, λείους καρπούς, τα λεγόμενα hardy kiwi, έχουν μικρά ακτινίδια με λεία φλούδα.