Σαμπούκος
Sambucus · Viburnaceae
Επίσης: κουφοξυλιά, Ακτή η μέλαινα
Ο σαμπούκος (κουφοξυλιά, Sambucus) είναι φυλλοβόλος θάμνος, εύκολος και γρήγορης ανάπτυξης, που αντέχει άνετα τον χειμώνα στην ύπαιθρο. Δίνει ευωδιαστά ανθοφόρα σκιάδια την άνοιξη, μούρα το καλοκαίρι και μπορεί να σχηματίσει φράχτη.
- Φως
- Πλήρης ήλιος, Ήλιος έως ημισκιά
- Πότισμα
- Μέτριες
- Υγρασία
- Μέτρια
- Θερμοκρασία
- 10–25 °C, ελάχ. -30 °C
- Δυσκολία
- Εύκολο
- Ύψος
- 3–10 m
Είδη και ποικιλίες
- Πλήρης ήλιος
- Μέτριες
Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους
Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.
Ο σαμπούκος με μια ματιά
Ο σαμπούκος είναι πολυετής, φυλλοβόλος θάμνος και μερικές φορές μικρό δέντρο, σπανιότερα ποώδες φυτό. Συνήθως φτάνει περίπου τα 3 έως 10 μέτρα και αναπτύσσεται γρήγορα. Βγάζει και παραφυάδες, γι' αυτό με τον καιρό απλώνεται.
Τα φύλλα είναι αντίθετα, πτερωτά, με 5 έως 9 οδοντωτά φυλλάρια. Έχουν μήκος 5 έως 30 εκ. και μυρίζουν έντονα όταν τα τρίψετε. Τα άνθη είναι μικρά, λευκά έως κρεμ, σε μεγάλα επίπεδα σκιάδια και ανοίγουν τον Απρίλιο, τον Μάιο και τον Ιούνιο, με ευχάριστο άρωμα. Ακολουθούν τσαμπιά από μικρά μούρα, που ωριμάζουν μαύρα, μαυροβιολετί ή κόκκινα, σπάνια κίτρινα ή λευκά.
Το γένος φύεται φυσικά σε εύκρατες και υποτροπικές περιοχές της Ευρασίας, της Αμερικής, της Αφρικής και της Αυστραλασίας. Συνήθως το βρίσκει κανείς σε θαμνώνες, στις άκρες δασών και σε εδάφη πλούσια σε άζωτο κοντά σε αγροκτήματα.
Καλλιέργεια και φροντίδα
Φως και θέση
Ο σαμπούκος θέλει αρκετό φως. Αναπτύσσεται σε πλήρη ήλιο αλλά και σε ημισκιά. Επειδή μεγαλώνει πολύ και πετάει παραφυάδες, διαλέξτε χώρο με άνεση, για παράδειγμα στην άκρη του κήπου ή ως φράχτη.
Πότισμα
Οι ανάγκες σε νερό είναι μέτριες. Το έδαφος πρέπει να μένει δροσερό αλλά με καλή αποστράγγιση. Τον Ιούνιο, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο ποτίστε περισσότερο.
Έδαφος
Δεν είναι απαιτητικός ως προς τον τύπο ή το pH του εδάφους. Τα πάει καλά σε κοινό χώμα, πηλώδες ή πλούσιο σε χούμο, και ευδοκιμεί σε έδαφος με πολλά θρεπτικά συστατικά.
Λίπανση
Λιπάνετε τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο, λίγο πριν ξεκινήσει η νέα βλάστηση. Σε πλούσιο έδαφος οι ανάγκες είναι μικρές.
Κλάδεμα
Στα τέλη του χειμώνα, τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο, κόψτε τους παλιούς βλαστούς χαμηλά. Έτσι ανανεώνεται το φυτό και ευνοούνται τα μεγάλα σκιάδια και η καρποφορία.
Φύτευση και σπορά
Φυτέψτε στη μόνιμη θέση τον Νοέμβριο, τον Δεκέμβριο, τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο. Αν προτιμάτε σπόρο, σπείρετε τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο.
Χειμώνας
Ο σαμπούκος είναι ανθεκτικός στον παγετό και δεν χρειάζεται προστασία. Αντέχει πολύ χαμηλότερες θερμοκρασίες από τους συνηθισμένους χειμώνες. Τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο το φυτό ξεκουράζεται.
Πολλαπλασιασμός
Πολλαπλασιάζεται με μοσχεύματα βλαστού, με σπόρο και με καταβολάδες. Οι κατάλληλοι μήνες για πολλαπλασιασμό είναι ο Νοέμβριος, ο Δεκέμβριος και ο Ιανουάριος.
Συγκομιδή και χρήση
Η συγκομιδή γίνεται τον Μάιο, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο. Τα μούρα τρώγονται μόνο μαγειρεμένα, σε σιρόπια, μαρμελάδες και κρασί. Τα άνθη χρησιμοποιούνται για κορντιάλ και τσάι. Παραδοσιακά, μούρα, άνθη και φύλλα χρησιμοποιούνται σε λαϊκές θεραπείες.
Ο σαμπούκος είναι φιλικός προς τους επικονιαστές. Τα μούρα τρέφουν πουλιά και θηλαστικά, ενώ το φύλλωμα τρέφει πολλές κάμπιες νυκτόβιων πεταλούδων.






































































