Μετάβαση στο περιεχόμενο
Μετάβαση στο υποσέλιδο

Νεραντζιά

Citrus aurantium · Rutaceae

Επίσης: νεράντζι, Ξινονεραντζιά, Νεραντζέα, Νεραντζάκι

Τοξικά για γάτες και σκύλους · λεπτομέρειες ↓

Η νεραντζιά, γνωστή και ως νεράντζι (Citrus aurantium), είναι αειθαλές δέντρο με ευωδιαστά λευκά άνθη και πικρούς πορτοκαλί καρπούς, που αξιοποιούνται στο γλυκό του κουταλιού και στη μαρμελάδα. Στο μπαλκόνι ή σε μεγάλη γλάστρα θέλει πολύ ήλιο και προστασία από τον παγετό τον χειμώνα.

Φως
Πλήρης ήλιος
Πότισμα
Μέτριες
Υγρασία
Μέτρια
Θερμοκρασία
15–30 °C, ελάχ. -5 °C
Δυσκολία
Μέτριας δυσκολίας
Ύψος
3–9 m

Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους

Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.

Μεταφύτευση στο έδαφοςΜεταφύτευσηΚλάδεμαΠολλαπλασιασμόςΛίπανσηΠερισσότερο πότισμαΑνθοφορίαΣυγκομιδήΠροστασία από τον παγετόΠερίοδος ληθάργου
Πότε να το κάνετεΠερίοδος ληθάργουΤρέχων μήνας

Περιγραφή του φυτού

Η νεραντζιά ανήκει στην οικογένεια Rutaceae και είναι υβρίδιο του πομέλο και του μανταρινιού, με καταγωγή από τη νότια Κίνα και τη Νοτιοανατολική Ασία. Μεταφέρθηκε μέσω Ινδίας και Ιράν στον ισλαμικό κόσμο και αργότερα στη Μεσόγειο και την Αμερική.

Είναι πολυετές, αειθαλές δέντρο με στρογγυλεμένη, απλωτή κόμη και αγκαθωτά κλαδιά. Φτάνει συνήθως τα 3 έως 9 μέτρα, με μέτριο ρυθμό ανάπτυξης, και είναι πολύ μακρόβιο, αναφέρονται ακόμη και 600 χρόνια ζωής. Τα φύλλα είναι απλά, ωοειδή, σκούρα και γυαλιστερά από πάνω και πιο ανοιχτά από κάτω, με μακριούς μίσχους. Τα αγκάθια βρίσκονται στη βάση του μίσχου ή στα κλαδάκια.

Τα μικρά λευκά άνθη έχουν τέσσερα με πέντε πέταλα και έντονο άρωμα. Ανθίζουν μεμονωμένα ή σε μικρές ομάδες τον Απρίλιο και τον Μάιο και ελκύουν τις μέλισσες. Ο καρπός είναι στρογγυλός και πορτοκαλί, με ξινή και πολύ πικρή σάρκα.

Καλλιέργεια και φροντίδα

Φως και θέση

Χρειάζεται τουλάχιστον 6 ώρες άμεσου ήλιου την ημέρα. Σε γλάστρα η φωτεινή, ηλιόλουστη θέση είναι απαραίτητη. Οι άριστες θερμοκρασίες κυμαίνονται περίπου από 15 έως 30 °C.

Σε πολλές περιοχές ο χειμώνας μπορεί να κατεβάσει τη θερμοκρασία γύρω στους -6 °C, ενώ το φυτό αντέχει περίπου μέχρι τους -5 °C. Γι' αυτό η καλλιέργεια σε μπαλκόνι ή σε γλάστρα που μετακινείται είναι η ασφαλέστερη επιλογή.

Πότισμα

Κράτησε το χώμα ομοιόμορφα υγρό, αλλά ποτέ λιμνάζον. Άφησε να στεγνώνει λίγο το επάνω στρώμα ανάμεσα στα ποτίσματα. Τα καλά ριζωμένα φυτά αντέχουν σε κάποια ξηρασία.

Τον Ιούνιο, τον Ιούλιο, τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο χρειάζεται περισσότερο νερό.

Χώμα και αλλαγή γλάστρας

Προτιμά βαθύ, αργιλοαμμώδες χώμα με καλή αποστράγγιση που κρατά όμως υγρασία. Το pH κυμαίνεται ιδανικά από 5,5 έως 7,0. Στη γλάστρα βάλε χώμα για εσπεριδοειδή με χαλίκι.

Τα δέντρα σε γλάστρα αλλάζουν γλάστρα κάθε 2-3 χρόνια, τον Μάρτιο ή τον Απρίλιο, σε μια λίγο μεγαλύτερη.

Λίπανση

Λίπανε με λίπασμα για εσπεριδοειδή, πλούσιο σε άζωτο και ιχνοστοιχεία, από τον Μάρτιο έως τον Σεπτέμβριο.

Κλάδεμα

Χρειάζεται λίγο κλάδεμα, μόνο για να διαμορφωθεί η κόμη και να αφαιρεθούν τα ξερά ή τραυματισμένα κλαδιά. Κλάδεψε τον Μάρτιο ή τον Απρίλιο και φόρα γάντια λόγω των αγκαθιών.

Φύτευση

Η φύτευση γίνεται τον Μάρτιο, τον Απρίλιο, τον Μάιο, τον Σεπτέμβριο ή τον Οκτώβριο. Διάλεξε ηλιόλουστη, προφυλαγμένη θέση ή μεγάλη γλάστρα.

Χειμώνας και προστασία από τον παγετό

Τον Δεκέμβριο, τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο χρειάζεται προστασία από τον παγετό. Το φυτό αντέχει σύντομο παγετό, αλλά όχι πολύ χαμηλές θερμοκρασίες. Μετακίνησε τη γλάστρα σε φωτεινό χώρο χωρίς παγετό, με 5-10 °C. Τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο το φυτό ξεκουράζεται.

Πολλαπλασιασμός

Πολλαπλασιάζεται με εμβολιασμό ή με σπόρο. Κατάλληλοι μήνες είναι ο Φεβρουάριος, ο Μάρτιος, ο Ιούλιος και ο Αύγουστος. Η νεραντζιά χρησιμοποιείται συχνά και ως υποκείμενο για τη γλυκιά πορτοκαλιά.

Προβλήματα και παράσιτα

Τα συνηθισμένα παράσιτα είναι οι αφίδες, τα κοκκοειδή, οι τετράνυχοι και οι φυλλορύκτες. Στις ασθένειες περιλαμβάνονται ο ιός της τριστέτσας, η ανθράκνωση, η ξήρανση κλαδιών, η σήψη της καρδιάς του ξύλου και η ξυλοπόρωση.

Κιτρίνισμα και πτώση φύλλων: αιτία μπορεί να είναι το υπερβολικό πότισμα, το κρύο ρεύμα ή η έλλειψη θρεπτικών. Άφησε το χώμα να στεγνώσει λίγο ανάμεσα στα ποτίσματα, απόφυγε το κρύο και λίπανε με λίπασμα για εσπεριδοειδή.

Κολλώδη φύλλα με καπνιά: προκαλείται από κοκκοειδή ή αφίδες. Σκούπισε τα έντομα και ψέκασε με σαπούνι ή λάδι.

Συγκομιδή και χρήση

Οι καρποί μαζεύονται τον Ιανουάριο, τον Φεβρουάριο, τον Μάρτιο, τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο. Είναι πολύ πικροί για να φαγωθούν ωμοί, όμως αποτελούν βασικό συστατικό για μαρμελάδα, λικέρ, bitters και αλμυρές σάλτσες. Η φλούδα χρησιμοποιείται ως καρύκευμα, ενώ τα άνθη αποστάζονται για νερόλι (neroli) και ανθόνερο.

Παραδοσιακά χρησιμοποιείται στην κινεζική ιατρική και σε αφεψήματα βοτάνων.

Ασφάλεια

Τοξικά για γάτες και σκύλους
Γάτες
Τοξικό
Σκύλοι
Τοξικό
Άλογα
Τοξικό

Το φυτό είναι τοξικό για γάτες, σκύλους και άλογα, και ήπια τοξικό για τον άνθρωπο. Τοξικά μέρη είναι η φλούδα, τα φύλλα και τα αιθέρια έλαια, με δραστικές ουσίες τα αιθέρια έλαια και τις ψωραλένες. Τα συμπτώματα είναι έμετος, διάρροια, καταβολή και πιθανές φωτοευαίσθητες αντιδράσεις στο δέρμα. Αυτές είναι πληροφορίες μόνο και όχι κτηνιατρική ή ιατρική συμβουλή. Σε περίπτωση αμφιβολίας ρώτησε κτηνίατρο ή γιατρό.

Πηγή: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox

Για το φυτό σας

Συχνές ερωτήσεις

Πόσο ήλιο χρειάζεται η νεραντζιά;Τουλάχιστον 6 ώρες άμεσου ήλιου την ημέρα. Σε γλάστρα είναι απαραίτητη μια φωτεινή, ηλιόλουστη θέση.
Αντέχει η νεραντζιά στον παγετό;Αντέχει σύντομο παγετό, αλλά περίπου μέχρι τους -5 °C. Γι' αυτό προστάτεψέ την από τον Δεκέμβριο έως τον Φεβρουάριο και κράτα τη γλάστρα σε φωτεινό χώρο με 5-10 °C.
Γιατί κιτρινίζουν και πέφτουν τα φύλλα της νεραντζιάς;Συνήθως φταίει το υπερβολικό πότισμα, το κρύο ρεύμα ή η έλλειψη θρεπτικών. Άφησε το χώμα να στεγνώσει λίγο και λίπανε με λίπασμα για εσπεριδοειδή.
Τρώγονται τα νεράντζια;Είναι πολύ πικρά για να φαγωθούν ωμά. Αξιοποιούνται κυρίως σε μαρμελάδα, λικέρ και σάλτσες.
Πότε αλλάζω γλάστρα στη νεραντζιά;Κάθε 2-3 χρόνια, τον Μάρτιο ή τον Απρίλιο, σε γλάστρα λίγο μεγαλύτερη.
Είναι επικίνδυνη η νεραντζιά για τα κατοικίδια;Ναι, είναι τοξική για γάτες και σκύλους, κυρίως η φλούδα, τα φύλλα και τα αιθέρια έλαια. Σε περίπτωση αμφιβολίας ρώτησε κτηνίατρο.
Μετάβαση στην αρχήΜετάβαση στην αρχή