Πικραλίδα

Taraxacum officinale · Asteraceae

Επίσης: ραδίκι, αγριοράδικο, Ταράξακο, Ταράξακος ο φαρμακευτικός

Η πικραλίδα είναι ένα ανθεκτικό, πολυετές φυτό που μεγαλώνει γρήγορα και δεν ζητά σχεδόν τίποτα από τον κηπουρό. Στην ελληνική κουζίνα και στον κήπο αξίζει για τα βρώσιμα φύλλα της και για το νέκταρ που προσφέρει νωρίς την άνοιξη, αλλά θέλει προσοχή γιατί εξαπλώνεται εύκολα.

Φως: Πλήρης ήλιος
Πότισμα: Μέτριες
Υγρασία: Μέτρια
Θερμοκρασία: 10–25 °C, ελάχ. -39 °C
Δυσκολία: Εύκολο
Ύψος: 5–40 cm

Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους

Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.

ΣποράΠολλαπλασιασμόςΑνθοφορίαΣυγκομιδήΠερίοδος ληθάργου

Πότε να το κάνετεΠερίοδος ληθάργουΤρέχων μήνας

Πώς είναι η πικραλίδα

Η πικραλίδα (Taraxacum officinale), που τη λένε και ραδίκι ή αγριοράδικο, ανήκει στην οικογένεια Asteraceae. Είναι πολυετές φυτό με ρόδακα βασικών φύλλων που φυτρώνουν από ένα βαθύ πασσαλώδες ριζικό σύστημα. Τα φύλλα είναι πράσινα, ανάστροφα λογχοειδή, με βαθιά οδοντωτά ή λοβωτά άκρα, και συνήθως έχουν μήκος 5 έως 45 cm. Όταν κοπούν, αφήνουν γαλακτώδη χυμό.

Τα άνθη είναι μονήρη, έντονα κίτρινα, με πολλά γλωσσοειδή ανθίδια πάνω σε κούφιους, άφυλλους μίσχους. Κλείνουν το βράδυ. Μετά την άνθιση σχηματίζονται μικρά αχαίνια με λευκό μεταξένιο λοφίο, που αποτελούν τη γνωστή στρογγυλή «μπάλα» με τους σπόρους, και ο άνεμος τα διασκορπίζει. Το φυτό απλώνεται περίπου 15 έως 40 cm.

Είναι αυτοφυής στην Ευρασία και πλέον έχει εγκλιματιστεί σε εύκρατες περιοχές σε όλο τον κόσμο. Συνήθως φυτρώνει σε γκαζόν, λιβάδια, άκρες δρόμων και υγρό, διαταραγμένο έδαφος.

Καλλιέργεια και φροντίδα

Φως και θέση

Αναπτύσσεται καλύτερα σε πλήρη ήλιο, αλλά ανέχεται και λίγη σκιά. Είναι υπαίθριο φυτό και σε κλίμα με ζεστά, ξερά καλοκαίρια και ήπιους χειμώνες δεν χρειάζεται καμία προστασία. Επειδή απλώνεται γρήγορα, διάλεξε θέση όπου μπορείς να την ελέγχεις, μακριά από καλλιέργειες που δεν θέλεις να τις «κατακτήσει».

Πότισμα

Προτιμά υγρά εδάφη, όμως ανέχεται τις περιόδους ξηρασίας, με μέτρια αντοχή στην έλλειψη νερού. Αρκεί ένα μέτριο πότισμα, χωρίς να μένει το χώμα στεγνό για πολύ.

Τον Ιούλιο και τον Αύγουστο το φυτό περνά την περίοδο ανάπαυσής του, οπότε μην περιμένεις έντονη βλάστηση τότε.

Έδαφος

Δεν είναι απαιτητική στο έδαφος. Ανέχεται χονδρόκοκκα, μέτρια και λεπτόκοκκα εδάφη: κοινό χώμα, πηλώδες, αμμώδες ή αργιλώδες. Η γονιμότητα δεν την ενδιαφέρει ιδιαίτερα. Η βαθιά ρίζα της, συνήθως μη διακλαδισμένη, μπορεί να σπάσει το συμπαγές έδαφος.

Λίπανση

Λίπανση δεν χρειάζεται.

Σπορά

Η σπορά γίνεται τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο ή τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο. Η φθινοπωρινή σπορά ταιριάζει στα κλίματα με ήπιους χειμώνες, αφού το φυτό είναι εντελώς ανθεκτικό στο κρύο και δεν θα δυσκολευτεί.

Κλάδεμα και έλεγχος εξάπλωσης

Αφαίρεσε τα ανθισμένα κεφάλια πριν σχηματίσουν σπόρους. Έτσι περιορίζεις την εξάπλωση, γιατί κάθε «μπάλα» σπόρων που ωριμάζει μπορεί να σκορπιστεί με τον άνεμο.

Χειμώνας

Η πικραλίδα αντέχει πλήρως το κρύο. Μπορεί να επιβιώσει σε θερμοκρασίες γύρω στους -39 °C, ενώ η τυπική ελάχιστη χειμερινή θερμοκρασία στην περιοχή είναι περίπου -6 °C. Δεν χρειάζεται κάλυψη ή μετακίνηση.

Πολλαπλασιασμός

Πολλαπλασιάζεται με σπόρο. Η περίοδος για πολλαπλασιασμό είναι ο Σεπτέμβριος και ο Οκτώβριος, όπως και η φθινοπωρινή σπορά.

Προβλήματα

Το βασικό «πρόβλημα» είναι η εξάπλωση στο γκαζόν. Φταίνε οι σπόροι που μεταφέρονται με τον άνεμο και η ρίζα που ξαναβλασταίνει. Αφαίρεσε ολόκληρη τη ρίζα και κόψε τα άνθη πριν σπείρουν.

Είναι κοινό ζιζάνιο που εξαπλώνεται γρήγορα, και τα καλά εγκατεστημένα φυτά αντέχουν στα προφυτρωτικά ζιζανιοκτόνα.

Συγκομιδή και χρήση

Όλα τα μέρη του φυτού είναι βρώσιμα: φύλλα, άνθη, ρίζες και μπουμπούκια. Η συγκομιδή γίνεται από τον Ιανουάριο έως τον Απρίλιο. Τα νεαρά φύλλα τρώγονται ωμά σε σαλάτες και τα μεγαλύτερα μαγειρεμένα. Από τα άνθη φτιάχνονται κρασί, μαρμελάδα και σιρόπι, ενώ οι καβουρδισμένες ρίζες δίνουν υποκατάστατο του καφέ.

Χρησιμοποιείται παραδοσιακά και στη βοτανοθεραπεία, με φύλλα, άνθη και ρίζες.

Είναι χρήσιμη και για τη φύση: προσφέρει νέκταρ και γύρη στις μέλισσες και σε άλλα έντομα νωρίς την άνοιξη, ενώ τα πουλιά τρώνε τους σπόρους της. Ανθίζει από τον Φεβρουάριο έως τον Μάιο.