Μετάβαση στο περιεχόμενο
Μετάβαση στο υποσέλιδο

Salvia hispanica

Lamiaceae

Επίσης: chia, σπόροι chia, τσία, Σάλβια η ισπανική

Η Salvia hispanica, γνωστή και ως chia ή τσία, είναι ετήσιο αρωματικό φυτό από το Μεξικό και τη Γουατεμάλα, που καλλιεργείται για τους μικροσκοπικούς σπόρους του. Θέλει πλήρη ήλιο, καλά στραγγιζόμενο έδαφος και σπορά μετά τον τελευταίο παγετό. Τα πάει καλά στους ζεστούς, ξηρούς καλοκαιρινούς μήνες, αρκεί να προλάβουν οι σπόροι να ωριμάσουν.

Φως
Πλήρης ήλιος
Πότισμα
Χαμηλές
Υγρασία
Χαμηλή
Θερμοκρασία
18–30 °C, ελάχ. 0 °C
Δυσκολία
Μέτριας δυσκολίας
Ύψος
1–1,8 m

Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους

Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.

Σπορά σε εσωτερικό χώροΣποράΜεταφύτευση στο έδαφοςΠολλαπλασιασμόςΠερισσότερο πότισμαΑνθοφορίαΣυγκομιδήΠερίοδος ληθάργου
Πότε να το κάνετεΠερίοδος ληθάργουΤρέχων μήνας

Πώς είναι το φυτό

Η chia είναι όρθιο, ποώδες φυτό με τετραγωνικούς βλαστούς, που καταλήγουν σε ταξιανθίες σε μορφή στάχυος. Συνήθως φτάνει σε ύψος περίπου 1 έως 1,75 μ.

Τα φύλλα είναι πράσινα, αντίθετα, μήκους 4-8 cm και πλάτους 3-5 cm. Τα μικρά μοβ και λευκά άνθη σχηματίζονται σε πολλές συστάδες κατά μήκος του τελικού στάχυος. Οι σπόροι είναι ωοειδείς, περίπου 1 mm, με κηλιδωτό χρωματισμό σε καφέ, γκρι, μαύρο και λευκό. Όταν μουλιάσουν, σχηματίζουν ζελέ.

Καλλιέργεια και φροντίδα

Φως και θέση

Η Salvia hispanica χρειάζεται πλήρη ήλιο. Διάλεξε μια ηλιόλουστη θέση στον κήπο.

Ανθίζει όταν οι μέρες μικραίνουν, δηλαδή το φθινόπωρο. Σε περιοχές με πρώιμους παγετούς, ο παγετός μπορεί να σταματήσει την ωρίμανση των σπόρων. Τα άνθη προσελκύουν μέλισσες και άλλους επικονιαστές.

Πότισμα

Τα νεαρά φυτά χρειάζονται υγρασία για να φυτρώσουν και να ριζώσουν. Τα ώριμα φυτά δεν αντέχουν το υπερβολικά υγρό έδαφος, ενώ ανέχονται μέτρια ξηρασία.

Πότιζε περισσότερο τον Ιούνιο, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, αλλά άφησε το έδαφος να στραγγίξει καλά ανάμεσα στα ποτίσματα, γιατί το υπερβολικό νερό προκαλεί σήψη.

Έδαφος

Προτιμά ελαφρύ έως μέτριο έδαφος, αμμώδες ή αργιλώδες, καλά στραγγιζόμενο και μέτρια εύφορο. Ανέχεται και όξινα εδάφη. Το σημαντικότερο είναι η ελεύθερη αποστράγγιση.

Λίπανση

Χρειάζεται λίγη λίπανση. Πολλές καλλιέργειες γίνονται χωρίς καθόλου λίπασμα, οπότε μην το παρακάνεις.

Κλάδεμα

Δεν χρειάζεται κλάδεμα.

Σπορά και φύτευση

Σπέρνεις μετά τον τελευταίο παγετό, τον Απρίλιο και τον Μάιο. Αν θέλεις πρώιμο ξεκίνημα, μπορείς να σπείρεις σε εσωτερικό χώρο τον Μάρτιο και να μεταφυτεύσεις έξω τον Απρίλιο ή τον Μάιο.

Χρειάζονται περίπου 100 έως 180 ημέρες μέχρι τη συγκομιδή, ανάλογα με την περιοχή. Στις εμπορικές καλλιέργειες οι σειρές απέχουν 70-80 cm, και μπορείς να το πάρεις ως οδηγό για την απόσταση στον κήπο.

Χειμώνας

Η chia καλλιεργείται ως ετήσιο φυτό και ο παγετός την καταστρέφει. Αντέχει το πολύ μέχρι τους 0 °C, ενώ ο τυπικός χειμερινός ελάχιστος στην περιοχή αυτή είναι γύρω στους -6 °C, οπότε δεν επιβιώνει έξω τον χειμώνα. Την επόμενη άνοιξη ξανασπέρνεις.

Πολλαπλασιασμός

Πολλαπλασιάζεται μόνο με σπόρους. Η κατάλληλη περίοδος για τον πολλαπλασιασμό είναι ο Μάρτιος και ο Απρίλιος.

Συνηθισμένα προβλήματα

Οι σπόροι δεν ωριμάζουν πριν από τον παγετό: η αιτία είναι ότι το φυτό ανθίζει όταν οι μέρες μικραίνουν. Διάλεξε ποικιλίες που ανθίζουν νωρίς και σπέρνε νωρίς.

Τα φυτά σαπίζουν: φταίει το υπερβολικά υγρό έδαφος. Φύτεψε σε καλά στραγγιζόμενο χώμα και απόφυγε το υπερβολικό πότισμα.

Συγκομιδή και χρήση

Ανθίζει τον Αύγουστο, τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο, και οι σπόροι συγκομίζονται τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο. Τρώγονται οι σπόροι.

Χρησιμοποιούνται ωμοί, σε πουτίγκες και σε ροφήματα. Διογκώνονται και σχηματίζουν ζελέ μέσα στο υγρό, και είναι πλούσιοι σε λιπαρά οξέα ωμέγα-3.

Για το φυτό σας

Συχνές ερωτήσεις

Μπορώ να καλλιεργήσω chia στην Ελλάδα;Ναι, ως ετήσιο φυτό σε ηλιόλουστη θέση. Σπέρνεις μετά τον τελευταίο παγετό και χρειάζονται 100-180 ημέρες μέχρι τη συγκομιδή.
Πότε σπέρνεται η chia;Τον Απρίλιο και τον Μάιο, μετά τον τελευταίο παγετό. Μπορείς να ξεκινήσεις σε εσωτερικό χώρο τον Μάρτιο.
Πότε μαζεύονται οι σπόροι chia;Τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο, μετά την άνθιση του Αυγούστου έως Οκτωβρίου.
Πόσο νερό θέλει η chia;Τα νεαρά φυτά θέλουν υγρασία, ενώ τα ώριμα ανέχονται μέτρια ξηρασία και δεν αντέχουν το υπερβολικά υγρό έδαφος. Πότιζε περισσότερο τον Ιούνιο, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο.
Επιζεί η chia τον χειμώνα;Όχι. Είναι ετήσιο φυτό και ο παγετός το καταστρέφει, οπότε το σπέρνεις ξανά κάθε άνοιξη.
Μετάβαση στην αρχήΜετάβαση στην αρχή