Παπαρούνα

Papaver somniferum · Papaveraceae

Επίσης: υπνοφόρος μήκων, παπαρούνα του οπίου, μήκων η υπνοφόρος

Η παπαρούνα (Papaver somniferum), γνωστή και ως υπνοφόρος μήκων ή παπαρούνα του οπίου, είναι ετήσιο φυτό ύψους 60–120 εκ. με γκριζοπράσινο φύλλωμα και μεγάλα άνθη. Είναι εύκολη στην καλλιέργεια, θέλει πλήρη ήλιο και σπέρνεται απευθείας στη θέση όπου θα ανθίσει. Σε ορισμένες χώρες η καλλιέργειά της περιορίζεται ή απαγορεύεται, γι' αυτό ελέγξτε την τοπική νομοθεσία πριν τη σπείρετε.

Φως: Πλήρης ήλιος
Πότισμα: Μέτριες
Υγρασία: Μέτρια
Θερμοκρασία: 10–24 °C, ελάχ. -10 °C
Δυσκολία: Εύκολο
Ύψος: 0,6–1,2 m

Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους

Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.

ΣποράΠολλαπλασιασμόςΠερισσότερο πότισμαΑνθοφορίαΣυγκομιδήΠερίοδος ληθάργου

Πότε να το κάνετεΠερίοδος ληθάργουΤρέχων μήνας

Πώς είναι η παπαρούνα

Η παπαρούνα είναι ποώδες, ετήσιο φυτό με όρθια ανάπτυξη και λευκό γαλακτώδες υγρό (λάτεξ) στους ιστούς της. Το ύψος της φτάνει συνήθως τα 60–120 εκ. και αναπτύσσεται γρήγορα.

Τα φύλλα είναι μεγάλα, λοβωτά και γκριζοπράσινα. Τα ανώτερα αγκαλιάζουν τον βλαστό και υπάρχουν αραιά, χοντρά τριχίδια.

Τα άνθη έχουν διάμετρο 8–18 εκ., συνήθως τέσσερα πέταλα και συχνά σκούρο στίγμα στη βάση. Τα χρώματα κυμαίνονται σε κόκκινο, λευκό, μωβ, ροζ και βιολετί. Ο καρπός είναι στρογγυλή κάψα χωρίς τρίχες, με ραβδωτό «καπάκι» από 12–18 ακτίνες στίγματος, και περιέχει πολλούς μικρούς σπόρους, τον γνωστό σπόρο παπαρούνας της κουζίνας.

Το φυτό ευνοεί τους επικονιαστές. Στη φύση φυτρώνει σε διαταραγμένο έδαφος, στις άκρες των χωραφιών και σε καλλιεργημένες εκτάσεις. Έχει ξεφύγει από τους κήπους και έχει εγκλιματιστεί σε πολλές περιοχές.

Καλλιέργεια και φροντίδα

Φως και θέση

Χρειάζεται πλήρη ήλιο. Διαλέξτε μια ανοιχτή, ηλιόλουστη θέση στον κήπο, όπου το φυτό θα μείνει μόνιμα, καθώς δεν του αρέσει η μεταφύτευση. Καλλιεργείται σε εξωτερικό χώρο και είναι ανθεκτικό στον παγετό.

Πότισμα και υγρασία

Οι ανάγκες σε νερό είναι μέτριες και η υγρασία του αέρα που προτιμά είναι επίσης μέτρια. Τον Απρίλιο και τον Μάιο, την περίοδο της έντονης ανάπτυξης και της ανθοφορίας, χρειάζεται περισσότερο νερό. Τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο το φυτό βρίσκεται σε περίοδο ανάπαυσης.

Έδαφος

Προτιμά γόνιμο, καλά στραγγιζόμενο αλλά ελαφρά υγρό, πηλώδες έδαφος, με ουδέτερο έως ελαφρά αλκαλικό pH. Έχει λεπτή πασσαλώδη ρίζα που δεν ανέχεται διαταραχή, γι' αυτό η σπορά σε γλάστρα και η μεταφύτευση δεν ενδείκνυνται.

Σπορά

Σπείρετε απευθείας στο σημείο ανθοφορίας, γιατί τα νεαρά φυτά δεν αντέχουν τη μεταφύτευση. Οι κατάλληλοι μήνες σποράς είναι ο Φεβρουάριος, ο Οκτώβριος και ο Νοέμβριος.

Πριν σπείρετε, ελέγξτε την τοπική νομοθεσία, αφού η καλλιέργεια περιορίζεται σε ορισμένες χώρες.

Φροντίδα τον χειμώνα

Η παπαρούνα είναι ετήσια και σπέρνεται ξανά κάθε χρόνο. Τα φυτά που σπέρνονται το φθινόπωρο μπορούν να περάσουν τον χειμώνα έξω σε περιοχές με ήπιο κλίμα. Το φυτό αντέχει μέχρι περίπου -10 °C, ενώ το τυπικό χειμερινό ελάχιστο στην περιοχή είναι γύρω στους -6 °C.

Πολλαπλασιασμός

Πολλαπλασιάζεται μόνο με σπόρο. Ο Οκτώβριος και ο Νοέμβριος είναι οι μήνες πολλαπλασιασμού. Οι σπόροι παράγονται στις κάψες μετά την ανθοφορία.

Αυτοσπορά και νομοθεσία

Το φυτό αυτοσπείρεται εύκολα και ξεφεύγει από τους κήπους. Επιπλέον, επειδή περιέχει αλκαλοειδή του οπίου, η καλλιέργειά του είναι περιορισμένη ή παράνομη σε ορισμένες χώρες.

Συγκομιδή και χρήσεις

Η συγκομιδή γίνεται τον Ιούνιο και τον Ιούλιο. Οι ώριμοι σπόροι είναι ο γνωστός σπόρος παπαρούνας που χρησιμοποιείται στη ζαχαροπλαστική και στην αρτοποιία.

Μόνο οι σπόροι είναι βρώσιμοι. Τα υπόλοιπα μέρη του φυτού περιέχουν αλκαλοειδή του οπίου και δεν πρέπει να καταναλώνονται. Το φυτό είναι η πηγή του οπίου και των αλκαλοειδών που επεξεργάζονται για την παραγωγή φαρμακευτικών ουσιών, όπως η μορφίνη και η κωδεΐνη.