Φιστικιά

Pistacia vera · Anacardiaceae

Επίσης: φυστικιά, φιστίκι αιγίνης

Η φιστικιά (Pistacia vera, γνωστή και ως φυστικιά ή φιστίκι Αιγίνης) είναι φυλλοβόλο καρποφόρο δέντρο που ταιριάζει σε ζεστά, ξηρά καλοκαίρια και ήπιους χειμώνες. Θέλει πολύ ήλιο, έδαφος που στραγγίζει άριστα και υπομονή, γιατί η σημαντική παραγωγή αργεί να έρθει.

Φως: Πλήρης ήλιος
Πότισμα: Χαμηλές
Υγρασία: Χαμηλή
Θερμοκρασία: 20–35 °C, ελάχ. -15 °C
Δυσκολία: Απαιτητικό
Ύψος: 3–10 m

Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους

Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.

ΣποράΜεταφύτευση στο έδαφοςΚλάδεμαΠολλαπλασιασμόςΛίπανσηΠερισσότερο πότισμαΑνθοφορίαΣυγκομιδήΠερίοδος ληθάργου

Πότε να το κάνετεΠερίοδος ληθάργουΤρέχων μήνας

Πώς είναι η φιστικιά

Η φιστικιά είναι δέντρο αργής ανάπτυξης, συνήθως 3 έως 10 μέτρων. Έχει στρογγυλεμένη, απλωτή κόμη και κοντό κορμό και μπορεί να ζήσει αιώνες. Προέρχεται από την Κεντρική και Δυτική Ασία (Ιράν, Αφγανιστάν και δημοκρατίες της Κεντρικής Ασίας), όπου φυτρώνει σε ξηρές, ηλιόλουστες, βραχώδεις πλαγιές και αντέχει τη ζέστη και το αλμυρό έδαφος.

Τα φύλλα είναι σύνθετα, μήκους 10-20 εκ., με λίγα πλατιά, δερματώδη φυλλάρια. Τα άνθη είναι μικρά, χωρίς πέταλα, σε ταξιανθίες, και βρίσκονται σε χωριστά αρσενικά και θηλυκά δέντρα· επικονιάζονται με τον άνεμο. Ο καρπός είναι δρύπη με σκληρό κρεμ κέλυφος που ανοίγει όταν ωριμάσει και κλείνει το βρώσιμο σπέρμα με βιολετί φλούδα και ανοιχτοπράσινη σάρκα. Ο καρπός ωριμάζει από πράσινο σε κιτρινοκόκκινο. Θεωρείται απαιτητικό φυτό.

Καλλιέργεια και φροντίδα

Θέση και φως

Χρειάζεται πλήρη ήλιο και μακριά, ζεστά καλοκαίρια, για να ωριμάσει ο καρπός. Διάλεξε την πιο ηλιόλουστη θέση του κήπου, με χώρο να απλωθεί το δέντρο στο μέλλον.

Πότισμα και υγρασία

Είναι προσαρμοσμένη στην ξηρασία και ζητά λίγο νερό: βαθύ πότισμα σε αραιά διαστήματα. Περισσότερο νερό χρειάζεται τον Ιούνιο, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο. Η χαμηλή υγρασία του αέρα της ταιριάζει.

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι τα νερά που λιμνάζουν τον χειμώνα, γιατί προκαλούν σήψη ριζών.

Έδαφος

Προτιμά βαθύ, ελαφρύ και πολύ καλά στραγγιζόμενο έδαφος, αμμώδες ή χαλικώδες. Ανέχεται αλκαλικό και αλμυρό έδαφος, με pH περίπου 6,5 έως 8,0. Έχει βαθύ πασσαλώδη ρίζα και πλατύ ριζικό σύστημα, γι' αυτό το βάθος του εδάφους μετράει.

Λίπανση

Η λίπανση γίνεται την άνοιξη, μεταξύ Μαρτίου και Μαΐου.

Φύτευση και επικονίαση

Η φύτευση γίνεται τον Μάρτιο ή τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο. Επειδή η φιστικιά έχει χωριστά αρσενικά και θηλυκά δέντρα, φύτεψε ένα αρσενικό για κάθε 8-12 θηλυκά. Χωρίς αρσενικό κοντά, τα δέντρα δεν κάνουν καρπό.

Ο καρπός αρχίζει να δίνει σημαντική παραγωγή μετά από 7-10 χρόνια. Η ανθοφορία γίνεται τον Μάρτιο και τον Απρίλιο.

Κλάδεμα

Κλάδευε τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο, για να δώσεις σχήμα και να κρατήσεις το δέντρο σε διαχειρίσιμο μέγεθος. Να θυμάσαι ότι η φιστικιά καρπίζει χρονιά παρά χρονιά.

Χειμώνας

Σε λήθαργο αντέχει περίπου έως -10 °C. Τον χειμώνα κράτα το έδαφος στεγνό. Η περίοδος ανάπαυσης είναι τον Νοέμβριο, τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο.

Πολλαπλασιασμός

Πολλαπλασιάζεται με εμβολιασμό ή με σπόρο. Η σπορά γίνεται τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο, ενώ ως περίοδοι πολλαπλασιασμού αναφέρονται ο Μάρτιος και ο Ιούλιος.

Συνήθη προβλήματα

Σήψη ριζών: οφείλεται σε χειμερινά νερά που λιμνάζουν. Φύτεψε σε έδαφος που στραγγίζει καλά και μείωσε το πότισμα.

Ξήρανση ανθέων και νεαρών βλαστών: προκαλείται από τον μύκητα Botryosphaeria. Κλάδεψε τους προσβεβλημένους βλαστούς και βελτίωσε τον αερισμό.

Καθόλου καρποί: λείπει αρσενικό δέντρο κοντά. Φύτεψε ένα δίπλα στα θηλυκά.

Ακόμη αναφέρονται ανθράκωση και βερτισιλλίωση.

Συγκομιδή και χρήση

Η συγκομιδή γίνεται τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο. Τρώγεται το σπέρμα, ωμό ή καβουρδισμένο, και χρησιμοποιείται σε γλυκά, παγωτό, σοκολάτα, καραμέλες και πάστες.