Ελιά
Olea europaea · Oleaceae
Επίσης: ελιές, ελαιόδεντρο, ελιά φυτό
Η ελιά (Olea europaea), γνωστή και ως ελαιόδεντρο, είναι αειθαλές δέντρο της Μεσογείου που ταιριάζει σε ζεστά, ξερά καλοκαίρια και ήπιους χειμώνες. Αναπτύσσεται αργά, αντέχει στην ξηρασία και σε εξωτερικό χώρο, στο κλίμα μας, δεν χρειάζεται ιδιαίτερη προστασία. Την καλλιεργείς για τον καρπό και το λάδι, αλλά και ως διακοσμητικό δέντρο.
- Φως
- Πλήρης ήλιος
- Πότισμα
- Χαμηλές
- Υγρασία
- Χαμηλή
- Θερμοκρασία
- 15–30 °C, ελάχ. -10 °C
- Δυσκολία
- Εύκολο
- Ύψος
- 6–9 m
Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους
Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.
Περιγραφή της ελιάς
Η ελιά ανήκει στην οικογένεια Oleaceae και είναι πολυετές, αειθαλές δέντρο. Φτάνει συνήθως σε ύψος 6 έως 9 m και πλάτος 4,5 έως 7,5 m, με αργό ρυθμό ανάπτυξης. Έχει στρογγυλή κόμη και κορμό γερτό και στριφτό, που γίνεται όλο και πιο πολύπλοκος με τα χρόνια.
Τα φύλλα είναι δερματώδη, αντίθετα διατεταγμένα, ελλειπτικά έως λογχοειδή, μήκους έως 7 cm, γκριζοπράσινα από πάνω και ασημί από κάτω. Τα μικρά, ευωδιαστά λευκά άνθη σχηματίζουν ταξιανθίες μήκους περίπου 5 cm και ανθίζουν συνήθως τον Μάιο και τον Ιούνιο.
Ο καρπός είναι οβάλ και έχει μήκος περίπου 3-4 cm. Είναι πράσινος και ωριμάζοντας γίνεται μοβ-μαύρος, με ένα κουκούτσι. Στη φύση φυτρώνει σε ξηρούς μεσογειακούς θαμνώνες και δάση. Σε περιοχές με μεσογειακό κλίμα μπορεί να σχηματίσει πυκνές συστάδες και σε μερικές από αυτές θεωρείται χωροκατακτητικό.
Καλλιέργεια και φροντίδα
Φως και θέση
Η ελιά θέλει πλήρη ήλιο και ζεστά καλοκαίρια για καλή ανάπτυξη και καρποφορία. Διάλεξε την πιο ηλιόλουστη θέση του κήπου. Ταιριάζει και σε βραχόκηπο.
Πότισμα
Μόλις εγκατασταθεί, η ελιά αντέχει πολύ καλά την ξηρασία. Τα νεαρά δέντρα και αυτά σε γλάστρα θέλουν μέτριο πότισμα, με το χώμα να στεγνώνει ανάμεσα στα ποτίσματα. Λίγο περισσότερο νερό χρειάζονται τον Ιούνιο, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο.
Έδαφος και αλλαγή γλάστρας
Προτιμά γόνιμο, καλά στραγγιζόμενο έδαφος. Ανέχεται αργιλώδες, πηλώδες, αμμώδες και χαλικώδες χώμα, καθώς και ευρύ φάσμα pH, περίπου 6,0 έως 8,5, άρα και αλκαλικά εδάφη.
Στη γλάστρα χρησιμοποίησε αμμώδες, χαλικώδες μείγμα που στραγγίζει γρήγορα. Η αλλαγή γλάστρας γίνεται τον Μάρτιο ή τον Απρίλιο.
Λίπανση
Η λίπανση γίνεται την άνοιξη, από τον Μάρτιο έως τον Μάιο.
Κλάδεμα
Το κλάδεμα γίνεται τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο.
Φύτευση
Η φύτευση στον κήπο γίνεται τον Μάρτιο και τον Απρίλιο ή τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο. Αν θέλεις να μαζέψεις καρπό, φύτεψε δύο ποικιλίες για επικονίαση. Απόφυγε να τη βάλεις πάνω από πλακόστρωτη επιφάνεια, γιατί οι καρποί πέφτουν και λερώνουν.
Χειμώνας
Η ελιά αντέχει έως περίπου -10 °C, ενώ η τυπική χειμερινή ελάχιστη θερμοκρασία στο κλίμα μας είναι γύρω στους -6 °C, οπότε μένει έξω όλο τον χρόνο. Για να ανθίσει χρειάζεται περίπου δύο μήνες με δροσερές θερμοκρασίες 4-10 °C. Σε ψυχρότερα κλίματα προστάτευσέ την ή μετέφερέ την σε εσωτερικό χώρο.
Πολλαπλασιασμός
Πολλαπλασιάζεται με σπόρο, μόσχευμα βλαστού ή εμβολιασμό. Τα μοσχεύματα γίνονται τον Ιούνιο και τον Ιούλιο, ενώ η σπορά τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο.
Συγκομιδή και χρήση
Οι ελιές μαζεύονται από τον Οκτώβριο έως τον Δεκέμβριο. Ο καρπός τρώγεται μόνο μετά από επεξεργασία, γιατί ωμός είναι πικρός, και χρησιμοποιείται επίσης για την παραγωγή ελαιολάδου.




































































