Μετάβαση στο περιεχόμενο
Μετάβαση στο υποσέλιδο

Κουμαριά

Arbutus unedo · Ericaceae

Επίσης: κούμαρα, Kουμαριά, αρχ. Κόμαρος.

Η κουμαριά είναι αειθαλές δέντρο της ελληνικής φύσης, που ταιριάζει σε ζεστά, ξηρά καλοκαίρια και ήπιους χειμώνες. Δίνει γυαλιστερό φύλλωμα, ευωδάτα άνθη το φθινόπωρο και κόκκινους καρπούς, τα κούμαρα. Είναι εύκολη στη φροντίδα, αρκεί να έχει ήλιο και καλά στραγγιζόμενο έδαφος.

Φως
Πλήρης ήλιος, Ήλιος έως ημισκιά
Πότισμα
Χαμηλές
Υγρασία
Χαμηλή
Θερμοκρασία
10–28 °C, ελάχ. -12 °C
Δυσκολία
Εύκολο
Ύψος
4–7 m

Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους

Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.

ΣποράΜεταφύτευση στο έδαφοςΜεταφύτευσηΚλάδεμαΠολλαπλασιασμόςΛίπανσηΠερισσότερο πότισμαΑνθοφορίαΣυγκομιδή
Πότε να το κάνετεΠερίοδος ληθάργουΤρέχων μήνας

Η κουμαριά με μια ματιά

Η κουμαριά (Arbutus unedo, οικογένεια Ericaceae) είναι πυκνός, στρογγυλεμένος θάμνος ή μικρό δέντρο, συχνά με πολλούς κορμούς και φλοιό που ξεφλουδίζει. Φτάνει συνήθως τα 4 έως 7 μέτρα ύψος και τα 3 έως 5 μέτρα πλάτος, αλλά μεγαλώνει αργά.

Τα φύλλα είναι δαφνοειδή, οδοντωτά, γυαλιστερά και σκούρα πράσινα, μήκους περίπου 5-10 cm, πιο ανοιχτόχρωμα στην κάτω πλευρά, πάνω σε κοκκινωπά κλαδάκια. Τα λευκά ή ροζ άνθη είναι ευωδάτα και ανοίγουν από τον Οκτώβριο έως τον Δεκέμβριο. Ο καρπός είναι σφαιρική κόκκινη ράγα με τραχύ φλοιό, 1,5-2 cm σε διάμετρο, που ωριμάζει σε περίπου 12 μήνες.

Στη φύση φυτρώνει στη μακία, σε ανοιχτά δάση και σε βραχώδεις πλαγιές της Μεσογείου, από την Πορτογαλία και την Ισπανία ώς την Ελλάδα, την Τουρκία και τη Μέση Ανατολή, καθώς και στη Βόρεια Αφρική.

Καλλιέργεια και φροντίδα

Φως και θέση

Η κουμαριά αποδίδει καλύτερα σε πλήρη ήλιο, αλλά αντέχει και σε ημισκιά. Διάλεξε ηλιόλουστη και προφυλαγμένη θέση. Δεν τα πάει καλά σε υγρό κλίμα, γι' αυτό προτίμησε σημείο με καλό αερισμό χωρίς στάσιμη υγρασία.

Αποφύγε να τη φυτέψεις πάνω από πλακόστρωτο, γιατί οι ώριμοι καρποί πέφτουν, μαλακώνουν και λερώνουν.

Πότισμα και υγρασία

Τα νεαρά φυτά θέλουν τακτικό πότισμα μέχρι να εγκατασταθούν. Τα καλοριζωμένα δέντρα αντέχουν καλά στην ξηρασία και χρειάζονται λίγο νερό, με μεγαλύτερη προσοχή τους μήνες Ιούνιο, Ιούλιο και Αύγουστο.

Η υγρασία του αέρα δεν χρειάζεται να είναι υψηλή. Το μεγαλύτερο λάθος είναι το υπερβολικό πότισμα: το νερό που λιμνάζει προκαλεί σήψη ριζών και κιτρίνισμα.

Έδαφος και αλλαγή γλάστρας

Προσαρμόζεται σε φτωχά εδάφη, αρκεί να στραγγίζουν καλά. Δέχεται πηλώδη, αμμώδη και αργιλώδη εδάφη, όξινα ή αλκαλικά, με pH περίπου από 5,5 έως 8. Σε αντίθεση με πολλά συγγενικά φυτά της οικογένειας των ερεικοειδών, ανέχεται και ασβεστολιθικό έδαφος.

Αν τη φυτεύεις σε γλάστρα, την αλλαγή γλάστρας κάνε τον Μάρτιο.

Λίπανση

Δεν είναι απαιτητική. Μία λίπανση τον Μάρτιο, στην αρχή της βλάστησης, αρκεί.

Κλάδεμα

Κλάδευε ελαφρά, τον Μάρτιο ή τον Απρίλιο, κονταίνοντας τους βλαστούς ώστε να κρατάς το σχήμα. Μπορείς να τη διαμορφώσεις ως θάμνο με πολλούς κορμούς ή ως δέντρο με έναν κορμό. Επειδή είναι πυκνή και αειθαλής, ταιριάζει και για φράκτη.

Φύτευση

Η φύτευση γίνεται τον Μάρτιο ή από τον Οκτώβριο έως τον Νοέμβριο. Επίλεξε ηλιόλουστη, προφυλαγμένη θέση και φρόντισε να στραγγίζει καλά το σημείο. Άφησε χώρο πλάτους ώς 3-5 μέτρα, αν θα μεγαλώσει ελεύθερα.

Χειμώνας

Στην Ελλάδα η κουμαριά ζει όλο τον χρόνο έξω. Αντέχει σε πολύ χαμηλότερες θερμοκρασίες από τα συνηθισμένα χειμερινά ελάχιστα των -6 °C, έως περίπου -12 °C. Τα νεαρά φυτά προστάτευσέ τα από δυνατό παγετό και κρύο άνεμο. Ο παγετός την περίοδο της ανθοφορίας μπορεί να μειώσει την καρποφορία.

Πολλαπλασιασμός

Πολλαπλασιάζεται με σπόρο, μοσχεύματα ή καταβολάδες. Η σπορά γίνεται τον Μάρτιο, τον Οκτώβριο ή τον Νοέμβριο, ενώ ο Ιούλιος και ο Αύγουστος είναι οι μήνες για τον πολλαπλασιασμό με μοσχεύματα και καταβολάδες. Να έχεις υπόψη ότι το φυτό μεγαλώνει αργά.

Προβλήματα

Συχνά προβλήματα:

Σήψη ριζών και κιτρίνισμα: προκαλούνται από νερό που λιμνάζει. Βελτίωσε την αποστράγγιση και μην ποτίζεις υπερβολικά.

Ελλιπής καρποφορία: οφείλεται σε καλοκαιρινή ξηρασία ή σε παγετό στην ανθοφορία. Πότιζε στα ξηρά καλοκαίρια και προστάτευε από τον παγετό.

Πτώση καρπών: οι ώριμοι καρποί μελανιάζουν και πέφτουν, γι' αυτό μη φυτεύεις πάνω από πλακόστρωτα.

Από έντομα μπορεί να εμφανιστούν κοκκοειδή και θρίπες. Από ασθένειες αναφέρονται ανθράκωση, φυτόφθορα, σήψη ριζών και σκωριάσεις.

Συγκομιδή και χρήση

Τα κούμαρα μαζεύονται από τον Οκτώβριο έως τον Δεκέμβριο. Είναι βρώσιμα, αλλά η γεύση τους είναι ουδέτερη και η υφή κοκκώδης. Τρώγονται φρέσκα ή γίνονται μαρμελάδα, ζελέ και απόσταγμα, κυρίως στην Πορτογαλία.

Τα άνθη έχουν πολύ νέκταρ και προσελκύουν τις μέλισσες, ενώ τα πουλιά τρώνε τους καρπούς και διασπείρουν τους σπόρους.

Για το φυτό σας

Συχνές ερωτήσεις

Πότε ανθίζει και πότε δίνει καρπούς η κουμαριά;Ανθίζει από τον Οκτώβριο έως τον Δεκέμβριο και οι καρποί μαζεύονται την ίδια περίοδο. Ο καρπός ωριμάζει σε περίπου 12 μήνες.
Πόσο νερό θέλει η κουμαριά;Λίγο. Τα νεαρά φυτά ποτίζονται τακτικά, ενώ τα καλοριζωμένα αντέχουν στην ξηρασία. Πότισε περισσότερο τον Ιούνιο, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο.
Πότε κλαδεύεται η κουμαριά;Τον Μάρτιο ή τον Απρίλιο, με ελαφρύ κλάδεμα των βλαστών για να κρατήσει το σχήμα της.
Αντέχει η κουμαριά στον παγετό;Ναι, αντέχει έως περίπου -12 °C. Τα νεαρά φυτά θέλουν προστασία από δυνατό παγετό και κρύο άνεμο.
Τρώγονται τα κούμαρα;Ναι, είναι βρώσιμα, αν και η γεύση τους είναι ήπια και η υφή κοκκώδης. Τρώγονται φρέσκα ή γίνονται μαρμελάδα και ζελέ.
Μετάβαση στην αρχήΜετάβαση στην αρχή