Τσικουδιά (Pistacia terebinthus) με σύνθετα γυαλιστερά φύλλα

Φωτογραφία: Javier martin, Public domain, Wikimedia Commons

Φωτογραφία: Giuseppe Frizzi, Public domain, Wikimedia Commons

Φωτογραφία: Gérard JOYON, CC BY 3.0, Wikimedia Commons

Φωτογραφία: Davor Ristic, CC0, Wikimedia Commons

Φωτογραφία: Isasza, CC0, Wikimedia Commons

Φωτογραφία: Ismael Olea, CC BY 4.0, Wikimedia Commons

Καλλωπιστικά δέντρα Φυτά για φράχτη

Τσικουδιά

Pistacia terebinthus · Anacardiaceae

Επίσης: τερέβινθος, κοκκορεβυθιά, τρίμιθος, Τραμιθιά

Η τσικουδιά, γνωστή και ως τερέβινθος, κοκκορεβυθιά ή τρίμιθος, είναι αυτοφυές δέντρο της Μεσογείου που αντέχει ξηρασία, ασβεστολιθικά εδάφη και παγετό. Είναι εύκολη στην καλλιέργεια και κατάλληλη για διακοσμητικό δέντρο ή φυτοφράκτη σε ηλιόλουστο κήπο. Αναπτύσσεται αργά και θέλει λίγη φροντίδα μετά την εγκατάστασή της.

Φως: Πλήρης ήλιος
Πότισμα: Χαμηλές
Υγρασία: Χαμηλή
Θερμοκρασία: 10–30 °C, ελάχ. -15 °C
Δυσκολία: Εύκολο
Ύψος: 3–10 m

Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους

Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.

ΣποράΜεταφύτευση στο έδαφοςΚλάδεμαΠολλαπλασιασμόςΑνθοφορίαΣυγκομιδήΠερίοδος ληθάργου

Πότε να το κάνετεΠερίοδος ληθάργουΤρέχων μήνας

Περιγραφή του φυτού

Η Pistacia terebinthus ανήκει στην οικογένεια Anacardiaceae. Είναι μικρό δέντρο ή μεγάλος πολύκορμος θάμνος με γκρίζο, αρωματικό φλοιό και στρογγυλεμένη, αραιή κόμη. Φτάνει συνήθως τα 3 έως 10 m και μεγαλώνει αργά. Είναι φυλλοβόλο.

Τα φύλλα είναι περιττόπτερα σύνθετα, μήκους 10-20 cm, με πέντε έως έντεκα γυαλιστερά, δερματώδη, ωοειδή φυλλάρια των 2-6 cm. Έχουν έντονη ρητινώδη μυρωδιά. Τα άνθη είναι μικρά, κοκκινοπορφυρά έως πρασινωπά, σε ταξιανθίες, και ανοίγουν με τα νέα φύλλα, τον Μάρτιο και τον Απρίλιο. Τα αρσενικά και τα θηλυκά άνθη βρίσκονται σε διαφορετικά φυτά. Στα θηλυκά δέντρα σχηματίζονται μικροί σφαιρικοί καρποί 5-7 mm, που ωριμάζουν από κόκκινοι σε καφέ ή μαύροι.

Απαντά αυτοφυής από το Μαρόκο και την Πορτογαλία ως την Ελλάδα και την Τουρκία, σε φρύγανα, μακία και δρυοδάση, συχνά κοντά σε ρέματα και στη θάλασσα, έως περίπου 1500 m υψόμετρο.

Καλλιέργεια και φροντίδα

Θέση και φως

Χρειάζεται θέση με πλήρη ήλιο. Είναι φυτό εξωτερικού χώρου και αντέχει στον παγετό, οπότε μπορεί να μένει όλο τον χρόνο στον κήπο. Ανέχεται και κάποια αλατότητα, οπότε ταιριάζει και σε κήπους κοντά στη θάλασσα.

Πότισμα και υγρασία

Όταν εγκατασταθεί, χρειάζεται νερό μόνο περιστασιακά. Ανέχεται καλά το ξηρό καλοκαίρι, αν και είναι κάπως πιο απαιτητική σε υγρασία από το μαστιχόδεντρο. Η χαμηλή ατμοσφαιρική υγρασία δεν την ενοχλεί.

Έδαφος

Αρκεί ένα μέτριο, καλά στραγγιζόμενο έδαφος. Ταιριάζει σε αμμώδη, πηλώδη και χαλικώδη εδάφη και ανέχεται τον ασβεστόλιθο, με pH περίπου 6,5 έως 8,5. Το βασικό είναι να μη μένουν τα νερά στις ρίζες.

Φύτευση

Φυτέψτε σε ηλιόλουστο σημείο το φθινόπωρο (Οκτώβριο-Νοέμβριο) ή την άνοιξη (Φεβρουάριο-Μάρτιο). Επειδή το φυτό είναι δίοικο, για καρπούς χρειάζονται και αρσενικό και θηλυκό δέντρο.

Αν το χρησιμοποιήσετε για φυτοφράκτη, υπολογίστε ότι η ανάπτυξή του είναι αργή.

Κλάδεμα

Το κλάδεμα γίνεται τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο, όταν το δέντρο ξεκουράζεται. Αφαιρέστε ό,τι χρειάζεται για να διατηρηθεί το σχήμα της κόμης.

Χειμώνας

Η τσικουδιά αντέχει τον παγετό, ακόμη και γύρω στους -15 °C, ενώ ο τυπικός χειμώνας εδώ φτάνει περίπου στους -6 °C. Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη προστασία. Την περίοδο ανάπαυσης (Δεκέμβριο έως Φεβρουάριο) δεν απαιτεί παρέμβαση, εκτός από το κλάδεμα.

Πολλαπλασιασμός

Πολλαπλασιάζεται με σπόρο και με καταβολάδες. Η σπορά γίνεται τον Φεβρουάριο, τον Οκτώβριο ή τον Νοέμβριο. Κατάλληλοι μήνες για τον πολλαπλασιασμό είναι ο Μάρτιος, ο Οκτώβριος και ο Νοέμβριος. Αν θέλετε καρπούς, φροντίστε να έχετε φυτά και των δύο φύλων.

Συνηθισμένα προβλήματα

Στα φύλλα εμφανίζονται συχνά κερατοειδείς κηκίδες, που προκαλούνται από αφίδες. Είναι μόνο αισθητικό θέμα και, αν θέλετε, μπορείτε να αφαιρέσετε τα φύλλα που τις έχουν.

Αν το δέντρο δεν κάνει καρπό, η αιτία είναι συνήθως ότι υπάρχει μόνο το ένα φύλο. Φυτέψτε και αρσενικό και θηλυκό δέντρο.

Συγκομιδή και χρήση

Οι καρποί μαζεύονται τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο και είναι βρώσιμοι. Οι τρυφεροί βλαστοί τρώγονται ως λαχανικό στις Βόρειες Σποράδες.

Επειδή είναι πλούσια σε τανίνες και ρητίνες, η τσικουδιά χρησιμοποιούνταν παραδοσιακά για αρωματικούς και θεραπευτικούς σκοπούς στην κλασική Ελλάδα. Από τη ρητίνη της παραγόταν ένα είδος τερεβινθίνης.

Συχνές ερωτήσεις

Πόσο νερό χρειάζεται η τσικουδιά;

Όταν εγκατασταθεί, χρειάζεται νερό μόνο περιστασιακά και αντέχει στην καλοκαιρινή ξηρασία. Είναι όμως κάπως πιο απαιτητική σε υγρασία από το μαστιχόδεντρο.

Γιατί η τσικουδιά μου δεν κάνει καρπούς;

Είναι δίοικο φυτό, με αρσενικά και θηλυκά άνθη σε διαφορετικά δέντρα. Για καρπούς χρειάζονται και τα δύο φύλα.

Πότε φυτεύεται η τσικουδιά;

Φυτεύεται το φθινόπωρο (Οκτώβριο-Νοέμβριο) ή την άνοιξη (Φεβρουάριο-Μάρτιο), σε ηλιόλουστη θέση.

Τι είναι οι κερατοειδείς σχηματισμοί στα φύλλα;

Είναι κηκίδες που προκαλούνται από αφίδες. Είναι μόνο αισθητικό πρόβλημα και μπορείτε να αφαιρέσετε τα φύλλα, αν σας ενοχλούν.

Αντέχει η τσικουδιά στον παγετό;

Ναι, είναι ανθεκτική στον παγετό και αντέχει έως περίπου -15 °C, ενώ ο τυπικός χειμώνας εδώ φτάνει περίπου στους -6 °C.

Πότε κλαδεύεται η τσικουδιά;

Κλαδεύεται τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο, κατά την περίοδο ανάπαυσης.

Τσικουδιά

Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους

Περιγραφή του φυτού

Καλλιέργεια και φροντίδα

Παρόμοια φυτά

Συχνές ερωτήσεις