Μετάβαση στο περιεχόμενο
Μετάβαση στο υποσέλιδο
Carpinus betulus (γαύρος), φυλλοβόλο δέντρο με πτυχωτά πράσινα φύλλαΦωτογραφία: Willow, CC BY 2.5, Wikimedia Commons
Carpinus betulus – 2Φωτογραφία: AnRo0002, CC0, Wikimedia Commons
Carpinus betulus – 3Φωτογραφία: AnRo0002, CC0, Wikimedia Commons
Carpinus betulus – 4Φωτογραφία: Willow, CC BY 2.5, Wikimedia Commons
Carpinus betulus – 5Φωτογραφία: KeanuNuno, Public domain, Wikimedia Commons
Carpinus betulus – 6Φωτογραφία: Paul Cook, CC BY 4.0, iNaturalist
Καλλωπιστικά δέντραΦυτά για φράχτη

Carpinus betulus

Betulaceae

Επίσης: γαύρος, λευκοκαρπίνος, Γαύρος (δέντρο), Καρπίνος o Μπετουλοειδής

Το Carpinus betulus, γνωστό ως γαύρος, είναι φυλλοβόλο δέντρο που αντέχει σε πολλά εδάφη και φωτισμούς. Χρησιμοποιείται ως καλλωπιστικό δέντρο και ως φυτό για φράχτες. Σε κλίμα με ζεστά, ξηρά καλοκαίρια και ήπιους χειμώνες θέλει κυρίως πότισμα τα πρώτα χρόνια και κούρεμα στην ώρα του.

Φως
Πλήρης ήλιος, Ήλιος έως ημισκιά
Πότισμα
Μέτριες
Υγρασία
Μέτρια
Θερμοκρασία
8–24 °C, ελάχ. -28 °C
Δυσκολία
Εύκολο
Ύψος
15–25 m

Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους

Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.

ΣποράΜεταφύτευση στο έδαφοςΚλάδεμαΠολλαπλασιασμόςΛίπανσηΠερισσότερο πότισμαΑνθοφορίαΠερίοδος ληθάργου
Πότε να το κάνετεΠερίοδος ληθάργουΤρέχων μήνας

Περιγραφή του φυτού

Το Carpinus betulus ανήκει στην οικογένεια Betulaceae και είναι φυλλοβόλο δέντρο. Φτάνει συνήθως τα 15 έως 25 μέτρα ύψος και απλώνεται περίπου 6 έως 12 μέτρα. Ο κορμός είναι αυλακωτός και συχνά στραβός. Η κόμη είναι στρογγυλή, οβάλ ή πυραμιδική, ανάλογα με την ποικιλία.

Τα φύλλα είναι σκούρα πράσινα, ωοειδή, μήκους 4 έως 9 εκ., με διπλά οδοντωτό χείλος. Οι παράλληλες νευρώσεις τους δίνουν πτυχωτή όψη. Το φθινόπωρο κιτρινίζουν. Την άνοιξη, Μάρτιο και Απρίλιο, εμφανίζονται ξεχωριστοί αρσενικοί (κίτρινοι) και θηλυκοί (πράσινοι) ίουλοι, που επικονιάζονται από τον άνεμο. Ο καρπός είναι μικρό σκληρό καρύδιο 7-8 χιλιοστών πάνω σε τρίλοβο φυλλώδες βράκτιο και ωριμάζει το φθινόπωρο.

Στη φύση φυτρώνει σε θερμά δάση πεδινών με βελανιδιές και οξιές, έως περίπου 1.000 μ. υψόμετρο. Οι καρποί και η προστασία που προσφέρει βοηθούν μικρά πουλιά και θηλαστικά, ενώ τα φύλλα τρέφουν προνύμφες νυχτοπεταλούδων.

Καλλιέργεια και φροντίδα

Φως και θέση

Ο γαύρος θέλει πλήρη ήλιο ή μερική σκιά και ευδοκιμεί και σε σκιερές θέσεις, όπως στο δάσος. Η καλλιέργειά του θεωρείται εύκολη.

Λόγω του μεγάλου τελικού μεγέθους, διάλεξε θέση με άφθονο χώρο. Το ριζικό του σύστημα είναι επιφανειακό και απλώνεται πλατιά. Για φράχτη τον φυτεύεις σε σειρά και τον κρατάς σε μέγεθος με κούρεμα.

Πότισμα

Οι ανάγκες σε νερό είναι μέτριες. Τα νεαρά δέντρα και οι νέοι φράχτες θέλουν πότισμα στις περιόδους ξηρασίας. Στα ζεστά καλοκαίρια, από τον Ιούνιο ως τον Αύγουστο, πότιζε πιο συχνά. Το έδαφος πρέπει να μένει υγρό αλλά να στραγγίζει καλά.

Έδαφος

Προτιμά υγρό, καλά στραγγιζόμενο πηλώδες ή αμμώδες έδαφος. Ανέχεται όμως και βαριά αργιλώδη εδάφη και ένα ευρύ φάσμα pH, περίπου από 4,5 έως 7,5.

Λίπανση

Λίπανε στο τέλος του χειμώνα και στην αρχή της άνοιξης, τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο, πριν ξεκινήσει η νέα βλάστηση.

Κλάδεμα και κούρεμα

Ο γαύρος αντέχει σε έντονο κλάδεμα, κορυφολόγημα και κούρεμα. Τους φράχτες τους κουρεύεις στα τέλη του καλοκαιριού, δηλαδή τον Ιούλιο και τον Αύγουστο.

Όταν το δέντρο μεγαλώνει, οι κλάδοι τείνουν να γέρνουν προς τα κάτω. Είναι φυσική συμπεριφορά και με το κλάδεμα διατηρείς το σχήμα.

Φύτευση

Η φύτευση γίνεται τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο ή τον Φεβρουάριο. Όταν φυτεύεις φράχτη, κράτα σταθερές αποστάσεις και πότισε καλά τις πρώτες περιόδους ξηρασίας. Το δέντρο ξαναβλαστάνει από το κούτσουρο, κάτι που βοηθά μετά από έντονο κλάδεμα.

Χειμώνας

Είναι πλήρως ανθεκτικό στο κρύο και αντέχει πολύ χαμηλότερες θερμοκρασίες από τους ήπιους χειμώνες. Δεν χρειάζεται προστασία. Οι φράχτες κρατούν τα ξερά φύλλα τους μέσα στον χειμώνα. Η περίοδος ανάπαυσης είναι τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο.

Πολλαπλασιασμός

Πολλαπλασιάζεται με σπόρο ή με εμβολιασμό. Η σπορά γίνεται τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο.

Οι σπόροι χρειάζονται συχνά δύο χειμώνες λήθαργου για να φυτρώσουν. Μπορείς να τους στρωματώσεις ή να τους σπείρεις φρέσκους και να περιμένεις.

Συχνά προβλήματα

Οι σπόροι δεν φυτρώνουν: συνήθως χρειάζονται δύο χειμώνες λήθαργου. Στρωμάτωσέ τους ή σπείρε φρέσκους και κάνε υπομονή.

Κλαδιά που γέρνουν: είναι η φυσική συμπεριφορά του δέντρου όσο μεγαλώνει. Κλάδεψε για να κρατήσεις το σχήμα.

Συχνές ερωτήσεις

Πότε κουρεύεται ο φράχτης από γαύρο;Ο φράχτης κουρεύεται στα τέλη του καλοκαιριού, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο. Το φυτό αντέχει σε έντονο κούρεμα.
Πότε φυτεύεται ο γαύρος;Η φύτευση γίνεται τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο ή τον Φεβρουάριο.
Χρειάζεται πολύ νερό το Carpinus betulus;Οι ανάγκες είναι μέτριες. Τα νεαρά δέντρα και οι φράχτες ποτίζονται στις περιόδους ξηρασίας, κυρίως από τον Ιούνιο ως τον Αύγουστο.
Μπορεί να φυτρώσει σε βαριά αργιλώδες έδαφος;Ναι, ανέχεται τα βαριά αργιλώδη εδάφη και ένα ευρύ φάσμα pH, αρκεί το έδαφος να μη λιμνάζει. Προτιμά πάντως υγρό, καλά στραγγιζόμενο πηλώδες ή αμμώδες έδαφος.
Χάνει τα φύλλα του τον χειμώνα;Είναι φυλλοβόλο και τα φύλλα κιτρινίζουν το φθινόπωρο. Στους φράχτες όμως τα ξερά φύλλα συχνά μένουν πάνω στα κλαδιά μέσα στον χειμώνα.
Πώς πολλαπλασιάζεται ο γαύρος;Με σπόρο ή με εμβολιασμό. Οι σπόροι χρειάζονται συχνά δύο χειμώνες λήθαργου για να φυτρώσουν.
Μετάβαση στην αρχήΜετάβαση στην αρχή