Taxus baccata
Taxaceae
Ο ίταμος (Taxus baccata), γνωστός και ως τάξος ή ήταμος, είναι αειθαλές κωνοφόρο που σχηματίζει πυκνό σκούρο πράσινο φύλλωμα. Είναι αργής ανάπτυξης και μακρόβιος, και χρησιμοποιείται ως καλλωπιστικό δέντρο, φράχτης ή τοπιάριο. Στο κλίμα με ζεστά ξηρά καλοκαίρια και ήπιους χειμώνες καλλιεργείται εύκολα σε εξωτερικό χώρο, αρκεί το έδαφος να στραγγίζει καλά.
- Φως
- Ημισκιά, Πλήρης ήλιος
- Πότισμα
- Μέτριες
- Υγρασία
- Μέτρια
- Θερμοκρασία
- 8–24 °C, ελάχ. -33 °C
- Δυσκολία
- Εύκολο
- Ύψος
- 8–20 m
Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους
Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.
Περιγραφή του φυτού
Ο ίταμος ανήκει στην οικογένεια Taxaceae και φύεται σχεδόν σε όλη την Ευρώπη, στον Καύκασο, στην Τουρκία έως το βόρειο Ιράν, στο βορειοδυτικό τμήμα της Αφρικής (Μαρόκο, Αλγερία) και στις Αζόρες. Στη φύση ζει σε δάση, ιδίως σε δροσερές απότομες ασβεστολιθικές πλαγιές, σε δάση οξιάς και σε βραχώδη εδάφη, όπου δημιουργεί πυκνή σκιά.
Είναι κωνικό έως πυραμιδοειδές δέντρο ή μεγάλος θάμνος με πλατιά κόμη. Το ύψος του φτάνει συνήθως περίπου τα 8–20 m και το πλάτος τα 4,5–7,5 m, με αργό ρυθμό ανάπτυξης. Οι βελόνες είναι γυαλιστερές, επίπεδες, σκούρες πράσινες, μήκους 1–4 cm, πιο κιτρινοπράσινες στην κάτω όψη και διατεταγμένες σε δύο επίπεδες σειρές.
Τα αρσενικά και τα θηλυκά άτομα είναι χωριστά δέντρα. Οι μικροί σφαιρικοί αρσενικοί κώνοι απελευθερώνουν γύρη νωρίς την άνοιξη, τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο. Τα θηλυκά δέντρα παράγουν έναν σπόρο που περιβάλλεται σχεδόν ολόκληρος από έντονο κόκκινο, μαλακό, σαρκώδες περίβλημα.
Καλλιέργεια και φροντίδα
Φως και θέση
Αναπτύσσεται καλύτερα σε θέση από πλήρη ήλιο έως μερική σκιά και ανέχεται ακόμη και βαθιά σκιά. Αυτό τον κάνει χρήσιμο σε σημεία του κήπου όπου άλλα κωνοφόρα δυσκολεύονται. Διάλεξε προστατευμένη θέση, μακριά από δυνατούς χειμωνιάτικους ανέμους.
Πότισμα
Θέλει υγρό αλλά καλά στραγγιζόμενο έδαφος και δεν αντέχει τα «βρεγμένα πόδια». Η ανοχή του στην ξηρασία είναι μέτρια, γι' αυτό στα ζεστά καλοκαίρια πότιζε περισσότερο από τον Ιούνιο έως τον Σεπτέμβριο, και ιδιαίτερα τους φράχτες σε περιόδους ξηρασίας.
Έδαφος
Προτιμά γόνιμο, υγρό αμμώδες ή αργιλοαμμώδες έδαφος, ουδέτερο έως ασβεστούχο, με pH περίπου 6–8. Σε υγρά ή βαριά εδάφη δεν τα πάει καλά, οπότε η καλή αποστράγγιση είναι το σημαντικότερο.
Λίπανση
Η λίπανση γίνεται τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, στην αρχή της βλαστικής περιόδου.
Κλάδεμα
Ο ίταμος αντέχει πολύ το έντονο κλάδεμα, γι' αυτό ταιριάζει σε φράχτες και τοπιάρια. Τα κλαδέματα γίνονται συνήθως τον Μάιο, τον Ιούνιο και τον Σεπτέμβριο. Στο καλοκαιρινό κλάδεμα κάνε το κούρεμα του φράχτη ή του σχήματος, ενώ το πιο δυνατό κλάδεμα γίνεται στα τέλη της άνοιξης.
Φύτευση
Φύτεψε σε προστατευμένο σημείο με καλά στραγγιζόμενο έδαφος. Οι κατάλληλες περίοδοι είναι ο Φεβρουάριος, ο Μάρτιος, ο Οκτώβριος και ο Νοέμβριος. Κράτα το φυτό μακριά από ζώα που βόσκουν και από ζώα εκτροφής, γιατί κάθε μέρος του εκτός από το κόκκινο περίβλημα είναι δηλητηριώδες.
Χειμώνας
Είναι ανθεκτικός στο κρύο και αντέχει έως περίπου -33 °C, πολύ χαμηλότερα από τον τυπικό χειμώνα, γύρω στους -6 °C. Χρειάζεται μόνο προστασία από τους ψυχρούς χειμωνιάτικους ανέμους. Τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο το φυτό βρίσκεται σε περίοδο ανάπαυσης.
Πολλαπλασιασμός
Πολλαπλασιάζεται με μοσχεύματα βλαστών από τον Αύγουστο έως τον Οκτώβριο ή με σπορά τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο. Θυμήσου ότι τα αρσενικά και τα θηλυκά δέντρα είναι χωριστά, οπότε σπόρους παράγουν μόνο τα θηλυκά.
Συχνά προβλήματα
Το κιτρίνισμα και η ξήρανση του φυλλώματος οφείλονται συνήθως σε νερό που λιμνάζει στο έδαφος ή σε κακή αποστράγγιση. Βελτίωσε την αποστράγγιση ή μετάφερε το φυτό σε πιο στεγνό σημείο.
Οι καφέ κηλίδες στον φράχτη προκαλούνται από τον χειμωνιάτικο άνεμο ή από ξηρασία. Φρόντισε για προστασία από τον άνεμο και πότιζε στις ξηρές περιόδους.


































































