Μετάβαση στο περιεχόμενο
Μετάβαση στο υποσέλιδο

Λυγαριά

Vitex agnus-castus · Lamiaceae

Επίσης: άγνος, Ligaria

Η λυγαριά (Vitex agnus-castus, γνωστή και ως άγνος) είναι φυλλοβόλος θάμνος της Μεσογείου που ανθίζει με αρωματικά μοβ στάχυα όλο το καλοκαίρι. Αντέχει τη ζέστη και την ξηρασία και είναι εύκολη στην καλλιέργεια. Ταιριάζει σε ηλιόλουστους κήπους, ως μεμονωμένος θάμνος, μικρό δέντρο ή φράχτης.

Φως
Πλήρης ήλιος, Ήλιος έως ημισκιά
Πότισμα
Χαμηλές
Υγρασία
Χαμηλή
Θερμοκρασία
18–32 °C, ελάχ. -23 °C
Δυσκολία
Εύκολο
Ύψος
3–5 m

Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους

Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.

Σπορά σε εσωτερικό χώροΣποράΜεταφύτευση στο έδαφοςΚλάδεμαΠολλαπλασιασμόςΛίπανσηΠερισσότερο πότισμαΑνθοφορίαΣυγκομιδήΠερίοδος ληθάργου
Πότε να το κάνετεΠερίοδος ληθάργουΤρέχων μήνας

Περιγραφή της λυγαριάς

Η λυγαριά είναι πολύκορμος θάμνος με ανοιχτό σχήμα, σαν βάζο ή στρογγυλεμένο, που μπορεί να διαμορφωθεί και σε μικρό δέντρο με έναν κορμό. Φτάνει συνήθως τα 3 έως 5 μέτρα ύψος και 3 έως 4,5 μέτρα πλάτος, και αναπτύσσεται γρήγορα. Φύεται αυτοφυής στη Μεσόγειο, ανατολικά ως τη δυτική Ασία και την Ινδία, καθώς και στη Βόρεια Αφρική.

Τα φύλλα είναι αντίθετα, παλαμοειδή, με 5 έως 9 στενά λογχοειδή φυλλάρια, γκριζοπράσινα από πάνω και γκρίζα από κάτω. Όταν τα τρίψετε, μυρίζουν μέντα. Τα αρωματικά σωληνωτά άνθη σχηματίζουν μακριά στάχυα σε μοβ, βιολετί, ροζ ή λευκές αποχρώσεις και προσελκύουν μέλισσες και πεταλούδες.

Οι καρποί της είναι μικρά μοβ-μαύρα δρύπαια 3 έως 4 mm, με τέσσερις σπόρους το καθένα. Προσοχή: αυτοσπέρνεται εύκολα και σε ορισμένα μέρη μπορεί να γίνει ζιζάνιο.

Καλλιέργεια και φροντίδα

Φως και θέση

Θέλει πλήρη ήλιο για την καλύτερη ανθοφορία, αν και ανέχεται ελαφριά σκιά. Διαλέξτε ηλιόλουστη, προφυλαγμένη θέση με καλή αποστράγγιση και αρκετό χώρο για να ανοίξει. Ως φράχτης δίνει ψηλό, ανοιχτό και ανθισμένο παραπέτασμα.

Πότισμα και υγρασία

Την πρώτη περίοδο ποτίστε τακτικά, μέχρι να ριζώσει το φυτό. Μετά χρειάζεται νερό μόνο σε παρατεταμένη ξηρασία. Το καλοκαίρι (Ιούνιο, Ιούλιο και Αύγουστο) δώστε λίγο περισσότερο νερό. Αποφύγετε το διαρκώς βρεγμένο χώμα, γιατί η λυγαριά προτιμά χαμηλή υγρασία και αντέχει πολύ στην ξηρασία.

Έδαφος

Κάθε καλά στραγγιζόμενο χώμα κήπου είναι κατάλληλο. Ευδοκιμεί ιδιαίτερα σε πηλώδες έδαφος, ουδέτερο ως αλκαλικό, με pH περίπου 6,0 έως 8,0. Δέχεται και αμμώδη ή χαλικώδη εδάφη, αρκεί να στραγγίζουν ελεύθερα.

Λίπανση

Η κατάλληλη εποχή για λίπανση είναι ο Μάρτιος και ο Απρίλιος, όταν ξεκινά η νέα βλάστηση.

Κλάδεμα

Τα άνθη σχηματίζονται σε νέο ξύλο, γι' αυτό κλαδέψτε νωρίς την άνοιξη, από τον Φεβρουάριο ως τον Μάρτιο. Αν αφαιρείτε τα μαραμένα άνθη, μπορεί να ανθίσει ξανά. Για ανανέωση του θάμνου κλαδέψτε τον δυνατά.

Φύτευση και σπορά

Φυτέψτε τον Μάρτιο και τον Απρίλιο ή τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο, σε ηλιόλουστη και προφυλαγμένη θέση με ελεύθερη αποστράγγιση. Αφήστε χώρο για να αναπτυχθεί.

Για σπορά, σπείρετε μέσα στο σπίτι τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο ή έξω τον Μάρτιο και τον Απρίλιο.

Χειμώνας

Η λυγαριά αντέχει σε χαμηλές θερμοκρασίες, ως περίπου -23 °C, ενώ ένας τυπικός χειμώνας εδώ φτάνει γύρω στους -6 °C. Σε πολύ κρύο μπορεί να ξεραθεί ως το έδαφος, αλλά οι ρίζες συνήθως ξαναβλαστάνουν. Απλώστε στη βάση φυτόχωμα ή φύλλα ως στρώμα προστασίας. Ο Δεκέμβριος, ο Ιανουάριος και ο Φεβρουάριος είναι η περίοδος ανάπαυσης.

Πολλαπλασιασμός

Πολλαπλασιάζεται με μόσχευμα βλαστού, με σπόρο ή με καταβολάδα. Για μοσχεύματα η κατάλληλη περίοδος είναι ο Ιούλιος και ο Αύγουστος.

Προβλήματα

Στους εχθρούς της περιλαμβάνονται οι θρίπες και τα τζιτζικάκια, ενώ από τις ασθένειες η κηλίδωση των φύλλων και η σήψη των ριζών.

Οι βλαστοί ξεραίνονται τον χειμώνα: αιτία το κρύο και η υγρασία. Κόψτε το νεκρό ξύλο την άνοιξη, αφού τα άνθη βγαίνουν σε νέα βλάστηση.

Φύλλα με κηλίδες που πέφτουν: συνήθως μύκητας. Βελτιώστε τον αερισμό και αφαιρέστε τα προσβεβλημένα φύλλα.

Κιτρίνισμα και μαρασμός: σήψη ριζών από υπερβολικά υγρό χώμα. Βελτιώστε την αποστράγγιση και ποτίστε λιγότερο.

Συγκομιδή και χρήσεις

Οι καρποί συλλέγονται τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο. Έχουν πιπεράτη γεύση και χρησιμοποιούνται ως μπαχαρικό, εξ ου και το όνομα «πιπέρι των μοναχών». Η λυγαριά έχει παραδοσιακά χρησιμοποιηθεί στη λαϊκή βοτανοθεραπεία, αλλά η φημισμένη αντιαφροδισιακή της δράση δεν έχει αποδειχθεί.

Για το φυτό σας

Συχνές ερωτήσεις

Πότε ανθίζει η λυγαριά;Ανθίζει από τον Ιούνιο ως τον Σεπτέμβριο, με αρωματικά στάχυα που προσελκύουν μέλισσες και πεταλούδες.
Πότε κλαδεύεται η λυγαριά;Νωρίς την άνοιξη, τον Φεβρουάριο ή τον Μάρτιο, γιατί τα άνθη βγαίνουν σε νέο ξύλο.
Θέλει πολύ νερό η λυγαριά;Όχι. Ποτίστε τακτικά μέχρι να ριζώσει και μετά μόνο σε παρατεταμένη ξηρασία. Το διαρκώς υγρό χώμα προκαλεί σήψη ριζών.
Αντέχει η λυγαριά στον παγετό;Ναι, αντέχει ως περίπου -23 °C. Αν ξεραθεί το υπέργειο μέρος, οι ρίζες συνήθως ξαναβλαστάνουν την άνοιξη.
Πώς πολλαπλασιάζεται η λυγαριά;Με μοσχεύματα βλαστού τον Ιούλιο ή τον Αύγουστο, με σπόρο ή με καταβολάδα.
Μπορεί να γίνει φράχτης η λυγαριά;Ναι, αναπτύσσεται γρήγορα και χρησιμοποιείται ως φράχτης, αλλά θέλει αρκετό χώρο, καθώς φτάνει τα 3 έως 4,5 μέτρα πλάτος.
Μετάβαση στην αρχήΜετάβαση στην αρχή