Μετάβαση στο περιεχόμενο
Μετάβαση στο υποσέλιδο

Μαντζουράνα

Origanum majorana · Lamiaceae

Επίσης: ματζουράνα, μαντζουράνα φυτό, ματζουράνα φυτό, mantzourana

Ελαφρώς τοξικό για κατοικίδια · λεπτομέρειες ↓

Η μαντζουράνα (Origanum majorana, γνωστή και ως ματζουράνα) είναι αρωματικό πολυετές φυτό της οικογένειας Lamiaceae, με γεύση ηπιότερη από τη γεύση της ρίγανης. Σε κλίμα με ζεστά ξηρά καλοκαίρια και ήπιους χειμώνες ταιριάζει σε γλάστρα στο μπαλκόνι ή μέσα στο σπίτι. Θέλει πολύ ήλιο, φτωχό στραγγιστό χώμα και λίγο νερό.

Φως
Πλήρης ήλιος
Πότισμα
Χαμηλές
Υγρασία
Χαμηλή
Θερμοκρασία
15–28 °C, ελάχ. -3 °C
Δυσκολία
Εύκολο
Ύψος
30–60 cm

Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους

Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.

Σπορά σε εσωτερικό χώροΣποράΜεταφύτευση στο έδαφοςΜεταφύτευσηΚλάδεμαΠολλαπλασιασμόςΛίπανσηΠερισσότερο πότισμαΑνθοφορίαΣυγκομιδήΠροστασία από τον παγετόΠερίοδος ληθάργου
Πότε να το κάνετεΠερίοδος ληθάργουΤρέχων μήνας

Πώς είναι η μαντζουράνα

Η μαντζουράνα είναι πολυετής υποθάμνος, πυκνός, σε μορφή τούφας με πολλά βλαστάρια. Φτάνει συνήθως τα 30–60 cm σε ύψος και πλάτος και μπορεί να απλώνεται. Η ανάπτυξή της είναι μέτρια και θεωρείται εύκολο φυτό.

Τα φύλλα είναι μικρά, ωοειδή, αντίθετα, ολόκληρα, ελαφρά τριχωτά και γκριζοπράσινα, μήκους 0,5–3 cm. Είναι πολύ αρωματικά και πιο ήπια από της ρίγανης. Το καλοκαίρι, από Ιούνιο έως Αύγουστο, εμφανίζονται μικροσκοπικά σωληνωτά, δίχειλα λευκά ή ροζ άνθη σε κομβοειδή στάχυα με βράκτια.

Προέρχεται από την ανατολική Μεσόγειο, μεταξύ άλλων την Κύπρο και την Τουρκία, και φύεται σε ζεστές, ξηρές, ηλιόλουστες βραχώδεις πλαγιές. Προσελκύει μέλισσες, ενώ τα ελάφια και τα κουνέλια συνήθως την αποφεύγουν.

Καλλιέργεια και φροντίδα

Φως και θέση

Χρειάζεται τουλάχιστον 6 ώρες άμεσου ηλιακού φωτός την ημέρα. Η πιο κατάλληλη θέση είναι ένα ηλιόλουστο μπαλκόνι ή ένα πολύ φωτεινό σημείο μέσα στο σπίτι. Ταιριάζει σε γλάστρα και σε βραχόκηπο.

Δεν είναι ανθεκτική στον παγετό. Αντέχει περίπου έως -3 °C, ενώ ο τυπικός χειμώνας φτάνει περίπου τους -6 °C, γι' αυτό δεν είναι φυτό για μόνιμη φύτευση σε εξωτερικό χώρο.

Πότισμα και υγρασία

Η μαντζουράνα έχει χαμηλές ανάγκες σε νερό και μεγάλη ανοχή στην ξηρασία. Άφησε το χώμα να στεγνώσει ανάμεσα στα ποτίσματα, γιατί σε χώμα που μένει κορεσμένο σαπίζει. Τους μήνες Ιούνιο, Ιούλιο και Αύγουστο χρειάζεται λίγο συχνότερο πότισμα. Προτιμά χαμηλή υγρασία αέρα.

Χώμα, αλλαγή γλάστρας και λίπανση

Της ταιριάζει αμμώδες πηλώδες χώμα με πολύ καλή αποστράγγιση. Δέχεται αμμώδη, πηλώδη και χαλικώδη εδάφη, καθώς και αλκαλικά, με pH περίπου 6,5–8. Το φτωχό χώμα δίνει την καλύτερη γεύση.

Αν την έχεις σε γλάστρα, η αλλαγή γίνεται τον Μάρτιο. Η εποχή για λίπανση είναι ο Απρίλιος· επειδή το λιτό έδαφος ευνοεί το άρωμα, καλύτερα να μην το παρακάνεις.

Κλάδεμα

Κόψε τους βλαστούς πριν ανθίσει το φυτό, ώστε να γίνει πιο θαμνώδες. Οι κορυφές που αφαιρείς είναι και η σοδειά σου. Οι κατάλληλοι μήνες είναι ο Μάιος και ο Σεπτέμβριος.

Σπορά και φύτευση

Τον σπόρο μπορείς να τον σπείρεις μέσα στο σπίτι 6–8 εβδομάδες πριν από την τελευταία παγωνιά, δηλαδή Φεβρουάριο–Μάρτιο, ή απευθείας έξω περίπου δύο εβδομάδες πριν, τον Μάρτιο–Απρίλιο. Τα νεαρά φυτά μεταφυτεύονται στη θέση τους τον Απρίλιο–Μάιο, με απόσταση περίπου 30 cm.

Χειμώνας

Επειδή είναι ευαίσθητη στον παγετό, φέρε τις γλάστρες μέσα πριν από τις πρώτες παγωνιές. Προστασία χρειάζεται τον Δεκέμβριο, τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο. Ακόμη και έτσι, συχνά δεν καταφέρνει να ξεχειμωνιάσει, γι' αυτό πολλοί την καλλιεργούν ως ετήσιο φυτό.

Πολλαπλασιασμός

Πολλαπλασιάζεται με σπόρο, με μοσχεύματα βλαστού και με διαίρεση. Για μοσχεύματα και διαίρεση η κατάλληλη εποχή είναι από τον Απρίλιο έως τον Ιούνιο.

Συνήθη προβλήματα

Το βασικό πρόβλημα είναι η σήψη ριζών. Αν οι βλαστοί και οι ρίζες σαπίζουν, η αιτία είναι συνήθως το κακώς στραγγιζόμενο, κορεσμένο χώμα. Φύτεψε σε χαλικώδες χώμα και πότιζε με μέτρο.

Αν το φυτό χαθεί τον χειμώνα, φταίει η ευαισθησία του στον παγετό. Αντιμετώπισέ το ως ετήσιο ή πέρασέ το τον χειμώνα μέσα στο σπίτι.

Συγκομιδή και χρήση

Μάζευε φύλλα και ανθισμένες κορυφές από τον Μάιο έως τον Αύγουστο, κατά προτίμηση πριν ανθίσει το φυτό. Η γεύση είναι γλυκιά, με νότες πεύκου και εσπεριδοειδών. Ταιριάζει σε σούπες, σάλτσες, στιφάδο, κρέατα και ντρέσινγκ και ανήκει στο μείγμα herbes de Provence.

Παραδοσιακά χρησιμοποιείται για κρυολογήματα, βήχα, κράμπες και πεπτικές ενοχλήσεις. Στην εγκυμοσύνη αποφεύγονται οι φαρμακευτικές ποσότητες.

Ασφάλεια

Ελαφρώς τοξικό για κατοικίδια
Γάτες
Ήπια τοξικό
Σκύλοι
Ήπια τοξικό

Για τους ανθρώπους η μαντζουράνα θεωρείται μη τοξική. Για γάτες και σκύλους είναι ήπια τοξική· για τα άλογα δεν υπάρχουν γνωστά στοιχεία. Τοξικά μέρη είναι τα φύλλα και το αιθέριο έλαιο, με ουσίες που ερεθίζουν το γαστρεντερικό. Στα κατοικίδια προκαλεί έμετο και διάρροια. Αυτό είναι μόνο ενημερωτικό και όχι κτηνιατρική ή ιατρική συμβουλή· σε περίπτωση αμφιβολίας ρώτησε κτηνίατρο ή γιατρό.

Πηγή: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox

Για το φυτό σας

Συχνές ερωτήσεις

Πόσο συχνά ποτίζω τη μαντζουράνα;Λίγο και μόνο όταν το χώμα έχει στεγνώσει ανάμεσα στα ποτίσματα. Τον Ιούνιο, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο χρειάζεται κάπως περισσότερο νερό. Σε χώμα που μένει βρεγμένο σαπίζει.
Πόσο ήλιο χρειάζεται η μαντζουράνα;Τουλάχιστον 6 ώρες άμεσου ηλιακού φωτός την ημέρα. Γι' αυτό ταιριάζει σε ηλιόλουστο μπαλκόνι ή σε πολύ φωτεινό σημείο του σπιτιού.
Αντέχει η μαντζουράνα στον παγετό;Όχι. Αντέχει περίπου έως -3 °C, ενώ ο τυπικός χειμώνας φτάνει περίπου τους -6 °C. Φέρε τη γλάστρα μέσα πριν από τον παγετό, αν και συχνά δεν ξεχειμωνιάζει.
Πότε κλαδεύω τη μαντζουράνα και πότε τη μαζεύω;Η συγκομιδή γίνεται από τον Μάιο έως τον Αύγουστο, κατά προτίμηση πριν ανθίσει. Το κλάδεμα γίνεται τον Μάιο και τον Σεπτέμβριο και τη βοηθά να γίνει πιο θαμνώδης.
Είναι επικίνδυνη η μαντζουράνα για γάτες και σκύλους;Είναι ήπια τοξική και μπορεί να προκαλέσει έμετο και διάρροια. Είναι μόνο πληροφορία, όχι κτηνιατρική συμβουλή· αν έχεις αμφιβολία, ρώτησε κτηνίατρο.
Πώς πολλαπλασιάζεται η μαντζουράνα;Με σπόρο, μοσχεύματα βλαστού ή διαίρεση. Μοσχεύματα και διαίρεση γίνονται από τον Απρίλιο έως τον Ιούνιο.
Μετάβαση στην αρχήΜετάβαση στην αρχή