Μετάβαση στο περιεχόμενο
Μετάβαση στο υποσέλιδο

Valeriana officinalis

Caprifoliaceae

Επίσης: βαλεριάνα, βαλεριάνα βότανο, Αγριοζαμπούκος

Η valeriana officinalis, γνωστή και ως βαλεριάνα ή βαλεριάνα το βότανο, είναι εύκολο, γρήγορο και πολύ ανθεκτικό πολυετές φυτό για τον κήπο. Δίνει ψηλά στελέχη με μυρωδάτα ανθάκια που προσελκύουν έντομα και ταιριάζει τόσο ως βότανο όσο και ως φυτό για κομμένο άνθος. Θέλει ήλιο, σταθερή υγρασία και λίγο χώρο, γιατί απλώνεται εύκολα.

Φως
Πλήρης ήλιος, Ήλιος έως ημισκιά
Πότισμα
Μέτριες
Υγρασία
Μέτρια
Θερμοκρασία
10–24 °C, ελάχ. -30 °C
Δυσκολία
Εύκολο
Ύψος
0,6–1,5 m

Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους

Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.

Σπορά σε εσωτερικό χώροΣποράΜεταφύτευση στο έδαφοςΚλάδεμαΠολλαπλασιασμόςΛίπανσηΠερισσότερο πότισμαΑνθοφορίαΣυγκομιδήΠερίοδος ληθάργου
Πότε να το κάνετεΠερίοδος ληθάργουΤρέχων μήνας

Περιγραφή του φυτού

Η valeriana officinalis ανήκει στην οικογένεια Caprifoliaceae και είναι ποώδες πολυετές φυτό με όρθια, συμπαγή τούφα. Σχηματίζει βασική ροζέτα φύλλων και ψηλά, λεπτά, κούφια στελέχη. Το ύψος της κυμαίνεται συνήθως από 60 έως 150 cm και το πλάτος από 30 έως 90 cm. Η ανάπτυξή της είναι γρήγορη.

Τα φύλλα είναι πράσινα, πτερωτά και διαιρεμένα, μήκους έως περίπου 20 cm, με 4–9 ζεύγη στενών φυλλαρίων. Όταν τα τρίψετε, ευωδιάζουν έντονα. Τα μικροσκοπικά ροζ ή λευκά λουλούδια έχουν γλυκιά μυρωδιά και σχηματίζουν σύνθετες ταξιανθίες. Ακολουθούν μικροί πτερωτοί καρποί που τους μεταφέρει ο άνεμος.

Φυτρώνει αυτοφυής σε υγρά και ξηρά λιβάδια, υγρά δάση, έλη και ασβεστολιθικά λιβάδια, από την Ισλανδία και την Πορτογαλία ως τη Σκανδιναβία και την ευρωπαϊκή Ρωσία, και νοτιοανατολικά ως το Ιράν. Πολλαπλασιάζεται με ριζώματα και με σπόρο.

Καλλιέργεια και φροντίδα

Φως και θέση

Προτιμά πλήρη ήλιο και δέχεται και ημισκιά. Σε πολύ σκιερή θέση τα στελέχη πέφτουν και γέρνουν. Επιλέξτε θέση όπου η εξάπλωση δεν θα ενοχλεί, για παράδειγμα στο πίσω μέρος ενός παρτεριού ή στην άκρη του κήπου.

Πότισμα

Το φυτό θέλει σταθερά υγρό έδαφος. Με τα ζεστά και ξηρά καλοκαίρια της περιοχής μας, ποτίστε περισσότερο από τον Μάιο έως τον Αύγουστο και μην αφήνετε το χώμα να στεγνώνει εντελώς. Τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο το φυτό βρίσκεται σε ανάπαυση και χρειάζεται πολύ λιγότερη φροντίδα.

Έδαφος

Ευδοκιμεί σε εύφορο πηλώδες έδαφος, αλλά προσαρμόζεται σε πολλά εδάφη: πηλώδη, αργιλώδη, αμμώδη ή πλούσια σε χούμο. Το pH μπορεί να κυμαίνεται περίπου από 5,5 έως 8. Το έδαφος πρέπει να κρατά υγρασία και ταυτόχρονα να στραγγίζει καλά.

Λίπανση

Μία λίπανση τον Μάρτιο, στην αρχή της νέας βλάστησης, αρκεί για να ξεκινήσει δυνατά η χρονιά.

Κλάδεμα

Το κλάδεμα γίνεται τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο. Αφαιρέστε τα μαραμένα άνθη πριν ωριμάσουν οι σπόροι, ώστε το φυτό να μην απλώνεται ανεξέλεγκτα με αυτοσπορά. Αν τα στελέχη γέρνουν, στηρίξτε τα.

Σπορά και φύτευση

Η καλλιέργεια είναι εύκολη σε συνηθισμένο κηπευτικό χώμα. Σπέρνετε τον Μάρτιο, τον Οκτώβριο ή τον Νοέμβριο. Για πρώιμη εκκίνηση μπορείτε να σπείρετε σε εσωτερικό χώρο τον Φεβρουάριο. Τα φυτά μεταφυτεύονται στον κήπο τον Μάρτιο, τον Οκτώβριο ή τον Νοέμβριο.

Επειδή μπορεί να γίνει ζιζανιώδης, διαλέξτε θέση όπου η εξάπλωσή της είναι αποδεκτή.

Χειμώνας

Είναι πλήρως ανθεκτική στον παγετό και αντέχει πολύ χαμηλότερες θερμοκρασίες από τους περίπου –6 °C του τυπικού χειμώνα εδώ. Το υπέργειο μέρος ξεραίνεται τον χειμώνα και το φυτό ξαναβλασταίνει από το ριζικό σύστημα την άνοιξη. Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη προστασία.

Πολλαπλασιασμός

Πολλαπλασιάζεται με σπόρο, με διαίρεση της τούφας ή με τμήματα ριζώματος. Η κατάλληλη εποχή είναι ο Μάρτιος, ο Οκτώβριος και ο Νοέμβριος. Η τακτική διαίρεση ταυτόχρονα ανανεώνει το φυτό και περιορίζει την εξάπλωσή του.

Συνηθισμένα προβλήματα

Στελέχη που πέφτουν: συνήθως φταίει η υπερβολική σκιά. Φυτέψτε σε πλήρη ήλιο ή στηρίξτε τα στελέχη.

Απλώνεται επιθετικά: αιτία είναι τα ριζώματα και η αυτοσπορά. Αφαιρείτε τα μαραμένα άνθη και διαιρείτε το φυτό τακτικά.

Συγκομιδή και χρήσεις

Η συγκομιδή γίνεται τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο. Το ριζικό σύστημα με το κοντό ρίζωμα και τις ινώδεις ρίζες είναι το μέρος που χρησιμοποιείται ως φαρμακευτική δρόγη. Οι ρίζες χρησιμοποιούνται κυρίως για τσάι. Το έλαιο από ρίζα και φύλλα χρησιμοποιείται ως αρωματική ουσία σε αρτοσκευάσματα, παγωτό και αρώματα.

Παραδοσιακά, το εκχύλισμα της ρίζας χρησιμοποιείται για ήπια νευρική ένταση και προβλήματα ύπνου, αν και τα στοιχεία είναι αντικρουόμενα.

Τα λουλούδια προσελκύουν μέλισσες, πεταλούδες και συρφίδες, ενώ τα ελάφια τείνουν να την αποφεύγουν. Είναι κατάλληλη και για κομμένο άνθος.

Συχνές ερωτήσεις

Πόσο ήλιο χρειάζεται η valeriana officinalis;Προτιμά πλήρη ήλιο και αντέχει και σε ημισκιά. Σε πολύ σκιερή θέση τα στελέχη πέφτουν.
Πόσο συχνά ποτίζεται η βαλεριάνα;Το έδαφος πρέπει να μένει σταθερά υγρό. Ποτίστε περισσότερο από τον Μάιο έως τον Αύγουστο.
Αντέχει η βαλεριάνα στον χειμώνα;Ναι, είναι πλήρως ανθεκτική στον παγετό. Το υπέργειο μέρος ξεραίνεται τον χειμώνα και το φυτό ξαναβγαίνει από τη ρίζα την άνοιξη.
Πότε σπέρνεται η valeriana officinalis;Η σπορά γίνεται τον Μάρτιο, τον Οκτώβριο ή τον Νοέμβριο. Μπορείτε να ξεκινήσετε και σε εσωτερικό χώρο τον Φεβρουάριο.
Πώς θα περιορίσω την εξάπλωση της βαλεριάνας;Αφαιρείτε τα μαραμένα άνθη πριν ωριμάσουν οι σπόροι και διαιρείτε το φυτό τακτικά, γιατί απλώνεται με ριζώματα και αυτοσπορά.
Πότε μαζεύεται η ρίζα της βαλεριάνας;Η συγκομιδή γίνεται τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο. Οι ρίζες χρησιμοποιούνται κυρίως για τσάι.
Μετάβαση στην αρχήΜετάβαση στην αρχή