Άρνικα
Arnica montana · Asteraceae
Επίσης: arnica
Η άρνικα (Arnica montana, γνωστή και ως arnica) είναι πολυετές φυτό με κιτρινοπορτοκαλί άνθη που θυμίζουν μαργαρίτες. Είναι εντελώς ανθεκτική στο κρύο, αλλά θέλει όξινο, φτωχό χώμα και σταθερή υγρασία. Ταιριάζει σε ηλιόλουστα παρτέρια και σε βραχόκηπους.
- Φως
- Πλήρης ήλιος, Ήλιος έως ημισκιά
- Πότισμα
- Μέτριες
- Υγρασία
- Μέτρια
- Θερμοκρασία
- 10–22 °C, ελάχ. -30 °C
- Δυσκολία
- Μέτριας δυσκολίας
- Ύψος
- 15–60 cm
Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους
Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.
Πώς είναι η άρνικα
Η άρνικα ανήκει στην οικογένεια Asteraceae. Είναι πολυετές, ποώδες φυτό με ρίζωμα και σχηματίζει ροζέτα. Το ύψος της φτάνει από 15 έως 60 cm και η ανάπτυξή της είναι μέτρια.
Τα φύλλα της βάσης είναι ανοιχτοπράσινα, ωοειδή, απλωμένα σε επίπεδη ροζέτα και χνουδωτά στην πάνω πλευρά. Πάνω στον βλαστό υπάρχουν μικρότερα, λογχοειδή φύλλα σε αντίθετη διάταξη. Συνήθως ο ανθοφόρος βλαστός είναι ένας και όρθιος.
Τα άνθη ανοίγουν από τον Μάιο έως τον Ιούλιο. Είναι κεφαλές περίπου 5 cm, συνήθως μονήρεις, με κιτρινοπορτοκαλί κέντρο και 10-15 κίτρινες ακτίνες. Είναι αρωματικά και προσελκύουν μέλισσες, πεταλούδες και σκώρους.
Στη φύση φυτρώνει σε βουνά και ορεινές περιοχές της Ευρώπης, από την Ιβηρία και τη Γαλλία ως τη Σκανδιναβία και την Ουκρανία. Προτιμά φτωχά όξινα λιβάδια, ρείκια και ελώδη εδάφη, έως σχεδόν τα 3000 m. Δεν είναι χωροκατακτητικό είδος. Αντίθετα, είναι σπάνια και σε πολλές περιοχές θεωρείται απειλούμενη λόγω της συλλογής από την άγρια φύση.
Καλλιέργεια και φροντίδα
Φως και θέση
Η άρνικα αναπτύσσεται από πλήρη ήλιο έως ημισκιά. Οι ανοιχτές, ηλιόλουστες θέσεις της ταιριάζουν περισσότερο. Επειδή είναι φυτό του βουνού, στα ζεστά και ξηρά καλοκαίρια η ελαφριά σκιά μπορεί να βοηθήσει, αρκεί να μην στερηθεί το φως.
Είναι κατάλληλη για βραχόκηπο και για παρτέρι με πολυετή φυτά.
Πότισμα
Οι ανάγκες σε νερό είναι μέτριες. Το χώμα πρέπει να μένει ομοιόμορφα υγρό, αλλά να μη λιμνάζει. Η άρνικα ανέχεται πολύ λίγο την ξηρασία, γι' αυτό χρειάζεται περισσότερο νερό από τον Μάιο έως τον Αύγουστο, όταν ανθίζει και ζεσταίνεται ο καιρός.
Η καλή αποστράγγιση είναι εξίσου σημαντική με την υγρασία. Το χώμα πρέπει να είναι υγρό αλλά να στραγγίζει καλά.
Χώμα και διαχωρισμός
Θέλει όξινο, φτωχό χώμα χωρίς ασβέστη, με pH περίπου 4,5 έως 6,5. Ταιριάζουν αμμώδη ή πηλώδη εδάφη, καλύτερα πλούσια σε χούμο. Το άγριο φυτό αποφεύγει τον ασβέστη. Μία πηγή αναφέρει ότι ανέχεται ελαφρά αλκαλικό αμμοπηλώδες χώμα, αλλά μην βασίζεστε σε αυτό.
Κάθε λίγα χρόνια η άρνικα χωρίζεται την άνοιξη ή το φθινόπωρο. Έτσι ανανεώνετε το φυτό και αποκτάτε νέα φυτά.
Λίπανση
Αποφύγετε τα πλούσια λιπάσματα. Η άρνικα έχει συνηθίσει στα φτωχά εδάφη και δεν της ταιριάζει το εύφορο χώμα. Αν σκέφτεστε να προσθέσετε κάτι, κάντε πρώτα ανάλυση εδάφους.
Κλάδεμα
Αν κόψετε τους βλαστούς πριν ανθίσουν, το φυτό μένει πιο κοντό και μπορεί να δώσει δεύτερη ανθοφορία. Μετά την ανθοφορία αφαιρέστε τα μαραμένα άνθη. Το κλάδεμα γίνεται τον Αύγουστο.
Φύτευση και σπορά
Φυτέψτε σε ηλιόλουστη θέση με όξινο χώμα. Συνήθως η άρνικα καλλιεργείται πρώτα σε φυτώριο και μετά μεταφυτεύεται. Οι κατάλληλοι μήνες για φύτευση στον κήπο είναι ο Μάρτιος, ο Οκτώβριος και ο Νοέμβριος.
Η απόσταση μεταξύ των φυτών είναι περίπου 30 cm. Στην καλλιέργεια υπολογίζονται περίπου 20 φυτά ανά m².
Η σπορά γίνεται τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο, ή σε εσωτερικό χώρο τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο.
Χειμώνας
Η άρνικα αντέχει πλήρως στο κρύο. Αντέχει έως περίπου -30 °C, ενώ ο τυπικός χειμώνας εδώ φτάνει γύρω στους -6 °C. Το φθινόπωρο το υπέργειο τμήμα ξεραίνεται και μένει μόνο η ροζέτα. Τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο το φυτό ξεκουράζεται.
Πολλαπλασιασμός
Η άρνικα πολλαπλασιάζεται με σπόρο και με διαχωρισμό. Ο διαχωρισμός γίνεται τον Μάρτιο ή τον Οκτώβριο. Το ρίζωμα αναπτύσσεται σε διετή κύκλο με ινώδεις ρίζες.
Συνηθισμένα προβλήματα
Σε ασβεστολιθικό ή εύφορο χώμα τα φυτά δεν τα πάνε καλά. Η λύση είναι όξινο, φτωχό χώμα.
Σε εκτεθειμένη θέση οι βλαστοί λυγίζουν από τον αέρα. Στηρίξτε τους ή κόψτε τους πριν από την ανθοφορία.
Συγκομιδή και χρήση
Η περίοδος συγκομιδής των ανθέων είναι ο Ιούνιος και ο Ιούλιος. Η άρνικα δεν είναι βρώσιμη.
Τα άνθη χρησιμοποιούνται παραδοσιακά σε τοπικά βοτανικά σκευάσματα για μώλωπες και οστεοαρθρίτιδα, όμως οι ενδείξεις είναι περιορισμένες. Δεν πρέπει να εφαρμόζεται σε πληγωμένο δέρμα ούτε να λαμβάνεται από το στόμα. Επειδή το φυτό είναι σπάνιο στη φύση, καλλιεργήστε το αντί να το μαζεύετε από τα βουνά.

































































