Κώνειο (Conium maculatum) με λευκές ομπρελοειδείς ταξιανθίες και λεπτοσχισμένα φύλλα

Φωτογραφία: Alan Rockefeller, CC BY 4.0, iNaturalist

Φωτογραφία: Alan Rockefeller, CC BY 4.0, iNaturalist

Φωτογραφία: Javier martin, Public domain, Wikimedia Commons

Φωτογραφία: Aiver, CC BY 4.0, iNaturalist

Φωτογραφία: Unknown author Unknown author, Public domain, Wikimedia Commons

Φωτογραφία: prossington, CC BY 4.0, iNaturalist

Κώνειο

Conium maculatum · Apiaceae

Επίσης: Κώνειον το στικτόν

Τοξικά για γάτες και σκύλους · λεπτομέρειες ↓

Το κώνειο (Conium maculatum) είναι ψηλό διετές φυτό της οικογένειας Apiaceae, με φύλλωμα που θυμίζει μαϊντανό. Είναι εξαιρετικά τοξικό και επεκτατικό, γι' αυτό δεν προτείνεται για κήπους. Η σελίδα εξηγεί πώς αναγνωρίζεται και πώς περιορίζεται η εξάπλωσή του.

Φως: Πλήρης ήλιος, Ήλιος έως ημισκιά
Πότισμα: Μέτριες
Υγρασία: Μέτρια
Θερμοκρασία: 10–25 °C, ελάχ. -20 °C
Δυσκολία: Εύκολο
Ύψος: 0,5–3 m

Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους

Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.

ΑνθοφορίαΠερίοδος ληθάργου

Πότε να το κάνετεΠερίοδος ληθάργουΤρέχων μήνας

Περιγραφή και αναγνώριση

Το κώνειο είναι ποώδες, διετές φυτό με όρθιο, διακλαδισμένο σχήμα. Το ύψος του κυμαίνεται από 50 cm έως 3 m και η ανάπτυξή του είναι γρήγορη. Το πρώτο έτος σχηματίζει ροζέτα φύλλων και το δεύτερο έτος κοίλο ανθοφόρο βλαστό.

Τα φύλλα είναι πράσινα, λεπτοσχισμένα, δαντελωτά και πτερωτά, με τριγωνικό περίγραμμα και μήκος έως 60 cm. Είναι λεία, χωρίς τρίχωμα, και μοιάζουν με μαϊντανό. Τα μικρά λευκά άνθη με πέντε πέταλα σχηματίζουν ομπρελοειδείς ταξιανθίες πλάτους 2–5 cm και ανθίζουν από τον Μάιο έως τον Ιούλιο. Οι καρποί είναι μικροί, ωοειδείς, γκριζοκαφέ και ραβδωτοί, 2,5–3,5 mm, και χωρίζονται σε δύο σπόρους.

Η ρίζα είναι μακριά, λευκή και σαρκώδης, συνήθως αδιακλάδιστη, και μοιάζει με παστινάκι. Το φυτό αυτό είναι αυτοφυές στην Ευρώπη, τη Βόρεια Αφρική και τη δυτική Ασία.

Καλλιέργεια και φροντίδα

Φως και θέση

Το κώνειο αναπτύσσεται σε πλήρη ήλιο έως μισοσκιά. Στη φύση συναντάται σε διαταραγμένα εδάφη, δίπλα σε δρόμους, σε χαντάκια, στις άκρες χωραφιών και στις όχθες ρυακιών.

Νερό

Οι ανάγκες του σε νερό είναι μέτριες. Προτιμά υγρά εδάφη, γι' αυτό φυτρώνει συχνά κοντά σε χαντάκια και ρυάκια.

Έδαφος

Προτιμά πλούσια σε άζωτο, υγρά εδάφη, συνήθως με καλή αποστράγγιση. Συναντάται σε πηλώδη, πλούσια σε χούμο και αργιλώδη εδάφη.

Φύτευση

Η φύτευση σε κήπο δεν συνιστάται, λόγω της ακραίας τοξικότητας και της επεκτατικότητάς του. Εκτός της φυσικής του περιοχής θεωρείται χωροκατακτητικό ζιζάνιο.

Χειμώνας

Είναι ανθεκτικό στον παγετό. Ξεχειμωνιάζει ως ροζέτα πρώτου έτους και ανθίζει την επόμενη χρονιά. Μετά την ανθοφορία το υπέργειο μέρος ξεραίνεται.

Εξάπλωση και έλεγχος

Το κώνειο εξαπλώνεται γρήγορα σε διαταραγμένες εκτάσεις, επειδή παράγει πολλούς σπόρους με μεγάλη διάρκεια ζωής. Πολλαπλασιάζεται μόνο με σπόρο.

Ο έλεγχος γίνεται με κοπή ή εκρίζωση πριν σχηματιστούν σπόροι, πάντα με γάντια, και με παρακολούθηση της περιοχής για αρκετά χρόνια.

Ασφάλεια

Τοξικά για γάτες και σκύλους

Γάτες: Τοξικό
Σκύλοι: Τοξικό
Άλογα: Τοξικό
Άνθρωποι: Πολύ τοξικό

Το κώνειο είναι εξαιρετικά τοξικό για τον άνθρωπο και τοξικό για σκύλους, γάτες και άλογα. Τοξικά είναι όλα τα μέρη του φυτού: φύλλα, βλαστοί, ρίζες, σπόροι, άνθη και καρποί. Υπεύθυνα για την τοξικότητα είναι η κωνεΐνη, η γάμμα-κωνικεΐνη και άλλα αλκαλοειδή της πιπεριδίνης. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν σιελόρροια, εμετό, διάρροια, τρόμο, αδυναμία, διεσταλμένες κόρες, παράλυση, σπασμούς, κώμα και θάνατο από αναπνευστική ανεπάρκεια. Ιστορικά χρησιμοποιήθηκε ως ηρεμιστικό και ως δηλητήριο και ήταν γνωστό στην αρχαία Ελλάδα, αλλά είναι πολύ επικίνδυνο για αυτοθεραπεία. Οι πληροφορίες αυτές είναι ενημερωτικές και δεν αποτελούν ιατρική ή κτηνιατρική συμβουλή· σε περίπτωση αμφιβολίας συνιστάται η επικοινωνία με κτηνίατρο ή γιατρό.

Πηγή: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox, English Wikipedia

Συχνές ερωτήσεις

Είναι το κώνειο δηλητηριώδες;

Ναι. Είναι εξαιρετικά τοξικό για τον άνθρωπο και τοξικό για σκύλους, γάτες και άλογα, σε όλα του τα μέρη. Η δηλητηρίαση μπορεί να οδηγήσει σε θάνατο από αναπνευστική ανεπάρκεια.

Πώς ξεχωρίζει το κώνειο από τον μαϊντανό;

Έχει λεία φύλλα που μοιάζουν με μαϊντανό, αλλά μπορεί να φτάσει τα 3 m, με κοίλο βλαστό, λευκά άνθη σε ομπρέλες και ρίζα σαν παστινάκι. Λόγω της ομοιότητας δεν πρέπει ποτέ να συλλέγεται φυτό που δεν αναγνωρίζεται με βεβαιότητα.

Πότε ανθίζει το κώνειο;

Ανθίζει το δεύτερο έτος της ζωής του, από τον Μάιο έως τον Ιούλιο, με μικρά λευκά άνθη σε ομπρέλες πλάτους 2–5 cm.

Πώς ελέγχεται η εξάπλωση του κωνείου;

Κόβεται ή ξεριζώνεται πριν σχηματίσει σπόρους, με γάντια. Επειδή οι σπόροι ζουν πολλά χρόνια, η περιοχή πρέπει να παρακολουθείται για αρκετά χρόνια.

Μπορεί να φυτευτεί το κώνειο στον κήπο;

Δεν συνιστάται, λόγω της ακραίας τοξικότητας και της επεκτατικότητάς του.