Μετάβαση στο περιεχόμενο
Μετάβαση στο υποσέλιδο

Καστανιά

Castanea sativa · Fagaceae

Επίσης: κάστανο

Η καστανιά (κάστανο, Castanea sativa) είναι φυλλοβόλο δέντρο με μεγάλο μέγεθος και μεγάλη διάρκεια ζωής, που δίνει βρώσιμα κάστανα και πυκνή σκιά. Αντέχει καλά στον παγετό και μετά την εγκατάσταση ανέχεται και την ξηρασία, γι' αυτό ταιριάζει σε κήπους με ζεστά, ξηρά καλοκαίρια και ήπιους χειμώνες.

Φως
Πλήρης ήλιος, Ήλιος έως ημισκιά
Πότισμα
Μέτριες
Υγρασία
Μέτρια
Θερμοκρασία
10–26 °C, ελάχ. -25 °C
Δυσκολία
Μέτριας δυσκολίας
Ύψος
20–35 m

Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους

Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.

ΣποράΜεταφύτευση στο έδαφοςΚλάδεμαΠολλαπλασιασμόςΛίπανσηΠερισσότερο πότισμαΑνθοφορίαΣυγκομιδήΠερίοδος ληθάργου
Πότε να το κάνετεΠερίοδος ληθάργουΤρέχων μήνας

Περιγραφή της καστανιάς

Η καστανιά ανήκει στην οικογένεια Fagaceae και κατάγεται από τη νότια Ευρώπη και την Ανατολία, από τα Βαλκάνια και τον Καύκασο ως τη Μεσόγειο. Έχει επίσης επεκταθεί φυσικά σε μεγάλο μέρος της δυτικής και της κεντρικής Ευρώπης. Στη φύση ζει σε ορεινά δάση της Μεσογείου.

Είναι μεγάλο δέντρο με πυραμιδοειδές έως πλατιά στρογγυλεμένο σχήμα, ίσιο κορμό και βαθιά αυλακωμένο φλοιό. Μπορεί να ζήσει εκατοντάδες χρόνια. Αναπτύσσεται με μέτριο ρυθμό.

Τα φύλλα είναι μεγάλα, επιμήκη-λογχοειδή, χοντροδοντωτά, μήκους 15-30 cm, με παράλληλα νεύρα και ελαφρύ χνούδι από κάτω. Το φθινόπωρο κιτρινίζουν. Τον Ιούνιο και τον Ιούλιο εμφανίζονται μακριοί, όρθιοι κιτρινοπράσινοι ίουλοι, με τα αρσενικά άνθη στο πάνω μέρος και τα θηλυκά στο κάτω. Τα άνθη προσελκύουν μέλισσες.

Καλλιέργεια και φροντίδα

Θέση και φως

Η καστανιά προτιμά πλήρη ήλιο και δέχεται και ημισκιά. Χρειάζεται άφθονο χώρο, αφού γίνεται μεγάλο δέντρο, οπότε δεν ταιριάζει σε μικρό κήπο. Τα αγκαθωτά λέπυρα πέφτουν το φθινόπωρο, γι' αυτό είναι καλύτερα να μην τη φυτέψετε δίπλα σε μονοπάτια ή σε γκαζόν που περπατάτε συχνά.

Πότισμα

Οι ανάγκες σε νερό είναι μέτριες. Το δέντρο αντέχει σε ξηρό ή υγρό έδαφος και, αφού εγκατασταθεί, ανέχεται την ξηρασία. Στους καλοκαιρινούς μήνες, από τον Ιούνιο έως τον Αύγουστο, αξίζει να δίνετε περισσότερο νερό.

Έδαφος

Αναπτύσσεται στα περισσότερα εδάφη, ακόμη και στα φτωχά: αργιλώδη, αμμώδη, πηλώδη ή όξινα. Προτιμά έδαφος με καλή αποστράγγιση, ελαφρά όξινο έως ουδέτερο, με pH περίπου 5-7. Αποφύγετε τα ασβεστολιθικά εδάφη.

Λίπανση

Η λίπανση γίνεται στο τέλος του χειμώνα και στην αρχή της άνοιξης, τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο.

Κλάδεμα

Το κλάδεμα γίνεται τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο. Αν εμφανιστούν καρκινώματα ή ξήρανση σε κλαδιά, αφαιρέστε το προσβεβλημένο ξύλο.

Φύτευση

Η καστανιά φυτεύεται το φθινόπωρο ή την άνοιξη. Στην περιοχή αυτή οι μήνες φύτευσης είναι ο Νοέμβριος, ο Δεκέμβριος και ο Φεβρουάριος. Διαλέξτε ηλιόλουστη θέση με άφθονο χώρο γύρω από το δέντρο.

Για καλή καρπόδεση χρειάζονται δύο συμβατά δέντρα.

Χειμώνας

Μετά την εγκατάσταση το δέντρο είναι ανθεκτικό στο κρύο και αντέχει έως περίπου -25 °C, πολύ κάτω από τα συνηθισμένα χειμερινά ελάχιστα της περιοχής. Τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο βρίσκεται σε περίοδο ανάπαυσης.

Πολλαπλασιασμός

Η καστανιά πολλαπλασιάζεται με σπόρο ή με εμβολιασμό. Η σπορά γίνεται τον Νοέμβριο, ενώ ο πολλαπλασιασμός με εμβολιασμό ταιριάζει στον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο.

Συνηθισμένα προβλήματα

Στις ασθένειες που την προσβάλλουν περιλαμβάνονται το καρκίνωμα της καστανιάς, η μελάνωση, οι κηλίδες των φύλλων και το ωίδιο.

Το καρκίνωμα φαίνεται ως έλκη και ξήρανση στον φλοιό και στα κλαδιά. Αφαιρέστε το προσβεβλημένο ξύλο και, όταν φυτεύετε, επιλέξτε ανθεκτικές ποικιλίες.

Τα αγκαθωτά λέπυρα που πέφτουν το φθινόπωρο λερώνουν τον χώρο. Μαζέψτε τα με τσουγκράνα ή φυτέψτε το δέντρο μακριά από τα περάσματα.

Συγκομιδή και χρήση

Τα κάστανα είναι καφέ, βρώσιμα και πλούσια σε άμυλο. Κάθε αγκαθωτό λέπυρο περιέχει 3-7 καρπούς και πέφτει τον Οκτώβριο. Η συγκομιδή γίνεται τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο.

Τα κάστανα ψήνονται, βράζονται ή αλέθονται σε αλεύρι και χρησιμοποιούνται σε γλυκές και αλμυρές συνταγές. Παραδοσιακά, αρχαίοι Έλληνες συγγραφείς τη χρησιμοποιούσαν για τραύματα στα χείλη και στον λαιμό.

Τα άνθη προσελκύουν μέλισσες και οι καρποί τρέφουν άγρια ζώα.

Συχνές ερωτήσεις

Πότε φυτεύεται η καστανιά;Φυτεύεται το φθινόπωρο ή την άνοιξη. Στην περιοχή αυτή οι κατάλληλοι μήνες είναι ο Νοέμβριος, ο Δεκέμβριος και ο Φεβρουάριος.
Χρειάζονται δύο δέντρα για να κάνει κάστανα;Για καλή καρπόδεση συνιστάται η φύτευση δύο συμβατών δέντρων.
Πότε κλαδεύεται η καστανιά;Το κλάδεμα γίνεται τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο. Το ξύλο που έχει προσβληθεί από καρκίνωμα αφαιρείται.
Σε ποιο έδαφος πάει καλύτερα η καστανιά;Προτιμά έδαφος με καλή αποστράγγιση, ελαφρά όξινο έως ουδέτερο (pH περίπου 5-7). Αποφύγετε τα ασβεστολιθικά εδάφη.
Πότε μαζεύονται τα κάστανα;Τα λέπυρα πέφτουν τον Οκτώβριο και η συγκομιδή γίνεται τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο.
Αντέχει η καστανιά στο κρύο και στην ξηρασία;Μετά την εγκατάσταση αντέχει στον παγετό, έως περίπου -25 °C, και ανέχεται την ξηρασία.
Μετάβαση στην αρχήΜετάβαση στην αρχή