Καρυδιά
Juglans regia · Juglandaceae
Επίσης: καρυδιές, Καρυδιά η βασιλική
Η καρυδιά (Juglans regia, πληθυντικός: καρυδιές) είναι μεγαλόσωμο φυλλοβόλο δέντρο που δίνει σκιά και εδώδιμους καρπούς. Αναπτύσσεται γρήγορα και ευδοκιμεί σε βαθύ έδαφος και πλήρη ήλιο. Χρειάζεται πολύ χώρο και δεν μεταφυτεύεται εύκολα, γι' αυτό η σωστή θέση από την αρχή έχει σημασία.
- Φως
- Πλήρης ήλιος
- Πότισμα
- Μέτριες
- Υγρασία
- Μέτρια
- Θερμοκρασία
- 12–28 °C, ελάχ. -22 °C
- Δυσκολία
- Μέτριας δυσκολίας
- Ύψος
- 10–25 m
Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους
Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.
Περιγραφή του φυτού
Η καρυδιά ανήκει στην οικογένεια Juglandaceae και είναι πολυετές φυλλοβόλο δέντρο. Φτάνει συνήθως τα 10 έως 25 μέτρα ύψος και απλώνεται σε πλάτος περίπου 8 έως 18 μέτρων. Έχει κοντό κορμό και πλατιά, στρογγυλεμένη κόμη.
Τα φύλλα είναι σύνθετα, πτεροειδή, μήκους 20 έως 45 cm, με 5 έως 9 επιμήκη φυλλάρια. Ευωδιάζουν όταν τρίβονται και ανοίγουν κοκκινοκαφέ αργά την άνοιξη. Το φθινόπωρο κιτρινίζουν.
Τα αρσενικά άνθη είναι κρεμαστοί ίουλοι μήκους 5 έως 10 cm και τα θηλυκά βρίσκονται σε μικρές ομάδες στις άκρες των βλαστών. Και τα δύο είναι διακριτικά, κιτρινοπράσινα. Ο καρπός είναι στρογγυλό καρύδι μέσα σε πράσινο, σαρκώδες περίβλημα, που καφετίζει και σχίζεται το φθινόπωρο. Στις καλλιεργούμενες ποικιλίες το κέλυφος είναι λεπτό και ρυτιδωμένο. Τα καρύδια τρώγονται από σκίουρους και πουλιά, ενώ το δέντρο φιλοξενεί και κάμπιες νυχτοπεταλούδων.
Η καρυδιά κατάγεται από τη νοτιοδυτική και κεντρική Ασία και τη νοτιοανατολική Ευρώπη, από την Τουρκία και τον Καύκασο ως το Ιράν και τα δυτικά Ιμαλάια. Λόγω της πολύ μακράς καλλιέργειας, η ακριβής φυσική της εξάπλωση δεν είναι σαφής. Στη φύση φύεται σε ορεινά δάση και κοιλάδες.
Καλλιέργεια και φροντίδα
Φως και θέση
Θέλει πλήρη ήλιο και δεν ανέχεται τη σκιά. Διάλεξε ηλιόλουστη, προφυλαγμένη θέση και υπολόγισε πολύ χώρο: η απόσταση φύτευσης είναι περίπου 10 μέτρα από άλλα δέντρα ή κτίσματα.
Πότισμα
Προτιμά έδαφος σταθερά υγρό αλλά καλά στραγγιζόμενο. Τα νεαρά δέντρα ποτίζονται τακτικά στις ξηρές περιόδους. Στα ζεστά, ξηρά καλοκαίρια, τον Ιούνιο, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, χρειάζονται περισσότερο νερό. Η ανοχή στην ξηρασία είναι μέτρια, ενώ τα βαριά, κακώς στραγγιζόμενα ή φτωχά εδάφη δεν της ταιριάζουν.
Έδαφος
Ταιριάζει βαθύ, πλούσιο, αργιλοπηλώδες έδαφος με άφθονη οργανική ύλη. Το pH κινείται από 6 έως 8. Επειδή έχει βαθιά πασσαλώδη ρίζα, το δέντρο μεταφυτεύεται δύσκολα, οπότε διάλεξε μόνιμη θέση με βαθύ έδαφος.
Λίπανση
Λίπανε τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο. Η οργανική ύλη στο έδαφος παραμένει το βασικό στοιχείο για ένα δέντρο που θέλει πλούσιο υπόστρωμα.
Κλάδεμα
Κλάδευε ελαφρά στα μέσα του καλοκαιριού, δηλαδή Ιούνιο έως Αύγουστο. Αν κλαδέψεις στα τέλη του χειμώνα ή την άνοιξη, το δέντρο «κλαίει» έντονα χυμό. Αφαίρεσε τα ξερά και τα διασταυρούμενα κλαδιά.
Φύτευση
Τα νεαρά δέντρα φυτεύονται από τον Νοέμβριο έως τον Φεβρουάριο, σε ηλιόλουστη, προστατευμένη θέση με βαθύ έδαφος. Άφησε άφθονο χώρο γύρω τους. Η σπορά γίνεται Νοέμβριο και Δεκέμβριο.
Χειμώνας και παγετός
Η καρυδιά είναι ανθεκτική και αντέχει έως περίπου -22 °C, πολύ χαμηλότερα από τον τυπικό χειμώνα της περιοχής (γύρω στους -6 °C). Τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο μπαίνει σε λήθαργο. Τον Μάρτιο και τον Απρίλιο προστάτευσε τα νεαρά δέντρα και την ανοιξιάτικη άνθιση από τους όψιμους παγετούς.
Πολλαπλασιασμός
Πολλαπλασιάζεται με σπόρο ή με εμβολιασμό. Οι κατάλληλες περίοδοι είναι ο Φεβρουάριος, ο Μάρτιος και ο Αύγουστος.
Συγκομιδή και χρήση
Τα καρύδια συλλέγονται τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο, όταν το πράσινο περίβλημα καφετίσει και σχιστεί. Ο πυρήνας τρώγεται ωμός ή καβουρδισμένος, χρησιμοποιείται στη ζαχαροπλαστική ή πιέζεται για λάδι. Είναι πλούσιος σε λιπαρά, πρωτεΐνες και μεταλλικά στοιχεία.

































































