Κουτσουπιά

Cercis siliquastrum · Fabaceae

Επίσης: κερκίς

Η κουτσουπιά (Cercis siliquastrum, γνωστή και ως κερκίς) είναι μικρό φυλλοβόλο δέντρο που ανθίζει με έντονα ροζ-μοβ άνθη πριν βγάλει φύλλα. Ταιριάζει σε κλίμα με ζεστά ξηρά καλοκαίρια και ήπιους χειμώνες και δεν είναι απαιτητική, αρκεί να μη μεταφυτευτεί αργότερα.

Φως: Πλήρης ήλιος, Ήλιος έως ημισκιά
Πότισμα: Χαμηλές
Υγρασία: Χαμηλή
Θερμοκρασία: 12–28 °C, ελάχ. -23 °C
Δυσκολία: Εύκολο
Ύψος: 4,5–12 m

Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους

Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.

ΣποράΜεταφύτευση στο έδαφοςΚλάδεμαΠολλαπλασιασμόςΛίπανσηΠερισσότερο πότισμαΑνθοφορίαΣυγκομιδήΠερίοδος ληθάργου

Πότε να το κάνετεΠερίοδος ληθάργουΤρέχων μήνας

Περιγραφή και ανάπτυξη

Η κουτσουπιά ανήκει στην οικογένεια Fabaceae (οσπριοειδή) και απαντά αυτοφυής στη νότια Ευρώπη και τη δυτική Ασία, από την Ιταλία, τα Βαλκάνια και την Ελλάδα ως την Τουρκία, το Ιράν και το Αφγανιστάν. Φύεται σε δάση και σε ξηρές βραχώδεις πλαγιές της Μεσογείου και της δυτικής Ασίας.

Είναι δέντρο με στρογγυλεμένη κόμη, συχνά πολυκάμονο, και μέτριο ρυθμό ανάπτυξης. Τα φύλλα είναι απλά, εναλλάξ, σχεδόν καρδιόσχημα, 6-13 cm σε πλάτος, με ολόκληρο χείλος και αμβλεία κορυφή. Τα νεαρά φύλλα έχουν χαλκοκόκκινο χρώμα, το καλοκαίρι βαθύ πράσινο και το φθινόπωρο κίτρινο έως χάλκινο.

Τα άνθη μοιάζουν με του μπιζελιού, σε ροζ-μοβ έως βαθιά ροζ αποχρώσεις, και εμφανίζονται σε συστάδες τον Μάρτιο και τον Απρίλιο. Βγαίνουν πάνω στο παλαιότερο ξύλο, ακόμη και στον κορμό. Ακολουθούν επίπεδοι μοβ-καφέ λοβοί μήκους 8-11 cm, που κρέμονται κάθετα, ωριμάζουν στα τέλη του καλοκαιριού και μένουν στο δέντρο ως τον χειμώνα.

Καλλιέργεια και φροντίδα

Φως και θέση

Η κουτσουπιά αναπτύσσεται καλύτερα σε πλήρη ήλιο, αλλά ανέχεται και ημισκιά. Επειδή στη φύση είναι δέντρο του υπορόφου, μπορεί να σταθεί και κάτω από μεγαλύτερα δέντρα. Επιλέξτε προστατευμένο σημείο, ιδιαίτερα για τα νεαρά δενδρύλλια.

Πότισμα

Τα νεαρά δέντρα χρειάζονται τακτικό πότισμα. Όταν εγκατασταθούν, αντέχουν αρκετά καλά την ξηρασία, όμως δεν ανέχονται το νερό που μένει στο έδαφος. Τον Ιούνιο, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο αυξήστε το πότισμα, κυρίως στα νεότερα φυτά.

Έδαφος

Προτιμά γόνιμο, δροσερό αλλά καλά στραγγιζόμενο έδαφος. Ανέχεται πηλώδη, αργιλώδη και αμμώδη εδάφη, με pH περίπου 6-8. Το κακώς στραγγιζόμενο ή υπερβολικά υγρό έδαφος είναι το βασικό πρόβλημα για το είδος.

Φύτευση

Η κουτσουπιά έχει βαθιές ρίζες που δεν αντέχουν τις μετακινήσεις, γι' αυτό φυτέψτε την όσο γίνεται μικρή και αφήστε την ήσυχη στη θέση της. Διαλέξτε προστατευμένο σημείο.

Για τη φύτευση αναφέρονται οι μήνες Φεβρουάριος, Μάρτιος, Οκτώβριος και Νοέμβριος.

Λίπανση

Αν θέλετε να λιπάνετε, ο κατάλληλος μήνας είναι ο Μάρτιος, με την έναρξη της άνοιξης. Σε γόνιμο έδαφος το δέντρο δεν χρειάζεται περισσότερα.

Κλάδεμα

Το κλάδεμα γίνεται τον Μάιο και τον Ιούνιο, μετά την ανθοφορία. Αφαιρέστε τα ξερά κλαδιά, κάτι που βοηθά και όταν εμφανιστούν κλαδιά που μαραίνονται. Επειδή τα άνθη βγαίνουν στο παλιό ξύλο, αποφύγετε τα βαριά κλαδέματα.

Χειμώνας

Η κουτσουπιά είναι ανθεκτική στο κρύο και αντέχει περίπου ως τους -23 °C, πολύ κάτω από τις θερμοκρασίες των συνηθισμένων χειμώνων μας. Τα νεαρά δέντρα όμως χρειάζονται προφύλαξη από τους παγωμένους ανέμους. Τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο το φυτό ξεκουράζεται και δεν χρειάζεται φροντίδα.

Πολλαπλασιασμός

Πολλαπλασιάζεται με σπόρο, μοσχεύματα και εμβολιασμό. Η σπορά γίνεται τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο, ενώ ως περίοδοι πολλαπλασιασμού αναφέρονται ο Ιούνιος, ο Ιούλιος και ο Οκτώβριος.

Προβλήματα

Στα έντομα που μπορεί να εμφανιστούν περιλαμβάνονται τα τζιτζικάκια, τα κοκκοειδή και οι ψύλλες. Στις ασθένειες περιλαμβάνονται ο καρκίνος των κλάδων, η κοραλλί κηλίδωση (coral spot) και η βερτισιλλίωση.

Μαραμένα κλαδιά: αιτία μπορεί να είναι η βερτισιλλίωση. Κόψτε το νεκρό ξύλο και αποφύγετε το στρες του φυτού.

Αργή ανάπτυξη μετά τη φύτευση: συνήθως οφείλεται σε διαταραχή των ριζών ή σε υγρό έδαφος. Φυτέψτε νεαρό δέντρο σε καλά στραγγιζόμενο έδαφος και μην το μετακινείτε.

Χρήσεις

Τα άνθη είναι βρώσιμα, με γλυκόξινη γεύση, και χρησιμοποιούνται σε σαλάτες. Οι λοβοί ωριμάζουν τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο.

Τα άνθη, πλούσια σε νέκταρ, προσελκύουν μέλισσες. Στη Μέση Ανατολή το φυτό χρησιμοποιείται παραδοσιακά ως φαρμακευτικό.