Φωτογραφία: Kostas Zontanos, CC BY 4.0, iNaturalist

Φωτογραφία: Alan Rockefeller, CC BY 4.0, iNaturalist

Φωτογραφία: Alan Rockefeller, CC BY 4.0, iNaturalist

Φωτογραφία: Todd Boland, CC BY 4.0, iNaturalist

Φωτογραφία: Nolan Exe, CC BY 4.0, iNaturalist

Φωτογραφία: Nolan Exe, CC BY 4.0, iNaturalist

Πολυετή φυτά Ετήσια φυτά Εδαφοκαλυπτικά φυτά

Βιολέτα

Viola · Violaceae

Επίσης: βιόλα, μενεξές, Ίον, Μοσχολουλουδιά

Η βιολέτα (Viola), γνωστή και ως βιόλα ή μενεξές, είναι χαμηλό ποώδες φυτό με αρωματικά άνθη σε μοβ, μπλε, λευκό και κίτρινο. Σε κλίμα με ζεστά ξηρά καλοκαίρια και ήπιους χειμώνες ανθίζει από τον Ιανουάριο ως τον Μάιο. Θεωρείται εύκολο φυτό και ταιριάζει σε παρτέρια, γλάστρες και ως εδαφοκάλυψη.

Φως: Ημισκιά, Ήλιος έως ημισκιά
Πότισμα: Μέτριες
Υγρασία: Μέτρια
Θερμοκρασία: 8–20 °C, ελάχ. -20 °C
Δυσκολία: Εύκολο
Ύψος: 10–25 cm

Είδη και ποικιλίες

Πανσές

Viola wittrockiana

Πλήρης ήλιος
Μέτριες

Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους

Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.

ΣποράΜεταφύτευση στο έδαφοςΚλάδεμαΠολλαπλασιασμόςΛίπανσηΠερισσότερο πότισμαΑνθοφορίαΣυγκομιδήΠερίοδος ληθάργου

Πότε να το κάνετεΠερίοδος ληθάργουΤρέχων μήνας

Πώς είναι η βιολέτα

Η βιολέτα είναι πολυετές ποώδες φυτό, χαμηλό, που σχηματίζει συστάδες ή μαξιλαράκια. Φτάνει συνήθως τα 10–25 εκ. σε ύψος και αναπτύσσεται γρήγορα. Απλώνεται με ριζώματα και με σπόρους.

Τα φύλλα είναι πράσινα, συνήθως καρδιόσχημα ή νεφροειδή με οδοντωτό χείλος, μήκους περίπου 2,5–7,5 εκ., σε ροζέτα στη βάση ή εναλλάξ σε κοντούς βλαστούς. Μερικά είδη έχουν στενά ή παλαμοειδή φύλλα.

Τα άνθη έχουν πέντε πέταλα, είναι ζυγόμορφα, πλάτους 1–2 εκ., με τέσσερα πέταλα προς τα πάνω και ένα λοβωτό προς τα κάτω, και βγαίνουν μονά σε μακριά κοτσάνια. Συνήθως έχουν ευχάριστο άρωμα. Αργότερα σχηματίζονται κλειστά αυτογονιμοποιούμενα άνθη. Ο καρπός είναι κάψα που ανοίγει με τρεις βαλβίδες και εκτοξεύει τους σπόρους, τους οποίους συχνά μεταφέρουν τα μυρμήγκια.

Το γένος Viola (οικογένεια Violaceae) απαντά κυρίως στο εύκρατο βόρειο ημισφαίριο.

Καλλιέργεια και φροντίδα

Φως και θέση

Η βιολέτα αναπτύσσεται από πλήρη ήλιο ως ελαφριά σκιά. Σε ζεστές περιοχές βοηθά η σκιά τις απογευματινές ώρες, γιατί ευνοεί την ανθοφορία. Μια θέση με πρωινό ήλιο και απογευματινή σκιά είναι συνήθως η καλύτερη επιλογή.

Πότισμα

Οι ανάγκες σε νερό είναι μέτριες. Το έδαφος πρέπει να μένει ομοιόμορφα υγρό και να μην ξεραίνεται για μεγάλο διάστημα. Περισσότερο πότισμα χρειάζεται από τον Απρίλιο ως τον Ιούνιο. Τον Ιούλιο και τον Αύγουστο το φυτό περνά περίοδο ανάπαυσης.

Έδαφος

Προτιμά γόνιμο, πλούσιο σε οργανική ύλη πηλώδες έδαφος που κρατά υγρασία αλλά στραγγίζει καλά. Το ιδανικό pH είναι περίπου 6–7,5.

Λίπανση

Η λίπανση γίνεται από τον Φεβρουάριο ως τον Απρίλιο, την περίοδο της πλούσιας ανθοφορίας.

Κλάδεμα

Το κλάδεμα γίνεται τον Μάιο, στο τέλος της ανθοφορίας.

Φύτευση και σπορά

Τα φυτά μεταφυτεύονται στην τελική τους θέση τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο. Η σπορά γίνεται τον Ιούλιο και τον Αύγουστο.

Χειμώνας

Η βιολέτα αντέχει στον παγετό και μένει όλο τον χρόνο σε εξωτερικό χώρο. Οι ήπιοι χειμώνες δεν τη δυσκολεύουν, αφού αντέχει πολύ χαμηλότερες θερμοκρασίες από το τυπικό χειμερινό ελάχιστο των -6 °C.

Πολλαπλασιασμός

Πολλαπλασιάζεται με σπόρους ή με διαίρεση των συστάδων. Η διαίρεση γίνεται τον Σεπτέμβριο. Επειδή αυτοσπέρνεται εύκολα, συχνά εμφανίζονται μόνα τους νέα φυτά.

Προβλήματα

Το βασικό πρόβλημα είναι η επεκτατική της συμπεριφορά. Απλώνεται έντονα με ριζώματα και αυτοσπορά και μπορεί να εισβάλει στο γκαζόν. Αν δεν θέλετε να απλωθεί, κόψτε τα άνθη πριν ωριμάσουν οι κάψες και ελέγχετε τις άκρες του παρτεριού.

Χρήση στην κουζίνα

Τα άνθη και τα φύλλα είναι βρώσιμα. Τα άνθη χρησιμοποιούνται ως εδώδιμη διακόσμηση σε σαλάτες και γλυκά, ενώ τρώγονται και τα νεαρά φύλλα. Η συλλογή γίνεται από τον Φεβρουάριο ως τον Απρίλιο.