Μετάβαση στο περιεχόμενο
Μετάβαση στο υποσέλιδο

Λευκή ιτιά

Salix alba · Salicaceae

Επίσης: ιτέα η λευκή

Η λευκή ιτιά (Salix alba, γνωστή και ως ιτέα η λευκή) είναι ένα γρήγορα αναπτυσσόμενο φυλλοβόλο δέντρο με ασημί φύλλωμα, που ταιριάζει σε μέρη με πολλή υγρασία. Δεν είναι δέντρο για στεγνό έδαφος: το νερό και ο χώρος είναι οι δύο βασικοί όροι για να πάει καλά.

Φως
Πλήρης ήλιος, Ήλιος έως ημισκιά
Πότισμα
Υψηλές
Υγρασία
Μέτρια
Θερμοκρασία
10–25 °C, ελάχ. -36 °C
Δυσκολία
Εύκολο
Ύψος
10–21 m

Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους

Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.

ΣποράΜεταφύτευση στο έδαφοςΚλάδεμαΠολλαπλασιασμόςΠερισσότερο πότισμαΑνθοφορίαΠερίοδος ληθάργου
Πότε να το κάνετεΠερίοδος ληθάργουΤρέχων μήνας

Πώς είναι η λευκή ιτιά

Η λευκή ιτιά είναι πολυετές φυλλοβόλο δέντρο. Συνήθως φτάνει περίπου τα 10 έως 21 μέτρα και μεγαλώνει γρήγορα. Η κόμη είναι στρογγυλή ή κρεμαστή και ακανόνιστη. Το δέντρο ζει σχετικά λίγο και το ξύλο του είναι εύθραυστο.

Τα φύλλα είναι λογχοειδή, με λεπτά δόντια στο χείλος, μήκους 5–10 εκ. Από πάνω είναι πράσινα και από κάτω καλύπτονται από μεταξένιο λευκό χνούδι, γι' αυτό το δέντρο φαίνεται ασημί. Το φθινόπωρο τα φύλλα κιτρινίζουν.

Τους μήνες Φεβρουάριο και Μάρτιο εμφανίζονται οι ίουλοι (τα «γατάκια»), σε χωριστά αρσενικά και θηλυκά δέντρα. Οι αρσενικοί είναι κίτρινοι με κίτρινους ανθήρες και οι θηλυκοί πρασινωποί. Η επικονίαση γίνεται από έντομα. Μέχρι τα μέσα του καλοκαιριού οι θηλυκοί ίουλοι δίνουν μικρές κάψες με πολύ μικρούς σπόρους, που τους παίρνει ο αέρας πάνω σε μεταξένιες τρίχες.

Στη φύση φυτρώνει στις όχθες ρυακιών και λιμνών, σε πλημμυρικές πεδιάδες και σε υγροτόπους. Είναι αυτοφυής στην Ευρώπη, τη Βόρεια Αφρική και τη δυτική και κεντρική Ασία.

Καλλιέργεια και φροντίδα

Φως και θέση

Η λευκή ιτιά τα πάει καλύτερα σε πλήρη ήλιο έως μερική σκιά. Επειδή έχει μεγάλο μέγεθος και εύθραυστο ξύλο, διαλέξτε θέση με άφθονο χώρο, κοντά σε νερό, μακριά από κτίρια και φρεάτια αποχέτευσης. Οι ρίζες απλώνονται πλατιά και παίρνουν νερό από μεγάλη έκταση, ενώ τα φύλλα και τα κλαδιά που πέφτουν είναι πολλά.

Πότισμα

Η ανάγκη σε νερό είναι υψηλή. Το δέντρο θέλει σταθερά υγρό έως μουσκεμένο έδαφος και δεν αντέχει το στεγνό χώμα· η ανοχή στην ξηρασία είναι χαμηλή.

Στα καυτά και ξηρά καλοκαίρια, ποτίστε περισσότερο από τον Μάιο έως τον Σεπτέμβριο και μην αφήνετε το χώμα να στεγνώσει. Μια θέση δίπλα σε νερό ή σε φυσικά υγρό σημείο κάνει τη δουλειά πολύ πιο εύκολη.

Έδαφος

Δέχεται τα περισσότερα εδάφη, αρκεί να παραμένουν υγρά: αργιλώδη, πηλώδη, αμμώδη, πλούσια σε χούμο ή ακόμη και βαλτώδη. Το pH μπορεί να κυμαίνεται περίπου από 5,5 έως 8,5. Ανέχεται τα στάσιμα νερά και την περιστασιακή πλημμύρα.

Φύτευση

Φυτέψτε τη λευκή ιτιά τον Νοέμβριο, τον Δεκέμβριο, τον Ιανουάριο ή τον Φεβρουάριο. Αφήστε πολύ χώρο γύρω της και κρατήστε την μακριά από κτίρια και αποχετεύσεις, γιατί το ξύλο σπάει εύκολα και τα φύλλα και τα κλαδιά που πέφτουν είναι πολλά.

Κλάδεμα

Κλαδέψτε τον Ιανουάριο ή τον Φεβρουάριο. Παραδοσιακά η ιτιά κόβεται χαμηλά (coppicing) ή κλαδεύεται ως κορμός με νέους βλαστούς στην κορυφή (pollarding). Στις ποικιλίες με χρωματιστούς βλαστούς, αυτή η τεχνική δίνει τα καλύτερα χρώματα. Αφαιρείτε τακτικά το νεκρό ξύλο.

Χειμώνας

Το δέντρο είναι απολύτως ανθεκτικό στο κρύο και αντέχει μέχρι περίπου -36 °C, πολύ κάτω από τους τυπικούς χειμερινούς ελάχιστους (γύρω στους -6 °C) της αγοράς μας. Δεν χρειάζεται προστασία. Ο Δεκέμβριος και ο Ιανουάριος είναι η περίοδος ανάπαυσης.

Πολλαπλασιασμός

Πολλαπλασιάζεται με μοσχεύματα βλαστού, κυρίως τον Δεκέμβριο, τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο. Μπορεί επίσης να σπαρθεί, με σπορά τον Μάιο.

Συνήθη προβλήματα

Τα σπασμένα κλαδιά και τα πολλά φύλλα και κλαδιά που πέφτουν οφείλονται στο εύθραυστο ξύλο. Τοποθετήστε το δέντρο μακριά από κατασκευές και κόβετε το νεκρό ξύλο.

Το μαράνισμα και η ξήρανση κλαδιών μπορεί να οφείλονται σε watermark disease ή στην ανθράκνωση της ιτιάς (willow anthracnose). Άλλη ασθένεια που αναφέρεται είναι το έλκος (canker). Αφαιρέστε το προσβεβλημένο ξύλο και, αν χρειαστεί, ξαναφυτέψτε με ανθεκτικό υλικό.

Χρήσεις και άγρια ζωή

Ο φλοιός της ιτιάς χρησιμοποιείται παραδοσιακά στη λαϊκή ιατρική για πυρετό και πόνους, επειδή περιέχει σαλικίνη.

Το δέντρο προσελκύει επικονιαστές: οι πρώιμοι ίουλοι τροφοδοτούν τις μέλισσες. Μικρά θηλαστικά τρώνε φύλλα και ίουλους και τα πουλιά φωλιάζουν στα κλαδάκια.

Συχνές ερωτήσεις

Πόσο νερό χρειάζεται η λευκή ιτιά;Πολύ. Θέλει σταθερά υγρό έως μουσκεμένο έδαφος και δεν αντέχει το στεγνό. Ποτίστε περισσότερο από τον Μάιο έως τον Σεπτέμβριο.
Πότε κλαδεύεται η λευκή ιτιά;Τον Ιανουάριο ή τον Φεβρουάριο. Το κλάδεμα χαμηλά ή σε κορμό είναι παραδοσιακό και δίνει τα καλύτερα χρωματιστά βλαστάρια στις ποικιλίες.
Πού να φυτέψω τη λευκή ιτιά;Σε ήλιο ή μερική σκιά, κοντά σε νερό, με πολύ χώρο και μακριά από σπίτια και αποχετεύσεις, γιατί το ξύλο σπάει εύκολα.
Αντέχει η λευκή ιτιά στο κρύο;Ναι, είναι απολύτως ανθεκτική και αντέχει μέχρι περίπου -36 °C.
Πώς πολλαπλασιάζεται η λευκή ιτιά;Με μοσχεύματα βλαστού τον Δεκέμβριο, τον Ιανουάριο ή τον Φεβρουάριο, ή με σπόρο.
Μετάβαση στην αρχήΜετάβαση στην αρχή