Μετάβαση στο περιεχόμενο
Μετάβαση στο υποσέλιδο

Ιπποκαστανιά

Aesculus hippocastanum · Sapindaceae

Επίσης: αγριοκαστανιά, αγριοκαστανιά δέντρο, Αίσκουλος το ιπποκάστανο, Αίσκουλος η Ιπποκαστανέα

Η ιπποκαστανιά είναι ένα επιβλητικό φυλλοβόλο δέντρο με λευκές ανθοφορίες την άνοιξη και γυαλιστερούς καστανούς καρπούς το φθινόπωρο. Είναι εύκολη στην καλλιέργεια και πολύ ανθεκτική στο κρύο, αλλά θέλει χώρο και σταθερή υγρασία στο έδαφος, κυρίως στα ξηρά καλοκαίρια.

Φως
Πλήρης ήλιος, Ήλιος έως ημισκιά
Πότισμα
Μέτριες
Υγρασία
Μέτρια
Θερμοκρασία
10–24 °C, ελάχ. -30 °C
Δυσκολία
Εύκολο
Ύψος
20–39 m

Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους

Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.

ΣποράΜεταφύτευση στο έδαφοςΚλάδεμαΠολλαπλασιασμόςΛίπανσηΠερισσότερο πότισμαΑνθοφορίαΠερίοδος ληθάργου
Πότε να το κάνετεΠερίοδος ληθάργουΤρέχων μήνας

Περιγραφή του φυτού

Η ιπποκαστανιά (Aesculus hippocastanum), γνωστή και ως αγριοκαστανιά, ανήκει στην οικογένεια Sapindaceae. Είναι πολυετές, φυλλοβόλο δέντρο με θολωτή, ωοειδή έως στρογγυλεμένη κόμη και χοντρά κλαδιά. Στα γέρικα δέντρα τα εξωτερικά κλαδιά συχνά γέρνουν προς τα κάτω, με τις άκρες να στρέφονται προς τα πάνω. Φτάνει περίπου 20–39 μ. ύψος και 10–25 μ. πλάτος, με μέτριο ρυθμό ανάπτυξης.

Τα φύλλα είναι αντίθετα, παλαμοσύνθετα, με 5–7 οδοντωτά φυλλάρια και πλάτος έως 60 εκ. Είναι πράσινα το καλοκαίρι και κίτρινα το φθινόπωρο. Τον Απρίλιο και τον Μάιο εμφανίζονται όρθιες ταξιανθίες με λευκά άνθη και κίτρινη έως ροζ κηλίδα. Ο καρπός είναι αγκαθωτή πράσινη κάψα που περιέχει έναν (σπάνια έως τρεις) γυαλιστερούς καστανούς σπόρους, 2–4 εκ. σε διάμετρο, με ανοιχτόχρωμη ουλή.

Το δέντρο κατάγεται από τα Βαλκάνια (Αλβανία, Βουλγαρία, Ελλάδα, Βόρεια Μακεδονία), όπου φύεται σε υγρά ορεινά δάση. Στην καλλιέργεια το συναντάμε σε δρόμους, πάρκα και δενδροστοιχίες.

Καλλιέργεια και φροντίδα

Φως και θέση

Προτιμά φωτεινή, ανοιχτή θέση, με πλήρη ήλιο έως μερική σκιά. Λόγω του μεγέθους της, η ιπποκαστανιά ταιριάζει σε μεγάλους κήπους, πάρκα και ανοιχτούς χώρους, όχι σε μικρές αυλές.

Πότισμα

Θέλει σταθερά υγρό αλλά καλά στραγγιζόμενο έδαφος και δεν αντέχει την ξηρασία, αφού η ανοχή της σε αυτήν είναι χαμηλή. Στα ξηρά καλοκαίρια είναι συχνό το κάψιμο στις άκρες των φύλλων. Πότισε βαθιά και πιο συχνά τους μήνες Ιούνιο, Ιούλιο και Αύγουστο και στρώσε χλοοκομμένη ή κομποστοποιημένη οργανική ύλη (μουλτς) γύρω από τον κορμό για να κρατά η υγρασία.

Έδαφος

Ταιριάζει σε βαθύ, εύφορο, πλούσιο σε χούμο πηλώδες έδαφος που κρατά υγρασία αλλά στραγγίζει καλά.

Λίπανση

Η λίπανση γίνεται τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο, πριν ξεκινήσει η νέα βλάστηση.

Κλάδεμα

Το κλάδεμα γίνεται όταν το δέντρο ξεκουράζεται, τον Νοέμβριο, τον Δεκέμβριο ή τον Ιανουάριο.

Φύτευση

Τα νεαρά δέντρα φυτεύονται τον Οκτώβριο, τον Νοέμβριο ή τον Φεβρουάριο. Διάλεξε από την αρχή θέση με αρκετό χώρο για το πλήρες ύψος και το πλάτος της κόμης.

Χειμώνας

Είναι πλήρως ανθεκτική στον παγετό και αντέχει θερμοκρασίες που φτάνουν περίπου τους -30 °C, επομένως στους ήπιους ελληνικούς χειμώνες δεν χρειάζεται καμία προστασία. Την περίοδο ανάπαυσης, από τον Δεκέμβριο έως τον Φεβρουάριο, το δέντρο δεν χρειάζεται ιδιαίτερη φροντίδα.

Πολλαπλασιασμός

Πολλαπλασιάζεται με σπόρο ή με εμβολιασμό. Η σπορά και ο πολλαπλασιασμός γίνονται τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο, όταν ωριμάζουν οι σπόροι.

Προβλήματα και παράσιτα

Τα συνηθισμένα παράσιτα είναι ο ορυκτήρας της ιπποκαστανιάς (horse chestnut leaf miner) και το κοκκοειδές της ιπποκαστανιάς (horse chestnut scale). Από τις ασθένειες αναφέρονται η φυλλοκηλίδωση, το κάψιμο των φύλλων, το ωίδιο, το αιμορραγικό έλκος και οι μύκητες σήψης του ξύλου.

Καφέ κηλιδωμένα φύλλα το καλοκαίρι οφείλονται σε μύκητα ή στον ορυκτήρα. Μάζεψε και απομάκρυνε τα πεσμένα φύλλα και αντιμετώπισε το πρόβλημα ως κυρίως αισθητικό. Καμένες άκρες φύλλων σημαίνουν ξηρό έδαφος ή ζέστη, οπότε βάλε μουλτς και πότισε βαθιά στις ξηρές περιόδους. Σκούρες κηλίδες που «στάζουν» στον κορμό δείχνουν αιμορραγικό έλκος. Τότε ζήτησε τη γνώμη δενδροκόμου και φρόντισε το δέντρο να παραμένει ζωηρό.

Χρήσεις

Η ιπποκαστανιά καλλιεργείται κυρίως ως καλλωπιστικό δέντρο και δίνει σκιά. Τα άνθη της προσελκύουν μέλισσες. Μπορεί επίσης να διαμορφωθεί ως μπονσάι.

Οι ωμοί σπόροι είναι δηλητηριώδεις και δεν τρώγονται· δεν πρέπει να τους μπερδεύεις με τα κάστανα. Το εκχύλισμα σπόρων (αεσκίνη) χρησιμοποιείται παραδοσιακά σε φυτικά προϊόντα για την κυκλοφορία του αίματος στις φλέβες, όμως το ωμό υλικό δεν είναι ασφαλές.

Συχνές ερωτήσεις

Πόσο ψηλή γίνεται η ιπποκαστανιά;Συνήθως φτάνει 20–39 μ. ύψος και 10–25 μ. πλάτος, με μέτριο ρυθμό ανάπτυξης. Χρειάζεται μεγάλο χώρο.
Πότε φυτεύεται η ιπποκαστανιά;Τον Οκτώβριο, τον Νοέμβριο ή τον Φεβρουάριο. Προτίμησε φωτεινή θέση με βαθύ, υγρό και καλά στραγγιζόμενο έδαφος.
Γιατί καίγονται τα φύλλα της ιπποκαστανιάς το καλοκαίρι;Η συνηθέστερη αιτία είναι το ξηρό έδαφος ή η ζέστη. Βάλε μουλτς και πότισε βαθιά στις ξηρές περιόδους, ιδίως Ιούνιο έως Αύγουστο.
Είναι τοξική η ιπποκαστανιά για σκύλους και γάτες;Ναι, μπορεί να είναι τοξική και για τους δύο, γι' αυτό κράτα τους σπόρους μακριά από τα ζώα. Η πληροφορία είναι ενδεικτική και δεν αποτελεί κτηνιατρική ή ιατρική συμβουλή.
Τρώγονται τα κάστανα της ιπποκαστανιάς;Όχι. Οι ωμοί σπόροι είναι δηλητηριώδεις και δεν πρέπει να μπερδεύονται με τα εδώδιμα κάστανα.
Πολλαπλασιάζεται η ιπποκαστανιά με σπόρο;Ναι, με σπορά τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο. Εναλλακτικά πολλαπλασιάζεται με εμβολιασμό.
Μετάβαση στην αρχήΜετάβαση στην αρχή