Μετάβαση στο περιεχόμενο
Μετάβαση στο υποσέλιδο

Πλάτανος

Platanus orientalis · Platanaceae

Επίσης: ανατολικός πλάτανος, Πλάτανος ο Ανατολικός

Ο πλάτανος, γνωστός και ως ανατολικός πλάτανος (Platanus orientalis), είναι φυλλοβόλο δέντρο με πλατιά, απλωμένη κόμη και ογκώδη κορμό. Το καλοκαίρι δίνει πυκνή σκιά και η καλλιέργειά του θεωρείται εύκολη, αρκεί να έχει αρκετό χώρο.

Φως
Πλήρης ήλιος
Πότισμα
Μέτριες
Υγρασία
Μέτρια
Θερμοκρασία
15–30 °C, ελάχ. -20 °C
Δυσκολία
Εύκολο
Ύψος
20–30 m

Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους

Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.

ΣποράΜεταφύτευση στο έδαφοςΚλάδεμαΠολλαπλασιασμόςΛίπανσηΠερισσότερο πότισμαΑνθοφορίαΠερίοδος ληθάργου
Πότε να το κάνετεΠερίοδος ληθάργουΤρέχων μήνας

Περιγραφή του πλατάνου

Ο πλάτανος ανήκει στην οικογένεια Platanaceae. Είναι αυτοφυής από την ανατολική Μεσόγειο έως το Ιράν, με την Ελλάδα, τα Βαλκάνια, την Ιταλία, την Τουρκία, τον Καύκασο και την ανατολική Μεσόγειο ανάμεσα στις περιοχές εξάπλωσής του. Λόγω της πολύχρονης καλλιέργειας, τα ακριβή όριά του δεν είναι σαφή. Στη φύση φυτρώνει δίπλα σε ποτάμια, ρυάκια και πηγές, μαζί με κλήθρα, ιτιές και λεύκες.

Στην ωριμότητα φτάνει συνήθως τα 20–30 μέτρα ύψος και τα 15–25 μέτρα πλάτος. Ζει για αιώνες.

Τα φύλλα είναι εναλλασσόμενα, βαθιά λοβωτά, παλαμοειδή, σαν του σφενδάμου, πλατιά, παχιά και βαθυπράσινα. Το φθινόπωρο μπορεί να πάρουν κόκκινες, κίτρινες και πορτοκαλί αποχρώσεις. Τα λουλούδια είναι μικρά, σε σφαιρικές κεφαλές με αγκαθάκια, σε ομάδες δύο έως έξι σε κρεμαστό μίσχο, και περνούν απαρατήρητα· ανθίζουν τον Μάρτιο, τον Απρίλιο και τον Μάιο. Οι καρποί είναι σφαιρικές, αγκαθωτές κεφαλές που κρέμονται σε ομάδες των 2–6.

Καλλιέργεια και φροντίδα

Θέση και φως

Ο πλάτανος αναπτύσσεται καλύτερα σε ηλιόλουστη θέση. Η πλατιά κόμη του δίνει πυκνή σκιά το καλοκαίρι, οπότε αξίζει να υπολογίσετε από την αρχή πόσο χώρο θα σκιάζει όταν μεγαλώσει. Δεν ενδείκνυται για μικρούς κήπους, καθώς χρειάζεται πολύ χώρο.

Πότισμα

Οι ανάγκες σε νερό είναι μέτριες. Τα νεαρά δέντρα ωφελούνται από τακτικό πότισμα, ενώ τα καλά εγκατεστημένα αντέχουν στην ξηρασία.

Τους μήνες Ιούνιο, Ιούλιο, Αύγουστο και Σεπτέμβριο αυξήστε το πότισμα, ιδιαίτερα στα νεότερα δέντρα.

Έδαφος

Η καλύτερη ανάπτυξη επιτυγχάνεται σε πλούσιο, βαθύ έδαφος που κρατά υγρασία αλλά στραγγίζει καλά. Ταιριάζουν τα πηλοαμμώδη εδάφη και αυτά με πολλή οργανική ύλη. Το pH μπορεί να κυμαίνεται περίπου από 6 έως 8. Όταν το δέντρο εγκατασταθεί, ανέχεται και ξηρότερα εδάφη.

Λίπανση

Η λίπανση γίνεται τον Μάρτιο και τον Απρίλιο.

Κλάδεμα

Το κλάδεμα γίνεται κατά την περίοδο ανάπαυσης του δέντρου, δηλαδή τον Δεκέμβριο, τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο.

Φύτευση

Φυτέψτε το φθινόπωρο (Οκτώβριο–Νοέμβριο) ή την άνοιξη (Φεβρουάριο–Μάρτιο), σε ηλιόλουστο σημείο με άφθονο χώρο γύρω του, αφού πρόκειται για πολύ μεγάλο δέντρο. Αν γίνεται, επιλέξτε θέση κοντά σε νερό, όπως στο φυσικό του περιβάλλον.

Χειμώνας

Ο πλάτανος είναι ανθεκτικός στον παγετό. Μόλις εγκατασταθεί, δεν χρειάζεται προστασία τον χειμώνα. Υπολογίζεται ότι αντέχει έως περίπου −20 °C, πολύ χαμηλότερα από τις ελάχιστες θερμοκρασίες γύρω στους −6 °C ενός τυπικού χειμώνα.

Πολλαπλασιασμός

Πολλαπλασιάζεται με σπόρο ή με μοσχεύματα βλαστού. Η σπορά γίνεται τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο, ενώ ο πολλαπλασιασμός με μοσχεύματα γίνεται τον Δεκέμβριο, τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο.

Χρήσεις

Ο πλάτανος καλλιεργείται ως καλλωπιστικό δέντρο σκιάς. Τα φύλλα και ο φλοιός του έχουν παραδοσιακά χρησιμοποιηθεί στη λαϊκή ιατρική. Δεν θεωρείται βρώσιμο φυτό.

Συχνές ερωτήσεις

Πόσο ψηλός γίνεται ο πλάτανος;Συνήθως φτάνει τα 20–30 μέτρα ύψος, με πλάτος κόμης 15–25 μέτρα. Μπορεί να ζήσει για αιώνες.
Πότε φυτεύεται ο πλάτανος;Φυτεύεται το φθινόπωρο, τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο, ή την άνοιξη, τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο. Χρειάζεται ηλιόλουστη θέση και πολύ χώρο.
Χρειάζεται πολύ νερό ο πλάτανος;Τα νεαρά δέντρα θέλουν τακτικό πότισμα, ενώ τα εγκατεστημένα αντέχουν στην ξηρασία. Το καλοκαίρι, από Ιούνιο έως Σεπτέμβριο, αυξήστε το πότισμα.
Αντέχει ο πλάτανος στο κρύο;Ναι, είναι ανθεκτικός στον παγετό και, όταν εγκατασταθεί, δεν χρειάζεται προστασία τον χειμώνα.
Πότε κλαδεύεται ο πλάτανος;Το κλάδεμα γίνεται κατά την περίοδο ανάπαυσης, τον Δεκέμβριο, τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο.
Πώς πολλαπλασιάζεται ο πλάτανος;Με σπόρο, που σπέρνεται Φεβρουάριο–Μάρτιο, ή με μοσχεύματα βλαστού.
Μετάβαση στην αρχήΜετάβαση στην αρχή