Μετάβαση στο περιεχόμενο
Μετάβαση στο υποσέλιδο

Aloysia citrodora

Verbenaceae

Επίσης: λουίζα, λεμονόβεργα

Τοξικά για γάτες και σκύλους · λεπτομέρειες ↓

Η aloysia citrodora, γνωστή και ως λουίζα ή λεμονόβεργα, είναι ημιαείφυλλος θάμνος με έντονο άρωμα λεμονιού στα φύλλα. Είναι εύκολη στην καλλιέργεια και ταιριάζει σε ηλιόλουστο κήπο αλλά και σε γλάστρα στο μπαλκόνι.

Φως
Πλήρης ήλιος
Πότισμα
Μέτριες
Υγρασία
Μέτρια
Θερμοκρασία
18–28 °C, ελάχ. -10 °C
Δυσκολία
Εύκολο
Ύψος
1,5–3 m

Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους

Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.

Σπορά σε εσωτερικό χώροΜεταφύτευση στο έδαφοςΜεταφύτευσηΚλάδεμαΠολλαπλασιασμόςΛίπανσηΠερισσότερο πότισμαΑνθοφορίαΣυγκομιδήΠροστασία από τον παγετόΠερίοδος ληθάργου
Πότε να το κάνετεΠερίοδος ληθάργουΤρέχων μήνας

Περιγραφή του φυτού

Η aloysia citrodora ανήκει στην οικογένεια Verbenaceae και κατάγεται από τη βορειοδυτική Αργεντινή, τη Βολιβία και την Παραγουάη. Στην Ευρώπη έφτασε τον 17ο αιώνα και σήμερα καλλιεργείται ευρέως. Είναι πολυετής, ημιαείφυλλος θάμνος.

Στον κήπο φτάνει συνήθως τα 150–300 cm ύψος και απλώνεται 60–240 cm. Έχει όρθια, πολύκλωνη και χαλαρά διακλαδισμένη μορφή, που γίνεται πιο θαμνώδης με το ανοιξιάτικο κλάδεμα. Τα φύλλα είναι γυαλιστερά, λογχοειδή και μυτερά, μήκους 8–15 cm, ελαφρώς τραχιά, σε τριάδες ή αντίθετα. Όταν τα τρίψετε, μυρίζουν έντονα λεμόνι.

Τα άνθη, λευκά με μοβ απόχρωση και αρωματικά, εμφανίζονται από τον Ιούνιο έως τον Σεπτέμβριο.

Καλλιέργεια και φροντίδα

Φως και θέση

Θέλει πλήρη ήλιο, δηλαδή έξι ή περισσότερες ώρες άμεσου ηλιακού φωτός την ημέρα. Διαλέξτε ηλιόλουστη και προφυλαγμένη θέση.

Σε γλάστρα ταιριάζει σε φωτεινό παράθυρο ή ηλιόλουστη βεράντα. Σε εσωτερικό χώρο το ύψος του συνήθως περιορίζεται στα 60–120 cm.

Πότισμα

Το πότισμα είναι μέτριο. Κρατήστε το χώμα ομοιόμορφα υγρό, αλλά ποτέ λιμνάζον. Τον Ιούνιο, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο οι γλάστρες χρειάζονται περισσότερο νερό. Όταν το φυτό βρίσκεται σε λήθαργο, ποτίστε ελάχιστα.

Χώμα και μεταφύτευση

Ταιριάζουν αμμοπηλώδη, αμμώδη και πλούσια σε χούμο εδάφη με καλή αποστράγγιση. Για γλάστρα επιλέξτε γόνιμο, ελαφρύ χώμα φύτευσης που στραγγίζει καλά και περιέχει λίγη οργανική ύλη.

Η μεταφύτευση γίνεται τον Μάρτιο.

Λίπανση

Λιπάνετε από τον Μάρτιο έως τον Αύγουστο, όσο το φυτό βρίσκεται σε βλάστηση.

Κλάδεμα

Κλαδέψτε νωρίς την άνοιξη, τον Μάρτιο, για πιο θαμνώδη μορφή. Μέσα στο καλοκαίρι μπορείτε να κόβετε τις άκρες για να διατηρείτε το σχήμα.

Αν η βλάστηση γίνεται ψηλόλιγνη και αραιή, η αιτία είναι συνήθως η έλλειψη ανοιξιάτικου κλαδέματος ή το ανεπαρκές φως. Κλαδέψτε την άνοιξη και δώστε πλήρη ήλιο.

Φύτευση

Φυτέψτε στον κήπο μετά την τελευταία παγωνιά, τον Μάρτιο ή τον Απρίλιο, σε ηλιόλουστη και προφυλαγμένη θέση. Αν ξεκινήσετε από σπόρο, η σπορά σε εσωτερικό χώρο γίνεται τον Φεβρουάριο.

Χειμώνας

Το φυτό δεν θεωρείται ανθεκτικό στον παγετό. Η κατώτατη θερμοκρασία που αντέχει εκτιμάται περίπου στους -10 °C, όμως είναι καλύτερο να το προστατεύετε από τον Δεκέμβριο έως τον Φεβρουάριο.

Το φθινόπωρο τα φύλλα πέφτουν, είτε λόγω φυσικής περιόδου ανάπαυσης είτε λόγω ψύχους. Δεν είναι πρόβλημα. Κρατήστε το δροσερό και σχετικά στεγνό. Την άνοιξη θα ξαναβλαστήσει.

Σε ψυχρότερες περιοχές κρατήστε το σε γλάστρα και μεταφέρετέ το σε δροσερό, φωτεινό χώρο. Η περίοδος ανάπαυσης είναι ο Δεκέμβριος και ο Ιανουάριος.

Πολλαπλασιασμός

Πολλαπλασιάζεται με μοσχεύματα βλαστού ή με σπόρο. Τα μοσχεύματα παίρνονται από τον Μάιο έως τον Ιούλιο. Τον σπόρο τον σπέρνετε τον Φεβρουάριο σε εσωτερικό χώρο.

Προβλήματα και εχθροί

Μπορεί να προσβληθεί από αφίδες, αλευροδείκτες, ψευδόκοκκους και τετράνυχο. Ελέγχετε τακτικά την κάτω πλευρά των φύλλων.

Η φθινοπωρινή φυλλόπτωση είναι φυσιολογική. Αν δεν κλαδεύετε την άνοιξη ή το φως είναι ανεπαρκές, τα κλαδιά ψηλώνουν και αραιώνουν.

Συγκομιδή και χρήσεις

Τα φύλλα και τα άνθη είναι βρώσιμα. Μπορείτε να τα μαζεύετε από τον Μάιο έως τον Οκτώβριο. Τα φύλλα με το άρωμα λεμονιού δίνουν γεύση σε τσάι, ψάρι, πουλερικά, γλυκά, μαρμελάδες και λικέρ.

Στη λαϊκή ιατρική της Λατινικής Αμερικής χρησιμοποιείται παραδοσιακά με διάφορους τρόπους.

Ασφάλεια

Τοξικά για γάτες και σκύλους
Γάτες
Τοξικό
Σκύλοι
Τοξικό
Άλογα
Τοξικό

Για γάτες, σκύλους και άλογα το φυτό θεωρείται τοξικό. Τοξικά είναι τα φύλλα και υπεύθυνα είναι τα αιθέρια έλαια. Στα ζώα προκαλεί στομαχική διαταραχή και κωλικούς. Για τον άνθρωπο δεν είναι τοξικό και οι μικρές ποσότητες στη μαγειρική δεν αποτελούν πρόβλημα. Πρόκειται μόνο για πληροφορίες και όχι για κτηνιατρική ή ιατρική συμβουλή. Αν έχετε αμφιβολία, ρωτήστε κτηνίατρο ή γιατρό.

Πηγή: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox

Για το φυτό σας

Συχνές ερωτήσεις

Πόσο ήλιο χρειάζεται η λουίζα;Χρειάζεται πλήρη ήλιο, έξι ή περισσότερες ώρες άμεσου φωτός την ημέρα. Σε γλάστρα ταιριάζει σε φωτεινό παράθυρο ή ηλιόλουστη βεράντα.
Γιατί η λουίζα χάνει τα φύλλα της το φθινόπωρο;Είναι φυσιολογική περίοδος ανάπαυσης ή αντίδραση στο ψύχος. Κρατήστε την δροσερή και σχετικά στεγνή και περιμένετε νέα βλάστηση την άνοιξη.
Πότε κλαδεύεται η λεμονόβεργα;Νωρίς την άνοιξη, τον Μάρτιο, για να γίνει πιο θαμνώδης. Μέσα στο καλοκαίρι μπορείτε να κόβετε τις άκρες για το σχήμα.
Πώς πολλαπλασιάζεται η aloysia citrodora;Με μοσχεύματα βλαστού από τον Μάιο έως τον Ιούλιο ή με σπόρο, που σπέρνεται τον Φεβρουάριο σε εσωτερικό χώρο.
Είναι ασφαλής η λουίζα για γάτες και σκύλους;Όχι, τα φύλλα της είναι τοξικά για γάτες, σκύλους και άλογα και μπορούν να προκαλέσουν στομαχική διαταραχή και κωλικούς. Ενδεικτική πληροφορία μόνο: αν έχετε αμφιβολία, ρωτήστε κτηνίατρο.
Μετάβαση στην αρχήΜετάβαση στην αρχή