Μετάβαση στο περιεχόμενο
Μετάβαση στο υποσέλιδο

Καπουτσίνος

Tropaeolum majus · Tropaeolaceae

Επίσης: ναστούρτιο, ινδική κάρδαμο

Ο καπουτσίνος είναι εύκολο, γρήγορο ετήσιο φυτό που δίνει πολλά ευωδιαστά λουλούδια σε κήπο, γλάστρα ή μπαλκόνι. Ανθίζει καλύτερα σε φτωχό έδαφος και με λίγη φροντίδα, ενώ τα άνθη και τα φύλλα του τρώγονται. Δεν αντέχει στον παγετό, γι' αυτό η σπορά και η φύτευση γίνονται την κατάλληλη εποχή.

Φως
Πλήρης ήλιος, Ήλιος έως ημισκιά
Πότισμα
Μέτριες
Υγρασία
Μέτρια
Θερμοκρασία
12–24 °C, ελάχ. 2 °C
Δυσκολία
Εύκολο
Ύψος
0,2–3 m

Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους

Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.

Σπορά σε εσωτερικό χώροΣποράΜεταφύτευση στο έδαφοςΠερισσότερο πότισμαΑνθοφορίαΣυγκομιδήΠερίοδος ληθάργου
Πότε να το κάνετεΠερίοδος ληθάργουΤρέχων μήνας

Πώς είναι ο καπουτσίνος

Ο καπουτσίνος, γνωστός και ως ναστούρτιο ή ινδικό κάρδαμο (Tropaeolum majus, οικογένεια Tropaeolaceae), είναι ετήσιο ποώδες φυτό. Προέρχεται από τις Άνδεις της Νότιας Αμερικής, από τη Βολιβία ως την Κολομβία, αλλά η άγρια καταγωγή του είναι αβέβαιη, γιατί πρόκειται για καλλιεργούμενο, πιθανότατα υβριδικό είδος.

Αναπτύσσεται γρήγορα και έχει δύο μορφές: νανώδεις, θαμνώδεις ποικιλίες και ποικιλίες που κρέμονται ή αναρριχώνται, με μακριά βλαστάρια που σκαρφαλώνουν σε στηρίγματα, πρανή ή άκρες γλαστρών. Το ύψος κυμαίνεται από 20 ως 300 cm και το πλάτος από 30 ως 150 cm.

Τα φύλλα είναι μεγάλα, σχεδόν κυκλικά, σαν ομπρελίτσες, με μακρύ μίσχο, ανοιχτόχρωμα ακτινωτά νεύρα και λείο χείλος. Ορισμένες ποικιλίες έχουν διάστικτα ή παρδαλά φύλλα. Τα λουλούδια είναι χωνοειδή, με πέντε πέταλα, 2,5–6 cm σε διάμετρο, με μακρύ οπίσθιο σπιρούνι νέκταρος και ελαφριά ευωδιά. Είναι απλά ή διπλά, συχνά πιο σκούρα στη βάση, σε κίτρινο, πορτοκαλί, κόκκινο, ροζ, κρεμ και λευκό.

Ο καρπός αποτελείται από τρία τμήματα, διαμέτρου περίπου 2 cm, και το καθένα κρύβει έναν μεγάλο σπόρο 1–1,5 cm.

Καλλιέργεια και φροντίδα

Ήλιος και θέση

Ο καπουτσίνος ανθίζει καλύτερα σε πλήρη ήλιο. Στα ζεστά καλοκαίρια βοηθά ελαφρά σκιά το απόγευμα.

Το φυτό ταιριάζει σε παρτέρια, γλάστρες, μπαλκόνια, βραχόκηπους και πρανή, όπου καλύπτει το έδαφος. Οι αναρριχώμενες ποικιλίες θέλουν στήριγμα ή χώρο να κρέμονται. Τα άνθη προσελκύουν πεταλούδες και επικονιαστές.

Πότισμα

Ποτίστε μέτρια. Το φυτό ανέχεται την ξηρασία και κάποια παραμέληση, όμως ανθίζει καλύτερα όταν η υγρασία είναι σταθερή. Αποφύγετε τα νερά που λιμνάζουν.

Ποτίστε το περισσότερο από τον Μάιο ως τον Αύγουστο. Τον Ιούλιο και τον Αύγουστο το φυτό περνά περίοδο ανάπαυσης, οπότε η ανθοφορία συνήθως αραιώνει.

Έδαφος

Προτιμά φτωχό ως μέτριο, καλά στραγγιζόμενο έδαφος, για παράδειγμα πηλώδες, αμμώδες ή με χαλίκι. Σε πλούσιο χώμα το φυτό κάνει φύλλα εις βάρος των λουλουδιών.

Λίπανση

Λίπανση χρειάζεται ελάχιστη ή καθόλου. Το επιπλέον λίπασμα ενισχύει το φύλλωμα και μειώνει την ανθοφορία.

Σπορά και φύτευση

Οι μεγάλοι σπόροι σπέρνονται κατευθείαν στη θέση τους ή σε προστατευμένο χώρο, αφού περάσει ο κίνδυνος παγετού. Στο κλίμα μας η σπορά γίνεται τον Μάρτιο, τον Απρίλιο και τον Οκτώβριο. Για σπορά σε εσωτερικό χώρο κατάλληλος μήνας είναι ο Φεβρουάριος.

Τα νεαρά φυτά βγαίνουν στον κήπο τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, όταν έχει περάσει ο παγετός.

Χειμώνας

Ο καπουτσίνος καλλιεργείται ως ετήσιο. Ο παγετός τον καταστρέφει και στον χειμώνα δεν επιβιώνει σε εξωτερικό χώρο. Κρατήστε σπόρους για την επόμενη χρονιά.

Αυτοσπείρεται εύκολα και έχει εγκλιματιστεί σε πολλές περιοχές του κόσμου. Σε ορισμένες, όπως η Χαβάη, θεωρείται εισβολικό.

Πολλαπλασιασμός

Πολλαπλασιάζεται με σπόρο. Συλλέξτε τους μεγάλους σπόρους από τους καρπούς όταν ωριμάσουν και φυλάξτε τους για τη νέα σεζόν.

Συχνά προβλήματα

Πολλά φύλλα και λίγα λουλούδια: η αιτία είναι το υπερβολικό άζωτο ή το πλούσιο χώμα. Σταματήστε τη λίπανση και καλλιεργήστε σε φτωχότερο έδαφος, με πλήρη ήλιο.

Κολλώδη, κουλουριασμένα φύλλα: συνήθως πρόκειται για αφίδες. Ξεπλύνετε τες με νερό ή χρησιμοποιήστε εντομοκτόνο σαπούνι.

Μαυρισμένα φυτά μετά από κρύα νύχτα: ζημιά από παγετό. Σπέρνετε ή φυτεύετε μόνο μετά τον τελευταίο παγετό.

Από παράσιτα εμφανίζονται επίσης ψειροειδή (μαλακοκοκκοειδή), αλευρώδεις και κάμπιες της λευκής πεταλούδας του λάχανου.

Συγκομιδή και χρήση

Τρώγονται τα φύλλα, τα άνθη, οι οφθαλμοί, οι άωροι καρποί και οι σπόροι. Η γεύση είναι πικάντικη, σαν κάρδαμο. Λουλούδια και φύλλα μπαίνουν σε σαλάτες, ενώ οι πράσινοι καρποί τουρσί αντικαθιστούν την κάπαρη.

Συγκομιδή γίνεται τον Απρίλιο, τον Μάιο και τον Ιούνιο, καθώς και τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο, όταν το φυτό ανθίζει. Τα άνθη κόβονται και για ανθοδέσμες.

Παραδοσιακά χρησιμοποιείται στη Νότια Αμερική για υποτιθέμενες αντιβιοτικές ιδιότητες και στην Ευρώπη για λοιμώξεις του ουροποιητικού και των γεννητικών οργάνων.

Για το φυτό σας

Συχνές ερωτήσεις

Πότε σπέρνεται ο καπουτσίνος;Συνήθως τον Μάρτιο, τον Απρίλιο και τον Οκτώβριο, ενώ σε εσωτερικό χώρο τον Φεβρουάριο. Βγάζετε τα φυτά έξω όταν έχει περάσει ο παγετός.
Γιατί ο καπουτσίνος μου κάνει φύλλα αλλά λίγα λουλούδια;Η αιτία είναι συνήθως το πολύ άζωτο ή το πλούσιο χώμα. Σταματήστε τη λίπανση και δώστε του φτωχότερο έδαφος και πλήρη ήλιο.
Τρώγεται ο καπουτσίνος;Ναι, τρώγονται τα φύλλα, τα άνθη, οι οφθαλμοί, οι άωροι καρποί και οι σπόροι. Έχουν πικάντικη γεύση, σαν κάρδαμο.
Είναι τοξικός ο καπουτσίνος για γάτες και σκύλους;Μπορεί να είναι τοξικός και για τα δύο, γι' αυτό κρατήστε τον μακριά από τα κατοικίδια. Η πληροφορία δεν αποτελεί κτηνιατρική συμβουλή.
Αντέχει ο καπουτσίνος τον χειμώνα;Όχι, ο παγετός τον καταστρέφει. Καλλιεργείται ως ετήσιο και φυλάσσονται σπόροι για την επόμενη χρονιά.
Πόσο πότισμα θέλει ο καπουτσίνος;Μέτριο. Ανέχεται την ξηρασία, αλλά ανθίζει καλύτερα με σταθερή υγρασία, χωρίς νερό που λιμνάζει. Ποτίστε περισσότερο από τον Μάιο ως τον Αύγουστο.
Μετάβαση στην αρχήΜετάβαση στην αρχή