Noni
Morinda citrifolia · Rubiaceae
Επίσης: νόνι
Το νόνι είναι τροπικό αειθαλές δέντρο με μεγάλα γυαλιστερά φύλλα και ασυνήθιστους καρπούς. Στο ελληνικό κλίμα δεν μένει έξω όλο τον χρόνο: χρειάζεται ζεστή θέση το καλοκαίρι και προστασία από το κρύο τον χειμώνα.
- Φως
- Πλήρης ήλιος, Ήλιος έως ημισκιά
- Πότισμα
- Μέτριες
- Υγρασία
- Υψηλή
- Θερμοκρασία
- 20–32 °C, ελάχ. 2 °C
- Δυσκολία
- Μέτριας δυσκολίας
- Ύψος
- 3–6 m
Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους
Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.
Πώς είναι το νόνι
Το νόνι (noni, επιστημονικά Morinda citrifolia) ανήκει στην οικογένεια Rubiaceae. Είναι θάμνος ή μικρό δέντρο με σχεδόν τετράγωνα, σαρκώδη κλαδάκια και πυκνό πράσινο φύλλωμα. Μπορεί να φτάσει περίπου τα 3 έως 6 m και αναπτύσσεται με μέτριο ρυθμό.
Τα φύλλα είναι μεγάλα, γυαλιστερά, με έντονα νεύρα, αντίθετα, ελλειπτικά έως ωοειδή και με μήκος έως 25 cm. Τα μικρά λευκά σωληνωτά λουλούδια με πέντε λοβούς σχηματίζουν πυκνές ταξιανθίες στις άκρες των κλαδιών και ανοίγουν λίγα τη φορά. Ο καρπός είναι ανώμαλος, σύνθετος, έως 9 cm. Από πράσινος γίνεται ωχροκίτρινος ως λευκός και όταν ωριμάσει μυρίζει έντονα σαν τυρί.
Το φυτό κατάγεται από τη Νοτιοανατολική Ασία και την Αυστραλασία. Οι Πολυνήσιοι ταξιδευτές το διέδωσαν στον Ειρηνικό και σήμερα καλλιεργείται και αυτοφύεται σε όλα τα τροπικά. Φυτρώνει σε σκιερά δάση, βραχώδεις ή αμμώδεις ακτές, ηφαιστειογενή εδάφη, ασβεστολιθικά πετρώματα και κοραλλιογενή νησιά.
Καλλιέργεια και φροντίδα
Φως και θέση
Το νόνι ευδοκιμεί σε ήλιο ή ημισκιά, αλλά καρπίζει καλύτερα σε έντονο φως. Προτιμά ζεστή, προφυλαγμένη θέση. Η ιδανική θερμοκρασία είναι περίπου 20 έως 32 °C.
Στην Ελλάδα το χειμερινό κρύο μπορεί να φτάσει τους -6 °C, ενώ το φυτό αντέχει τουλάχιστον 2 °C. Γι' αυτό ταιριάζει σε γλάστρα, στο μπαλκόνι τη ζεστή περίοδο και σε εσωτερικό χώρο τον χειμώνα.
Πότισμα
Οι ανάγκες σε νερό είναι μέτριες. Μόλις εγκατασταθεί, το φυτό ανέχεται σε μεγάλο βαθμό την ξηρασία. Τον Ιούνιο, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο ποτίστε περισσότερο. Τους μήνες ανάπαυσης, Δεκέμβριο, Ιανουάριο και Φεβρουάριο, περιορίστε το πότισμα.
Χώμα και μεταφύτευση
Κατάλληλα είναι τα αμμοπηλώδη, τα αμμώδη και τα κοινά χώματα φυτών, αρκεί να παραμένουν υγρά αλλά να στραγγίζουν καλά. Η μεταφύτευση, δηλαδή η αλλαγή γλάστρας, γίνεται τον Απρίλιο.
Λίπανση
Οι ανάγκες σε θρεπτικά είναι χαμηλές έως μέτριες. Από τον Απρίλιο έως τον Αύγουστο δώστε ισορροπημένο λίπασμα κάθε λίγους μήνες.
Κλάδεμα
Το κλάδεμα γίνεται τον Απρίλιο, στην αρχή της καλλιεργητικής περιόδου.
Φύτευση
Διαλέξτε ζεστή, προφυλαγμένη θέση. Το φυτό ωριμάζει σε περίπου 18 μήνες.
Χειμώνας και προστασία από το κρύο
Το νόνι δεν αντέχει τον παγετό. Όταν η θερμοκρασία πέσει κάτω από περίπου 5 °C, προστατέψτε το ή μεταφέρετέ το μέσα. Η προστασία χρειάζεται από τον Οκτώβριο έως τον Μάρτιο. Τον Δεκέμβριο, τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο το φυτό ξεκουράζεται.
Πολλαπλασιασμός
Πολλαπλασιάζεται με σπόρο ή με μοσχεύματα βλαστού. Σπορά σε εσωτερικό χώρο γίνεται τον Μάρτιο, ενώ η σπορά στη συνέχεια γίνεται τον Απρίλιο και τον Μάιο. Τα μοσχεύματα παίρνονται τον Μάιο και τον Ιούνιο.
Χρήσεις
Το φυτό είναι βρώσιμο: καρπός, φύλλα και σπόροι. Ο καρπός είναι έντονος στη γεύση και θεωρείται κυρίως τροφή ανάγκης. Τα φύλλα μαγειρεύονται σε πιάτα της Ταϊλάνδης και της Καμπότζης και οι καβουρδισμένοι σπόροι τρώγονται.
Στην πολυνησιακή παράδοση χρησιμοποιείται παραδοσιακά ως γενικό τονωτικό. Η αποτελεσματικότητά του δεν έχει επιβεβαιωθεί.

































































































