Μετάβαση στο περιεχόμενο
Μετάβαση στο υποσέλιδο

Γαρδένια

Gardenia jasminoides · Rubiaceae

Επίσης: gardenia, γαρδένιες

Τοξικά για γάτες και σκύλους · λεπτομέρειες ↓

Η γαρδένια (Gardenia jasminoides) είναι αειθαλής θάμνος με γυαλιστερά φύλλα και πολύ αρωματικά λευκά άνθη. Θεωρείται απαιτητικό φυτό, γιατί θέλει όξινο χώμα, σταθερή υγρασία και προστασία από τον παγετό. Αν της τα προσφέρετε, ανθίζει το καλοκαίρι τόσο στον κήπο ή στο μπαλκόνι όσο και μέσα στο σπίτι.

Φως
Φωτεινό έμμεσο φως, Ημισκιά
Πότισμα
Μέτριες
Υγρασία
Υψηλή
Θερμοκρασία
16–24 °C, ελάχ. -10 °C
Δυσκολία
Απαιτητικό
Ύψος
0,6–2,4 m

Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους

Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.

Μεταφύτευση στο έδαφοςΜεταφύτευσηΚλάδεμαΠολλαπλασιασμόςΛίπανσηΠερισσότερο πότισμαΑνθοφορίαΠροστασία από τον παγετόΠερίοδος ληθάργου
Πότε να το κάνετεΠερίοδος ληθάργουΤρέχων μήνας

Η γαρδένια με μια ματιά

Η γαρδένια (Gardenia jasminoides, οικογένεια Rubiaceae) κατάγεται από τη νότια και ανατολική Κίνα, την Ιαπωνία, την Ταϊβάν, τη νοτιοανατολική Ασία (Βιετνάμ, Λάος, Καμπότζη, Ταϊλάνδη) και τα ανατολικά Ιμαλάια. Στη φύση φυτρώνει συνήθως σε όχθες ρυακιών και σε υγρά υποτροπικά δάση.

Είναι πυκνός, στρογγυλός, πολυκλαδικός θάμνος με μέτριο ρυθμό ανάπτυξης. Στον κήπο φτάνει περίπου 60 έως 240 cm σε ύψος και πλάτος, ενώ μέσα στο σπίτι συνήθως 30 έως 100 cm. Τα φύλλα είναι δερματώδη, βαθυπράσινα και γυαλιστερά, μήκους 5–10 cm, με χαραγμένες νευρώσεις και πιο ανοιχτό χρώμα από κάτω.

Τα άνθη είναι κηρώδη, πολύ αρωματικά, διαμέτρου 5–10 cm. Είναι λευκά και με τον καιρό γίνονται κρεμ-κίτρινα, σε απλές ή διπλές μορφές. Ανθίζει από τον Μάιο ως τον Αύγουστο. Ακολουθεί ένας μικρός ωοειδής πορτοκαλί καρπός, που ωριμάζει από το τέλος του καλοκαιριού ως το φθινόπωρο.

Καλλιέργεια και φροντίδα

Φως και θέση

Προτιμά έντονο διάχυτο φως ή μερική σκιά. Στα ζεστά, ξηρά καλοκαίρια αποφύγετε τον δυνατό ήλιο του απογεύματος και τους δυνατούς ανέμους. Μια θέση σε ανατολικό μπαλκόνι ή κάτω από ελαφριά σκιά είναι συνήθως καλή επιλογή.

Μέσα στο σπίτι βάλτε την κοντά σε φωτεινό παράθυρο, μακριά από ρεύματα αέρα. Η γαρδένια δεν θέλει να μετακινείται συχνά.

Πότισμα και υγρασία

Κρατήστε το χώμα ομοιόμορφα υγρό, όχι λασπωμένο. Ιδανικά ποτίστε με μαλακό νερό ή βρόχινο. Από τον Μάιο ως τον Σεπτέμβριο χρειάζεται περισσότερο νερό. Έξω, όταν έχει εγκατασταθεί, ανέχεται σε μέτριο βαθμό την ξηρασία, όμως τα άνισα διαστήματα ανάμεσα στα ποτίσματα δεν της αρέσουν.

Χρειάζεται υψηλή υγρασία αέρα. Ο ξηρός αέρας, τα ρεύματα και το ακανόνιστο πότισμα είναι οι συνηθισμένες αιτίες που πέφτουν τα μπουμπούκια.

Χώμα και αλλαγή γλάστρας

Θέλει πλούσιο, όξινο και καλά στραγγιζόμενο υπόστρωμα, με pH περίπου 5 έως 6. Ένα μείγμα για ερικοειδή (όπως οι αζαλέες) εμπλουτισμένο με οργανική ύλη ταιριάζει. Το χώμα πρέπει να μένει υγρό αλλά να στραγγίζει καλά.

Το ριζικό της σύστημα είναι επιφανειακό και ινώδες και δεν ανέχεται διαταραχές. Αλλάξτε γλάστρα μόνο όταν χρειάζεται, τον Μάρτιο ή τον Απρίλιο, και χειριστείτε τις ρίζες με προσοχή.

Λίπανση

Λιπάνετε με όξινο λίπασμα κατά την περίοδο ανάπτυξης, από τον Μάρτιο ως τον Αύγουστο. Μη λιπαίνετε το φθινόπωρο, γιατί προκαλεί τρυφερή βλάστηση που δεν αντέχει το κρύο.

Κλάδεμα

Κλαδέψτε τον Μάρτιο ή τον Απρίλιο, για να διαμορφώσετε το σχήμα και να αφαιρέσετε τα μαραμένα άνθη. Τα άνθη σχηματίζονται σε νέα βλάστηση, γι' αυτό το εαρινό κλάδεμα δεν εμποδίζει την ανθοφορία.

Φύτευση

Φυτέψτε τον Μάρτιο, τον Απρίλιο ή τον Οκτώβριο. Διαλέξτε όξινο χώμα πλούσιο σε χούμο, μακριά από ρίζες ανταγωνιστικών δέντρων και από αλκαλικό τσιμέντο. Ευδοκιμεί και σε γλάστρα, γι' αυτό ταιριάζει σε μπαλκόνι, ενώ μπορεί να σχηματίσει και φράκτη.

Χειμώνας και προστασία από το κρύο

Το φυτό δεν είναι ανθεκτικό στον παγετό. Σε ήπιους χειμώνες μπορεί να μείνει έξω, αρκεί να βρίσκεται σε προφυλαγμένη θέση, μακριά από τον άνεμο. Η χαμηλότερη θερμοκρασία που αντέχει είναι περίπου -10 °C, ενώ ένας τυπικός χειμώνας φτάνει γύρω στους -6 °C. Τον Δεκέμβριο, τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο προστατέψτε το από το κρύο. Το κρύο και ο δυνατός άνεμος καψαλίζουν τα φύλλα.

Μέσα στο σπίτι κρατήστε το δροσερό και φωτεινό.

Πολλαπλασιασμός

Πολλαπλασιάζεται με μοσχεύματα βλαστού, καταβολάδες, εμβολιασμό και σπόρο. Τον Ιούνιο και τον Ιούλιο είναι η κατάλληλη περίοδος για πολλαπλασιασμό.

Συχνά προβλήματα

Κίτρινα φύλλα: συνήθως το χώμα είναι πολύ αλκαλικό και προκαλεί έλλειψη σιδήρου. Χρησιμοποιήστε όξινο χώμα και χηλικό σίδηρο.

Πτώση μπουμπουκιών: οφείλεται σε ξηρό αέρα, ρεύματα ή ακανόνιστο πότισμα. Κρατήστε σταθερές συνθήκες και υγρασία.

Χειμερινό κάψιμο φύλλων: προκαλείται από κρύο ή δυνατό άνεμο. Εξασφαλίστε προστασία.

Μεταξύ των εχθρών αναφέρονται οι αλευρώδεις (λευκή μύγα).

Χρήσεις

Τα άνθη κόβονται για το βάζο και αρωματίζουν τον χώρο. Η γαρδένια προσελκύει μέλισσες και ωδικά πουλιά.

Ο καρπός χρησιμοποιείται παραδοσιακά στην κινεζική ιατρική για τον ίκτερο, τον πυρετό και το πρήξιμο.

Ασφάλεια

Τοξικά για γάτες και σκύλους
Γάτες
Τοξικό
Σκύλοι
Τοξικό
Άλογα
Τοξικό

Η γαρδένια είναι τοξική για γάτες, σκύλους και άλογα, και ήπια τοξική για τον άνθρωπο. Περιέχει γλυκοζίτες της γενιπίνης (geniposide, gardenoside). Τα συμπτώματα είναι ήπιος εμετός, διάρροια και κνίδωση. Αυτές είναι πληροφορίες μόνο και όχι κτηνιατρική ή ιατρική συμβουλή· αν έχετε αμφιβολία, ρωτήστε κτηνίατρο ή γιατρό.

Πηγή: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox

Για το φυτό σας

Συχνές ερωτήσεις

Γιατί η γαρδένια μου ρίχνει τα μπουμπούκια;Συνήθως φταίνε ο ξηρός αέρας, τα ρεύματα ή το ακανόνιστο πότισμα. Κρατήστε σταθερές συνθήκες και υψηλή υγρασία.
Γιατί κιτρινίζουν τα φύλλα της γαρδένιας;Συχνά το χώμα είναι πολύ αλκαλικό και προκαλεί έλλειψη σιδήρου. Βοηθούν το όξινο χώμα και ο χηλικός σίδηρος.
Πότε ανθίζει η γαρδένια;Ανθίζει από τον Μάιο ως τον Αύγουστο. Τα άνθη σχηματίζονται σε νέα βλάστηση.
Πότε κλαδεύεται η γαρδένια;Τον Μάρτιο ή τον Απρίλιο, για να πάρει σχήμα και να αφαιρεθούν τα μαραμένα άνθη.
Μπορεί η γαρδένια να μείνει έξω τον χειμώνα;Δεν είναι ανθεκτική στον παγετό. Σε ήπιο χειμώνα μπορεί να μείνει έξω σε προφυλαγμένη θέση, αλλά το κρύο και ο άνεμος καψαλίζουν τα φύλλα.
Είναι τοξική η γαρδένια για γάτες και σκύλους;Ναι, είναι τοξική για γάτες και σκύλους, με συμπτώματα όπως εμετός, διάρροια και κνίδωση. Αν έχετε αμφιβολία, ρωτήστε κτηνίατρο.
Μετάβαση στην αρχήΜετάβαση στην αρχή