Άρκευθος

Juniperus · Cupressaceae

Επίσης: αρκουδιά, γιουνίπερος

Ο άρκευθος (Juniperus), γνωστός και ως αρκουδιά ή γιουνίπερος, είναι αειθαλές κωνοφόρο που τα καταφέρνει σε ξηρά, φτωχά και πετρώδη εδάφη. Έχει μορφές από χαμηλά εδαφοκάλυπτα μέχρι ψηλά κυπαρισσοειδή δέντρα, και η φροντίδα του είναι εύκολη όταν υπάρχουν ήλιος και καλή αποστράγγιση.

Φως: Πλήρης ήλιος, Ημισκιά
Πότισμα: Χαμηλές
Υγρασία: Χαμηλή
Θερμοκρασία: 10–28 °C, ελάχ. -35 °C
Δυσκολία: Εύκολο
Ύψος: 0,2–40 m

Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους

Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.

ΣποράΜεταφύτευση στο έδαφοςΜεταφύτευσηΚλάδεμαΠολλαπλασιασμόςΛίπανσηΠερισσότερο πότισμαΑνθοφορίαΣυγκομιδή

Πότε να το κάνετεΠερίοδος ληθάργουΤρέχων μήνας

Τι είναι ο άρκευθος

Το γένος Juniperus ανήκει στην οικογένεια των Κυπαρισσοειδών (Cupressaceae) και περιλαμβάνει περίπου 50-73 είδη, ανάλογα με την πηγή. Φυτρώνει κυρίως στο βόρειο ημισφαίριο, από την Αρκτική ως την τροπική Αφρική, συνήθως σε ανοιχτές, ξερές, πετρώδεις ή αμμώδεις θέσεις, από πεδινά ως ψηλά βουνά.

Η μορφή ανάπτυξης διαφέρει πολύ: από χαμηλούς τάπητες με κρεμαστά κλαδιά ως πυκνούς θάμνους και ψηλά δέντρα. Το ύψος κυμαίνεται περίπου από 15 εκ. ως 40 μ., γι' αυτό η επιλογή του είδους με βάση το τελικό μέγεθος είναι το πιο σημαντικό βήμα. Η ανάπτυξη είναι αργή.

Τα νεαρά φύλλα είναι αιχμηρά βελονοειδή, ενώ τα ώριμα είναι συνήθως μαλακά, λεπιόμορφα και επικαλυπτόμενα. Το χρώμα πάει από πράσινο ως γαλάζιο και ασημί, και το φυτό έχει χαρακτηριστικό άρωμα. Δεν έχει πραγματικά άνθη, αλλά αρσενικούς και θηλυκούς κώνους, στο ίδιο ή σε διαφορετικά φυτά.

Καλλιέργεια και φροντίδα

Θέση και φως

Προτιμά πλήρη ήλιο και ανέχεται ημισκιά. Ταιριάζει σε βραχόκηπους, ως εδαφοκάλυπτο και ως φυτό για φράχτη.

Πότισμα και υγρασία

Οι ανάγκες σε νερό είναι χαμηλές και η ανοχή στην ξηρασία μεγάλη. Η χαμηλή υγρασία δεν τον ενοχλεί. Περισσότερο νερό χρειάζεται τον Ιούνιο, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο. Το διαρκώς υπερβολικά υγρό χώμα είναι ο κύριος κίνδυνος.

Έδαφος και αλλαγή γλάστρας

Θέλει καλά στραγγιζόμενο έδαφος: αμμώδες, χαλικώδες ή αργιλοαμμώδες. Αντέχει σε φτωχό, ξερό, ακόμη και πετρώδες έδαφος, με pH περίπου 5,5 ως 8.

Ο Μάρτιος και ο Απρίλιος είναι η κατάλληλη περίοδος για αλλαγή γλάστρας.

Λίπανση

Η λίπανση γίνεται τον Μάρτιο και τον Απρίλιο. Σε φτωχά εδάφη το φυτό τα καταφέρνει καλά, οπότε δεν χρειάζεται επιπλέον λίπανση.

Κλάδεμα

Επιτρέπεται ελαφρύ κλάδεμα τον Μάρτιο, τον Απρίλιο και τον Σεπτέμβριο. Μην κόβετε σε γυμνό παλιό ξύλο, γιατί σπάνια ξαναβλαστάνει.

Φύτεψη

Φυτέψτε σε πλήρη ήλιο και σε στραγγιζόμενο έδαφος, τον Φεβρουάριο, τον Μάρτιο, τον Οκτώβριο ή τον Νοέμβριο. Διαλέξτε το είδος με βάση το τελικό του μέγεθος.

Χειμώνας

Είναι ανθεκτικός στον παγετό και δεν χρειάζεται προστασία στους χειμώνες της χώρας μας.

Πολλαπλασιασμός

Πολλαπλασιάζεται με σπόρο, μόσχευμα ή καταβολάδες. Η σπορά γίνεται τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο. Για μοσχεύματα και καταβολάδες η περίοδος είναι από τον Ιούνιο ως τον Σεπτέμβριο. Κάθε κώνος περιέχει 1-12 σκληρούς σπόρους.

Προβλήματα

Προσοχή σε κάμπιες-σάκους (bagworms), κοκκοειδή και ακάρεα. Στις ασθένειες περιλαμβάνονται η σκουριά μηλιάς-αρκεύθου και το κάψιμο των κλαδίσκων.

Αν τα βλαστάρια καφετιάζουν, η αιτία μπορεί να είναι κάψιμο κλαδίσκων ή χειμερινό κάψιμο: κόψτε τα προσβεβλημένα και αποφύγετε το υπερβολικά υγρό χώμα. Μαζέψτε με το χέρι τους σάκους των κάμπιών τον χειμώνα. Οι πορτοκαλί κηλίδες οφείλονται σε σκουριά: αφαιρέστε τις και κρατήστε μηλιές ή άγριες μηλιές μακριά.

Χρήσεις

Οι αποξηραμένες «αρκευθίδες» (κώνοι) ορισμένων ειδών, κυρίως του J. communis, χρησιμοποιούνται ως μπαχαρικό και δίνουν γεύση στο τζιν. Δεν είναι ασφαλή όλα τα είδη. Η συγκομιδή γίνεται τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο.

Παραδοσιακά χρησιμοποιείται στη βοτανοθεραπεία. Πουλιά και μικρά θηλαστικά τρώνε τους κώνους και διασπείρουν τους σπόρους.