Berberis vulgaris
Berberidaceae
Επίσης: κοινή βερβερίδα, οξυάκανθα, Βερβερίς η κοινή, Ευρωπαϊκή οξυάκανθα
Η Berberis vulgaris, γνωστή και ως βερβερίς ή κοινή βερβερίδα, είναι φυλλοβόλος, αγκαθωτός θάμνος που χρησιμοποιείται σε φράκτες και για τους κόκκινους καρπούς του. Είναι εύκολη στην καλλιέργεια και αντέχει στον παγετό έως τους -40 °C, γι' αυτό στους ήπιους χειμώνες μας δεν χρειάζεται καμία προστασία.
- Φως
- Πλήρης ήλιος, Ήλιος έως ημισκιά
- Πότισμα
- Μέτριες
- Υγρασία
- Μέτρια
- Θερμοκρασία
- 10–25 °C, ελάχ. -40 °C
- Δυσκολία
- Εύκολο
- Ύψος
- 1,5–4 m
Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους
Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.
Πώς είναι ο θάμνος
Η κοινή βερβερίδα, που λέγεται και οξυάκανθα, είναι πολυετής φυλλοβόλος θάμνος με φαρδιά, καμπυλωτή ως όρθια διάπλαση και αγκαθωτά κλαδιά. Συνήθως φτάνει σε ύψος από 1,5 έως 4 μ. και αναπτύσσεται με μέτριο ρυθμό.
Τα φύλλα είναι μικρά, ωοειδή ως αντωοειδή, μήκους 2–5 cm, πράσινα, με λεπτά οδοντωτά άκρα που καταλήγουν σε αγκάθι. Φύονται σε ομάδες των 2–5 πάνω από ένα τριμερές αγκάθι. Την άνοιξη (Απρίλιο–Μάιο) εμφανίζονται μικρά κίτρινα άνθη σε κρεμαστούς βότρεις, με δυσάρεστη μυρωδιά. Ακολουθούν επιμήκεις κόκκινοι καρποί, περίπου 1 cm, με 1–3 σπόρους, που ωριμάζουν από το τέλος του καλοκαιριού ως το φθινόπωρο.
Το φυτό εξαπλώνεται φυσικά στην κεντρική και νότια Ευρώπη, τη βορειοδυτική Αφρική και τη δυτική Ασία ως το Ιράν, και συνήθως βρίσκεται σε άκρες δασών, φυτικούς φράκτες και ανοιχτούς θαμνώνες. Τα άνθη το κάνουν φιλικό προς τους επικονιαστές, ενώ τους καρπούς τρώνε μικρά πουλιά και διασκορπίζουν τους σπόρους.
Καλλιέργεια και φροντίδα
Φως και θέση
Προτιμά ήλιο, αλλά ανέχεται και μερική σκιά. Ταιριάζει ως μεμονωμένος θάμνος ή σε φράκτη, όπου τα αγκαθωτά κλαδιά δημιουργούν πυκνό φράγμα.
Πότισμα
Οι ανάγκες σε νερό είναι μέτριες. Ο θάμνος ανέχεται τόσο το ξηρό όσο και το υγρό έδαφος, ωστόσο η αντοχή του στην ξηρασία είναι συνήθως μέτρια. Αν τον φυτέψετε κάτω από δέντρα, χρειάζεται πιο τακτική υγρασία.
Στα ζεστά, ξηρά καλοκαίρια ποτίστε περισσότερο τον Ιούλιο και τον Αύγουστο.
Έδαφος
Ιδανικό είναι το υγρό, καλά στραγγιζόμενο πηλώδες έδαφος, όμως ο θάμνος τα βγάζει πέρα και με βαρύ αργιλώδες ή φτωχό έδαφος. Δέχεται πηλώδη, αργιλώδη, αμμώδη και αλκαλικά εδάφη, με pH περίπου 6–8.
Λίπανση
Η λίπανση γίνεται μία φορά, τον Φεβρουάριο.
Κλάδεμα
Η βερβερίδα ανέχεται πολύ το κλάδεμα. Κλαδέψτε μετά την άνθιση, δηλαδή τον Μάιο–Ιούνιο, ή στα τέλη του χειμώνα, αραιώνοντας τα παλιά κλαδιά. Φορέστε γάντια, γιατί τα αγκάθια είναι έντονα.
Φύτευση
Φυτέψτε τον Οκτώβριο–Νοέμβριο ή τον Φεβρουάριο–Μάρτιο, σε ηλιόλουστη θέση. Σε ορισμένες περιοχές η καλλιέργεια περιορίζεται ή απαγορεύεται, επειδή ο θάμνος φιλοξενεί τη σκουριά του στελέχους του σιταριού, και πρέπει να μένει μακριά από σιταγρούς.
Χειμώνας
Ο θάμνος είναι απόλυτα ανθεκτικός στο ψύχος και δεν θέλει προστασία. Ως φυλλοβόλος ξεκουράζεται τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο.
Πολλαπλασιασμός
Πολλαπλασιάζεται με σπόρο, μοσχεύματα κλαδιού και καταβολάδες. Τα μοσχεύματα γίνονται τον Ιούνιο–Ιούλιο, ενώ η σπορά γίνεται τον Οκτώβριο–Νοέμβριο.
Προβλήματα
Μπορεί να προσβληθεί από ωίδιο. Είναι επίσης ξενιστής της σκουριάς του στελέχους του σιταριού, γι' αυτό υπάρχουν περιορισμοί στην καλλιέργειά του.
Συγκομιδή και χρήση
Οι ώριμοι καρποί συλλέγονται τον Αύγουστο–Σεπτέμβριο. Τρώγονται, αλλά είναι πολύ ξινοί. Χρησιμοποιούνται σε μαρμελάδα και, αποξηραμένοι, σε περσικά πιλάφια.
Στη λαϊκή παράδοση το αφέψημα χρησιμοποιείται παραδοσιακά για πεπτικές ενοχλήσεις και για τον βήχα.

















































































