Μετάβαση στο περιεχόμενο
Μετάβαση στο υποσέλιδο

Αμελάγχιο

Amelanchier · Rosaceae

Επίσης: αμελανχιέρ

Το αμελάγχιο (Amelanchier, αμελανχιέρ) είναι φυλλοβόλος θάμνος της οικογένειας Rosaceae, που ανθίζει με λευκά αρωματικά άνθη νωρίς την άνοιξη. Δίνει βρώσιμους καρπούς που θυμίζουν μύρτιλα και φθινοπωρινό φύλλωμα σε κίτρινο, πορτοκαλί και κόκκινο. Είναι εύκολο στην καλλιέργεια και αντέχει πολύ καλά στο κρύο.

Φως
Πλήρης ήλιος, Ημισκιά
Πότισμα
Μέτριες
Υγρασία
Μέτρια
Θερμοκρασία
10–25 °C, ελάχ. -34 °C
Δυσκολία
Εύκολο
Ύψος
3–6 m

Είδη και ποικιλίες

Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους

Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.

ΣποράΜεταφύτευση στο έδαφοςΚλάδεμαΠολλαπλασιασμόςΛίπανσηΠερισσότερο πότισμαΑνθοφορίαΣυγκομιδήΠερίοδος ληθάργου
Πότε να το κάνετεΠερίοδος ληθάργουΤρέχων μήνας

Πώς είναι το φυτό

Το αμελάγχιο σχηματίζει πολύκορμο, στρογγυλεμένο θάμνο ή μικρό δέντρο, με μέτριο ρυθμό ανάπτυξης. Τα φύλλα είναι απλά, εναλλασσόμενα, ελλειπτικά ως ωοειδή και ψιλοδοντωτά· τα νεαρά φύλλα έχουν χνούδι.

Τα λευκά άνθη σε κρεμαστούς βότρεις με πέντε στενά πέταλα ανοίγουν λίγο πριν βγουν τα φύλλα και κρατούν περίπου 10 ημέρες. Ο καρπός είναι μικρός, 5-15 mm, και ωριμάζει από πράσινο σε κόκκινο και μετά σε μαυρομπλε. Οι ρίζες είναι ινώδεις και βγάζουν παραβλαστούς, οπότε με τον καιρό μπορεί να δημιουργηθεί αποικία.

Καλλιέργεια και φροντίδα

Φως και θέση

Ανθίζει καλύτερα σε πλήρη ήλιο ως μερική σκιά. Η βαθιά σκιά γίνεται ανεκτή, αλλά μειώνει την ανθοφορία. Διαλέξτε θέση προφυλαγμένη από τον άνεμο. Στην ελληνική ύπαιθρο ο χειμώνας δεν το πειράζει: αντέχει έως περίπου -34 °C, ενώ η τυπική χειμερινή ελάχιστη είναι γύρω στους -6 °C.

Πότισμα

Προτιμά έδαφος ομοιόμορφα υγρό αλλά με καλή αποστράγγιση. Τα νεαρά φυτά βοηθά να τα σκεπάσετε με εδαφοκάλυψη (mulch) και να τα ποτίζετε στις ξηρές περιόδους. Με τα ζεστά και ξηρά καλοκαίρια, ποτίστε περισσότερο τον Ιούνιο, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο.

Έδαφος

Ανέχεται πολλά εδάφη: αμμώδη, πηλώδη, αργιλώδη και όξινα. Το ιδανικό pH είναι περίπου 5,0-7,5. Στο αλκαλικό έδαφος τα φύλλα κιτρινίζουν (χλώρωση), γι' αυτό αποφύγετε τέτοιες θέσεις ή οξινίστε το χώμα.

Λίπανση

Η περίοδος λίπανσης είναι ο Φεβρουάριος και ο Μάρτιος, πριν την ανθοφορία.

Κλάδεμα

Κλαδέψτε το φθινόπωρο, Νοέμβριο και Δεκέμβριο, ώστε να περιοριστεί η απώλεια χυμών. Αν θέλετε μορφή δέντρου, αφαιρείτε τους παραβλαστούς· αν προτιμάτε θάμνο, τους αφήνετε.

Φύτευση

Φυτέψτε φθινόπωρο ή νωρίς την άνοιξη, σε ήλιο ή μερική σκιά, με προστασία από τον άνεμο. Στο ημερολόγιο της αγοράς, η φύτευση γίνεται τον Οκτώβριο, τον Νοέμβριο, τον Δεκέμβριο, τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο. Ως φυτό φράχτη ή θάμνος κήπου ταιριάζει σε ανοιχτούς χώρους.

Χειμώνας

Είναι πολύ ανθεκτικό και δεν χρειάζεται καμία προστασία.

Πολλαπλασιασμός

Πολλαπλασιάζεται με σπόρο, διαίρεση, καταβολάδες, μοσχεύματα βλαστού και εμβολιασμό. Η σπορά γίνεται Οκτώβριο-Νοέμβριο, ενώ για τον πολλαπλασιασμό με τα άλλα μέσα το ημερολόγιο δείχνει Ιούνιο-Ιούλιο.

Προβλήματα

Κίτρινα φύλλα με πράσινα νεύρα δείχνουν χλώρωση από αλκαλικό έδαφος: οξινίστε το χώμα ή αλλάξτε θέση.

Μαυρισμένοι, σαν καμένοι βλαστοί οφείλονται σε βακτηριακό κάψιμο (fire blight): κόψτε το προσβεβλημένο ξύλο και απολυμάνετε τα εργαλεία. Μπορεί να εμφανιστούν επίσης κηλίδες φύλλων, σκωριά και ωίδιο, καθώς και αφίδες.

Αν ο φλοιός και οι βλαστοί φαίνονται φαγωμένοι, φταίνε κουνέλια ή ελάφια· βάλτε προστατευτικά ή περίφραξη.

Συγκομιδή και χρήση

Οι καρποί συλλέγονται τον Μάιο και τον Ιούνιο. Τρώγονται φρέσκοι ή γίνονται μαρμελάδες, ζελέ και γλυκά φούρνου. Τους καρπούς τρώνε και πουλιά και θηλαστικά, ενώ τα άνθη προσελκύουν επικονιαστές.

Για το φυτό σας

Συχνές ερωτήσεις

Πότε ανθίζει το αμελάγχιο;Ανθίζει τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, λίγο πριν βγουν τα φύλλα. Τα άνθη κρατούν περίπου 10 ημέρες.
Τρώγονται οι καρποί του αμελαγχίου;Ναι, οι καρποί είναι βρώσιμοι και θυμίζουν μύρτιλα. Τρώγονται φρέσκοι ή σε μαρμελάδες, ζελέ και γλυκά φούρνου.
Πότε κλαδεύεται το αμελάγχιο;Το φθινόπωρο, Νοέμβριο και Δεκέμβριο, ώστε να περιοριστεί η απώλεια χυμών. Αφαιρέστε τους παραβλαστούς για μορφή δέντρου.
Αντέχει το αμελάγχιο στον παγετό;Ναι, είναι πολύ ανθεκτικό και δεν χρειάζεται προστασία τον χειμώνα.
Γιατί κιτρινίζουν τα φύλλα του αμελαγχίου;Συνήθως από χλώρωση σε αλκαλικό έδαφος, με τα νεύρα να μένουν πράσινα. Οξινίστε το έδαφος ή επιλέξτε άλλη θέση.
Χρειάζεται πολύ πότισμα το αμελάγχιο;Το πότισμα είναι μέτριο. Θέλει ομοιόμορφα υγρό έδαφος με καλή αποστράγγιση και περισσότερο νερό τον Ιούνιο, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο.
Μετάβαση στην αρχήΜετάβαση στην αρχή