Μετάβαση στο περιεχόμενο
Μετάβαση στο υποσέλιδο
Ποτήρια κρασιού: τα είδη και ποιο να διαλέξετε για κόκκινο, λευκό και αφρώδες

Ποτήρια κρασιού: τα είδη και ποιο να διαλέξετε για κόκκινο, λευκό και αφρώδες

Ετοιμάζετε το χριστουγεννιάτικο δείπνο ή το ρεβεγιόν της Πρωτοχρονιάς και στο ντουλάπι έχετε μόνο μερικά παράταιρα ποτήρια; Το σχήμα του ποτηριού επηρεάζει το άρωμα και τη γεύση του κρασιού, ενώ ένα καλό σετ θα σας κρατήσει χρόνια. Σας παρουσιάζουμε τα είδη ποτηριών κρασιού, από το Bordeaux και το Burgundy έως τη φλούτα και το ποτήρι γενικής χρήσης, τις χωρητικότητές τους και συμβουλές για το πόσο να γεμίζετε, πώς να τα κρατάτε και πώς να τα πλένετε.

Με λίγα λόγια

  • Τα πλούσια κόκκινα κρασιά αναδεικνύονται καλύτερα στο ψηλό ποτήρι Bordeaux (500 έως 700 ml), ενώ τα πιο λεπτά κόκκινα στο φουσκωτό Burgundy.
  • Στο λευκό και στο ροζέ ταιριάζει ένα μικρότερο κύπελλο, περίπου 300 έως 450 ml, όπου το κρασί δεν ζεσταίνεται τόσο γρήγορα.
  • Το αφρώδες κρασί και το prosecco σερβίρετέ τα σε φλούτα ή τουλίπα, γιατί στη φαρδιά κούπα οι φυσαλίδες χάνονται γρήγορα.
  • Αν δεν θέλετε να αγοράσετε πολλά σετ, σας αρκεί το ποτήρι γενικής χρήσης χωρητικότητας 400 έως 500 ml.

Πριν περάσουμε στα επιμέρους είδη, δείτε από ποια μέρη αποτελείται ένα ποτήρι κρασιού, γιατί με βάση αυτά θα τα ξεχωρίζετε εύκολα.

Τα μέρη του ποτηριού

Το κολονάτο ποτήρι κρασιού έχει τέσσερα μέρη και καθένα έχει τον δικό του ρόλο.

  • Το κύπελλο είναι το σημείο όπου μπαίνει το κρασί. Το μέγεθός του καθορίζει πόσος αέρας φτάνει στο κρασί και πόσο γρήγορα απελευθερώνεται το άρωμα.
  • Το χείλος είναι ίσιο ή ελαφρώς στενότερο. Όταν στενεύει, κρατά το άρωμα μέσα, και το λεπτό γυαλί δεν ενοχλεί στα χείλη.
  • Το πόδι χρησιμεύει για να κρατάτε το ποτήρι χωρίς να ζεσταίνετε το ποτό με το χέρι και χωρίς να αφήνετε δαχτυλιές.
  • Η βάση δίνει σταθερότητα. Όσο πιο φαρδιά είναι, τόσο πιο δύσκολα αναποδογυρίζει.

Τα διάφορα είδη διαφέρουν κυρίως στο σχήμα και στη χωρητικότητα του κυπέλλου. Ένα κρασί με έντονο άρωμα και τανίνες χρειάζεται περισσότερο αέρα, ενώ ένα δροσερό και ελαφρύ κρασί θέλει μικρότερο χώρο.

Ποτήρια για κόκκινο κρασί

Τα κόκκινα κρασιά σερβίρονται σε μεγαλύτερα ποτήρια από τα λευκά. Στο ευρύχωρο κύπελλο το κρασί παίρνει αέρα, «ανοίγει» και το άρωμά του αναδεικνύεται.

  • Το Bordeaux είναι ψηλό ποτήρι με μεγάλο κύπελλο και ελαφρώς στενότερο χείλος, συνήθως για 500 έως 700 ml. Ταιριάζει σε πλούσια κόκκινα κρασιά με τανίνες. Στον μεγάλο χώρο πάνω από την επιφάνεια το κρασί οξυγονώνεται και οι τανίνες μαλακώνουν.
  • Το Burgundy έχει φαρδύ, φουσκωτό σχήμα και συχνά χωρητικότητα 600 έως 900 ml. Προορίζεται για πιο λεπτά και αρωματικά κόκκινα, και συγκεντρώνει το άρωμά τους προς το κέντρο.

Ένα νεαρό και πλούσιο κόκκινο μπορείτε να το μεταγγίσετε σε καράφα μία έως δύο ώρες πριν το σερβίρετε, ώστε να πάρει αέρα. Στις παλιές σοδειές αφήστε πρώτα τη φιάλη όρθια, για να κατακαθίσει το ίζημα στον πάτο, και μεταγγίστε το κρασί λίγο πριν το βάλετε στα ποτήρια. Για το σερβίρισμα είναι πρακτικές και οι κανάτες και καράφες, με τις οποίες φέρνετε στο τραπέζι και νερό.

Ποτήρια για λευκό και ροζέ κρασί

Το λευκό σερβίρεται σε μικρότερο ποτήρι με κύπελλο σε σχήμα τουλίπας, κατά κανόνα για 300 έως 450 ml. Το μικρότερο κύπελλο έχει δύο πλεονεκτήματα: το κρασί δεν προλαβαίνει να ζεσταθεί τόσο γρήγορα και οι δροσερές, φρουτώδεις νότες μένουν συγκεντρωμένες πάνω από την επιφάνεια.

Τα πιο πλούσια λευκά, για παράδειγμα όσα ωριμάζουν σε βαρέλι, αντέχουν και φαρδύτερο κύπελλο, παρόμοιο με εκείνο του κόκκινου. Το ροζέ μπορείτε άνετα να το σερβίρετε στο ποτήρι λευκού κρασιού. Υπάρχουν και ειδικά ποτήρια για ροζέ με ελαφρώς ανοιχτό χείλος, στο σπίτι όμως δεν τα χρειάζεστε.

Ποτήρια για αφρώδες κρασί, prosecco και σαμπάνια

Για το αφρώδες κρασί υπάρχουν τρία κλασικά είδη ποτηριών. Διαφέρουν στο πόσο αντέχουν οι φυσαλίδες και στο πόσο καλά αναδεικνύεται το άρωμα.

  • Η φλούτα είναι στενή και ψηλή και χωράει περίπου 150 έως 250 ml. Η μικρή επιφάνεια χάνει αργά το διοξείδιο του άνθρακα, έτσι το αφρώδες κρατά τις φυσαλίδες του για πολλή ώρα. Είναι το πιο διαδεδομένο ποτήρι για αφρώδη.
  • Η τουλίπα έχει κύπελλο φαρδύτερο στη μέση, που στενεύει ξανά στο χείλος. Η σαμπάνια και το prosecco ευωδιάζουν καλύτερα σε αυτήν, γι' αυτό συχνά συνιστάται για τις ποιοτικές φιάλες.
  • Η κούπα (coupe) είναι φαρδιά και ρηχή. Δείχνει γιορτινή και με αυτήν στήνεται ένας εντυπωσιακός πύργος, από τη μεγάλη επιφάνεια όμως οι φυσαλίδες εξαφανίζονται γρήγορα.

Όταν δεν έχετε τουλίπα στο σπίτι, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το ποτήρι λευκού κρασιού. Σε αυτό θα νιώσετε το άρωμα καλύτερα από ό,τι στη φλούτα.

Ποτήρια για επιδόρπιο κρασί

Τα γλυκά και τα ενισχυμένα κρασιά, όπως το πόρτο, πίνονται σε μικρές ποσότητες. Τους αρκεί ένα ποτηράκι χωρητικότητας περίπου 100 έως 200 ml με μικρότερο κύπελλο. Αυτό συγκεντρώνει το έντονο άρωμα και δεν σας παρασύρει να βάλετε περισσότερο από όσο ταιριάζει στο επιδόρπιο.

Το ποτήρι γενικής χρήσης

Για τα περισσότερα νοικοκυριά η πιο λογική επιλογή είναι ένα σετ ποτηριών γενικής χρήσης για 400 έως 500 ml. Έχουν κύπελλο σε σχήμα μεσαίας τουλίπας με στενότερο χείλος, οπότε ταιριάζουν εξίσου στο κόκκινο, το λευκό, το ροζέ αλλά και το αφρώδες κρασί.

Σας προτείνουμε να ξεκινήσετε με έξι ποτήρια γενικής χρήσης και, αν θέλετε, να προσθέσετε έξι φλούτες για τις γιορτές. Μόνο όταν πίνετε συχνά κάποιο συγκεκριμένο είδος κρασιού αξίζει ένα ειδικό σετ Bordeaux ή Burgundy. Όταν διαλέγετε ποτήρια, προσέξτε κυρίως τη χωρητικότητα, το λεπτό χείλος και ένα πόδι αρκετά μακρύ ώστε να το κρατάτε άνετα με δύο δάχτυλα.

Τα είδη με μια ματιά

Οι χωρητικότητες του πίνακα είναι τα εύρη στα οποία κατασκευάζεται συνήθως κάθε είδος. Τα συγκεκριμένα προϊόντα μπορεί να διαφέρουν λίγο.

Είδος ποτηριούΧωρητικότηταΣχήμα κυπέλλουΓια ποιο κρασί
Bordeaux500–700 mlψηλό, ελαφρώς στενότερο χείλοςπλούσια κόκκινα
Burgundy600–900 mlφαρδύ και φουσκωτόλεπτά, αρωματικά κόκκινα
Λευκού κρασιού300–450 mlμικρότερη τουλίπαδροσερά λευκά και ροζέ
Φλούτα150–250 mlστενό και ψηλόαφρώδη, prosecco, σαμπάνια
Επιδόρπιου κρασιού100–200 mlμικρόγλυκά και ενισχυμένα
Γενικής χρήσης400–500 mlμεσαία τουλίπασχεδόν όλα τα κρασιά

Γυαλί ή κρύσταλλο;

Τα περισσότερα ποτήρια κατασκευάζονται από κοινό νατριοασβεστιούχο γυαλί. Είναι φθηνό, ανθεκτικό και αντέχει καλά στο πλυντήριο πιάτων. Το κρύσταλλο και η κρυσταλλίνη χωρίς μόλυβδο είναι πιο διαυγή, διαθλούν καλύτερα το φως και φυσιούνται σε λεπτότερα τοιχώματα, οπότε το ποτήρι είναι ελαφρύτερο και το χείλος πιο λεπτό. Το πληρώνετε με υψηλότερη τιμή και με περισσότερη προσοχή στο πλύσιμο.

Τα ποτήρια χωρίς πόδι πιάνονται εύκολα, στέκονται σταθερά και χωρούν σε κάθε ντουλάπι. Η παλάμη όμως ζεσταίνει σιγά σιγά το κρασί, γι' αυτό ταιριάζουν περισσότερο στο κόκκινο παρά στο παγωμένο λευκό. Για τον κήπο, την πισίνα ή το πικνίκ διαλέξτε πλαστικά ποτήρια κρασιού, που δεν σπάνε. Τα επαναχρησιμοποιούμενα από Tritan ή πολυανθρακικό κρατούν χρόνια, και στο πλυντήριο πιάτων βάλτε τα μόνο αν το αναφέρει ο κατασκευαστής. Με τον καιρό ωστόσο γρατζουνίζονται και θαμπώνουν.

Πόσο κρασί να βάλετε

Μη γεμίζετε ποτέ το ποτήρι ως το χείλος. Το άδειο μέρος του κυπέλλου είναι ο χώρος όπου μένει το άρωμα, και εκεί μπορείτε να στριφογυρίσετε ελαφρά το κρασί.

  • Το κόκκινο βάλτε το περίπου ως το ένα τρίτο, το πολύ ως το φαρδύτερο σημείο του κυπέλλου.
  • Το λευκό και το ροζέ βάλτε τα από το ένα τρίτο ως τη μέση και καλύτερα συμπληρώστε πιο συχνά, για να μένουν δροσερά.
  • Το αφρώδες ρίξτε το αργά στο τοίχωμα, ως τα δύο τρίτα έως τρία τέταρτα, για να μην ξεχειλίσει ο αφρός.

Πώς κρατάτε, στρώνετε και πλένετε τα ποτήρια

Κρατήστε το ποτήρι από το πόδι. Έτσι η ζέστη της παλάμης δεν ζεσταίνει το κρασί και στο κύπελλο δεν μένουν δαχτυλιές. Στο γιορτινό τραπέζι το ποτήρι μπαίνει πάνω από τη μύτη του μαχαιριού, και περισσότερες συμβουλές για το στρώσιμο θα βρείτε στο άρθρο Στρώσιμο τραπεζιού για τα Χριστούγεννα.

Για το πλύσιμο ακολουθήστε τη σήμανση του κατασκευαστή. Όσα είναι κατάλληλα για πλυντήριο πιάτων τοποθετήστε τα στο πάνω καλάθι έτσι ώστε να μην ακουμπούν μεταξύ τους και επιλέξτε ένα ήπιο πρόγραμμα με χαμηλότερη θερμοκρασία. Το κρύσταλλο, το χειροποίητο φυσητό και το πολύ λεπτό γυαλί πλύνετέ τα στο χέρι με χλιαρό νερό και λίγο απορρυπαντικό. Σκουπίστε τα αμέσως, όσο το γυαλί είναι ακόμη ζεστό, με λινή πετσέτα ή πανί μικροϊνών, κρατώντας το κύπελλο και όχι τη βάση, για να μη σπάσει το πόδι. Φυλάξτε τα όρθια πάνω στη βάση τους, επειδή το χείλος είναι το πιο εύθραυστο σημείο.

Συχνές ερωτήσεις

Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στο ποτήρι λευκού και κόκκινου κρασιού;

Η βασική διαφορά είναι το μέγεθος. Το κύπελλο για το κόκκινο είναι συνήθως μεγαλύτερο, ώστε το κρασί να πάρει αέρα και να απελευθερώσει το άρωμά του. Εκείνο για το λευκό είναι μικρότερο, έτσι το κρασί δεν ζεσταίνεται τόσο και δεν χάνει τη φρεσκάδα του.

Πώς λέγονται τα ποτήρια κρασιού;

Για τα κόκκινα κρασιά υπάρχει το ψηλό Bordeaux και το φουσκωτό Burgundy, για τα λευκά η μικρότερη τουλίπα. Το αφρώδες πίνεται σε φλούτα, τουλίπα ή ρηχή κούπα και τα γλυκά κρασιά σε μικρό ποτήρι επιδόρπιου κρασιού. Το ποτήρι γενικής χρήσης καλύπτει τις περισσότερες περιστάσεις.

Σε τι ποτήρι σερβίρεται το prosecco;

Συνήθως σε φλούτα, όπου οι φυσαλίδες κρατούν περισσότερο. Πιο έντονο άρωμα θα νιώσετε σε τουλίπα ή σε ένα απλό ποτήρι λευκού κρασιού. Η ρηχή κούπα είναι εντυπωσιακή, οι φυσαλίδες όμως φεύγουν γρήγορα από αυτήν.

Πώς διαλέγω ποτήρια κρασιού;

Ξεκινήστε από τη χωρητικότητα: για γενική χρήση περίπου 0,4 έως 0,5 λίτρα, για πλούσια κόκκινα ένα μεγαλύτερο Bordeaux. Αναζητήστε λεπτό χείλος, πόδι που πιάνεται άνετα και σταθερή βάση. Για κάθε μέρα ταιριάζει ανθεκτικό γυαλί που αντέχει στο πλυντήριο πιάτων, για τις γιορτινές στιγμές το κρύσταλλο.

Μπαίνουν τα ποτήρια κρασιού στο πλυντήριο πιάτων;

Ναι, όταν ο κατασκευαστής τα αναφέρει στη συσκευασία ως κατάλληλα. Βάλτε τα στο πάνω καλάθι, ώστε να μη χτυπούν μεταξύ τους, και επιλέξτε ήπιο πρόγραμμα. Τα κρυστάλλινα και το λεπτό φυσητό γυαλί καλύτερα να τα πλύνετε στον νεροχύτη και να τα γυαλίσετε αμέσως.

Γιατί κρατάμε το ποτήρι κρασιού από το πόδι;

Το χέρι πάνω στο κύπελλο ζεσταίνει το κρασί και αφήνει δαχτυλιές στο γυαλί. Αυτό ενοχλεί περισσότερο στο παγωμένο λευκό και στο αφρώδες.

Πόσα ποτήρια κρασιού χρειάζεται ένα σπίτι;

Για ένα συνηθισμένο νοικοκυριό αρκούν έξι ποτήρια γενικής χρήσης και άλλες τόσες φλούτες. Ένα ειδικό σετ, για παράδειγμα Bordeaux, αξίζει μόνο όταν ανοίγετε πραγματικά συχνά κάποιο είδος κρασιού.

Είτε διαλέξετε ένα σετ γενικής χρήσης είτε ολόκληρη συλλογή, στην επόμενη πρόποση θα διαπιστώσετε ότι το σχήμα παίζει πράγματι ρόλο. Στην υγειά σας!

Μετάβαση στην αρχήΜετάβαση στην αρχή