Με λίγα λόγια
- Κάθε σκαλοπάτι πρέπει να φαίνεται ολόκληρο, μαζί με την άκρη του. Γι' αυτό λειτουργεί καλύτερα το φως χαμηλά από το πλάι ή κάτω από το πάτημα.
- Τα φώτα πρέπει να ανάβουν από κάτω και από πάνω: βοηθά ένας διακόπτης αλέ ρετούρ στις δύο άκρες ή ένας αισθητήρας κίνησης.
- Στη σκάλα διαλέξτε θερμό λευκό (2.700 έως 3.000 K) και φωτιστικά που δεν θαμπώνουν όποιον κατεβαίνει.
- Χωρίς σκάψιμο στον τοίχο αρκούν επαναφορτιζόμενα φώτα με αισθητήρα, η βάση των οποίων κολλιέται ή βιδώνεται.
Ξεκινάμε από το γιατί ένα φωτιστικό στο ταβάνι δεν αρκεί στη σκάλα και από τι καταλαβαίνετε ότι ο φωτισμός είναι σωστός.
Τι θα βρείτε στο άρθρο:
- Τι πρέπει να κάνει ο φωτισμός της σκάλας
- Τι είδη φώτων σκάλας υπάρχουν
- Φωτιστικά τοίχου κατά μήκος της σκάλας
- Χωνευτά φώτα πάνω από τα σκαλοπάτια
- Ταινία LED στη σκάλα
- Φώτα σκάλας με αισθητήρα
- Φωτιστικό οροφής και κρεμαστό
- Φωτισμός χωρίς σκάψιμο στον τοίχο
- Πώς φωτίζετε τη σκάλα βήμα βήμα
- Τι χρώμα και ένταση φωτός να διαλέξετε
- Συχνές ερωτήσεις
Τι πρέπει να κάνει ο φωτισμός της σκάλας
Στη σκάλα ένα σκόνταμμα έχει χειρότερες συνέπειες από ό,τι σε επίπεδο πάτωμα και συμβαίνει πιο εύκολα στο σκοτάδι ή κόντρα στο φως. Γι' αυτό ο καλός φωτισμός της σκάλας πληροί τρεις προϋποθέσεις:
- Οι άκρες των σκαλοπατιών φαίνονται. Το φως πέφτει στο πάτημα έτσι, ώστε ανάμεσα στο πάτημα και στο ρίχτι να διακρίνεται καθαρά η μετάβαση.
- Τίποτα δεν θαμπώνει. Όταν κατεβαίνετε, κοιτάτε λοξά μπροστά και κάτω. Ένας γυμνός λαμπτήρας ή ένα σποτ στο οπτικό σας πεδίο σας τυφλώνει για ένα δευτερόλεπτο.
- Δεν σχηματίζονται βαθιές σκιές. Όταν στέκεστε με την πλάτη στο φως, το σώμα σας ρίχνει σκιά ακριβώς στο σκαλοπάτι που πατάτε.
Ένα φωτιστικό οροφής πάνω από τη σκάλα αρκεί μόνο σε ένα κοντό, ευθύ σκέλος. Σε μεγαλύτερες ή γωνιακές σκάλες συνδυάστε τον γενικό φωτισμό με φως προσανατολισμού, που πέφτει χαμηλά κοντά στα σκαλοπάτια.
Τι είδη φώτων σκάλας υπάρχουν
Τα φωτιστικά για τη σκάλα χωρίζονται ανάλογα με το σημείο από το οποίο φωτίζουν. Κάθε τύπος λύνει διαφορετικό μέρος του προβλήματος και το καλύτερο αποτέλεσμα το πετυχαίνετε συνδυάζοντας δύο από αυτούς.
| Τύπος φωτός | Πότε ταιριάζει | Τι να προσέξετε |
|---|---|---|
| Οροφής ή κρεμαστό | γενικός φωτισμός, ψηλό κλιμακοστάσιο | πρόσβαση για την αλλαγή λαμπτήρα, θάμπωμα όταν κοιτάτε προς τα πάνω |
| Φωτιστικά τοίχου | ευθείες και γωνιακές σκάλες κατά μήκος του τοίχου | επίπεδο σχήμα που δεν προεξέχει στο πέρασμα |
| Χωνευτά φώτα στον τοίχο | νέα κατασκευή ή ανακαίνιση | το καλώδιο πρέπει να περάσει μέσα στον τοίχο πριν από τον σοβά |
| Ταινία LED στα σκαλοπάτια | μοντέρνες σκάλες με πάτημα που προεξέχει | προφίλ αλουμινίου με διαχυτή, τροφοδοτικό με περιθώριο |
| Φώτα μπαταρίας με αισθητήρα | ενοικιαζόμενο σπίτι, γρήγορη λύση χωρίς ηλεκτρολόγο | τακτική φόρτιση, πιο αδύναμο φως |
Τα είδη φωτιστικών για τη σκάλα και η χρήση τους.
Σε καθένα από αυτά επανερχόμαστε αναλυτικά στις επόμενες ενότητες.
Φωτιστικά τοίχου κατά μήκος της σκάλας
Το φως στον τοίχο είναι η πιο ευέλικτη επιλογή, γιατί το συνδέετε και σε σκάλα όπου η ηλεκτρολογική εγκατάσταση υπάρχει ήδη. Μοιράστε τα φωτιστικά ομοιόμορφα κατά μήκος του σκέλους, ενώ σε κοντή σκάλα αρκούν ένα πάνω και ένα κάτω. Τοποθετήστε τα πάνω από το ύψος του κεφαλιού, περίπου 1,8 έως 2 m πάνω από το σκαλοπάτι, και κρατήστε αυτό το ύψος σε όλη την κλίση.
Προτιμήστε επίπεδα φωτιστικά με οπάλινο ή ματ κάλυμμα, που διαχέουν το φως και δεν προεξέχουν πολύ από τον τοίχο. Ένα μοντέλο με φως προς τα πάνω και προς τα κάτω φωτίζει μαζί τη σκάλα και το ταβάνι, έτσι ο χώρος δείχνει ψηλότερος. Ιδέες θα βρείτε στην κατηγορία φωτιστικά τοίχου.
Φωτιστικά για τον τοίχο
Χωνευτά φώτα πάνω από τα σκαλοπάτια
Τα μικρά φωτιστικά χωνευτά στον τοίχο, λίγο πάνω από το πάτημα, είναι ο τυπικός φωτισμός σκάλας στις νέες κατασκευές. Φωτίζουν χαμηλά και προς τα πλάγια, ώστε αναδεικνύουν τα σκαλοπάτια χωρίς να θαμπώνουν κανέναν. Τοποθετήστε τα περίπου 20 έως 30 cm πάνω από το πάτημα, σε κάθε σκαλοπάτι ή σε κάθε δεύτερο.
Σχεδιάστε την εγκατάσταση ήδη κατά την κατασκευή ή την ανακαίνιση, γιατί σε κάθε φως πρέπει να φτάνει καλώδιο μέσα από τον τοίχο. Τη σύνδεση στο δίκτυο των 230 V αναθέστε τη σε ηλεκτρολόγο.
Ταινία LED στη σκάλα
Μια φωτεινή γραμμή κάτω από κάθε σκαλοπάτι δείχνει ανάλαφρη και μοντέρνα. Κολλήστε την ταινία μέσα σε προφίλ αλουμινίου με ματ διαχυτή και στερεώστε το προφίλ κάτω από την προεξοχή του πατήματος ή κατά μήκος του πλαϊνού δοκαριού της σκάλας. Ο διαχυτής ενώνει τα μεμονωμένα LED σε μια συνεχή γραμμή και το προφίλ απάγει τη θερμότητα, οπότε η ταινία αντέχει περισσότερο.
Οι ταινίες των 12 ή 24 V χρειάζονται τροφοδοτικό, που το διαλέγετε με περιθώριο περίπου 20 % πάνω από τη συνολική κατανάλωση όλων των ταινιών. Πώς επιλέγετε ταινία με βάση την τάση, τη φωτεινότητα και την προστασία το εξηγούμε στο άρθρο Πώς να διαλέξετε ταινία LED.
Φώτα σκάλας με αισθητήρα
Τα φωτιστικά με αισθητήρα ανάβουν μόλις τα πλησιάσετε και μετά από λίγο σβήνουν μόνα τους. Στη σκάλα χρειάζεστε δύο αισθητήρες, κάτω και πάνω, ώστε το φως να αντιδρά και από τις δύο κατευθύνσεις. Η μονάδα ελέγχου για ταινίες LED μπορεί επίσης να ανάβει τα σκαλοπάτια διαδοχικά, το ένα μετά το άλλο, προς την κατεύθυνση που περπατάτε.
Ρυθμίστε τον χρόνο λειτουργίας σε ένα έως δύο λεπτά και την ευαισθησία στο σκοτάδι έτσι, ώστε ο αισθητήρας να μην ανάβει μέσα στη μέρα. Πρακτική είναι και η νυχτερινή λειτουργία, όπου το φως μένει χαμηλό και δεν σας ξυπνά.
Φωτιστικό οροφής και κρεμαστό
Σε σκάλα ενός ορόφου αρκεί μια πλαφονιέρα με οπάλινο κάλυμμα, που δεν θαμπώνει ούτε όταν κοιτάτε προς τα πάνω. Σε ψηλό κλιμακοστάσιο δύο ορόφων ξεχωρίζει ένας πολυέλαιος ή μια ομάδα κρεμαστών φωτιστικών με μακριά καλώδια. Το γενικό φως από ψηλά ενοποιεί τον χώρο και ταυτόχρονα λειτουργεί ως διακόσμηση, που τη βλέπετε και από τους δύο ορόφους.
Σκεφτείτε όμως τη συντήρηση. Τον λαμπτήρα πάνω από τη σκάλα τον αλλάζετε μόνο ανεβαίνοντας σε φορητή σκάλα, η οποία πάνω στα σκαλοπάτια δεν στέκεται σταθερά. Γι' αυτό διαλέξτε πηγές LED με μεγάλη διάρκεια ζωής και κρεμάστε το φωτιστικό έτσι, ώστε να το φτάνετε από το πλατύσκαλο. Επιλογές θα βρείτε στην κατηγορία πολυέλαιοι και κρεμαστά φωτιστικά.
Για ψηλό κλιμακοστάσιο
Φωτισμός χωρίς σκάψιμο στον τοίχο
Μένετε σε νοικιασμένο σπίτι ή δεν θέλετε να ανοίξετε τους έτοιμους τοίχους; Τότε έχετε τρεις επιλογές:
- Επαναφορτιζόμενα φώτα με αισθητήρα. Τη μαγνητική βάση την κολλάτε ή τη βιδώνετε στον τοίχο πάνω από τα σκαλοπάτια, κουμπώνετε πάνω της το φως και το φορτίζετε μέσω USB.
- Φώτα πρίζας. Αν υπάρχει πρίζα κοντά στη σκάλα, χρησιμεύει ένα φως προσανατολισμού με αισθητήρα σούρουπου.
- Ταινία LED μπαταρίας. Ένα κοντό κομμάτι με δικό του αισθητήρα φωτίζει μερικά σκαλοπάτια.
Τέτοια φώτα είναι πιο αδύναμα από όσα συνδέονται στο δίκτυο και χρειάζονται τακτική φόρτιση. Ως φως προσανατολισμού για τη νύχτα όμως αρκούν.
Πώς φωτίζετε τη σκάλα βήμα βήμα
Στην ανακαίνιση ακολουθήστε αυτή τη σειρά:
Μετρήστε τη σκάλα
Υπολογίστε πόσα σκαλοπάτια έχει, το μήκος του σκέλους και το ύψος του χώρου. Από αυτά εξαρτάται ο τύπος και ο αριθμός των φωτιστικών.
Αποφασίστε για τον χειρισμό
Διακόπτες πάνω και κάτω, αισθητήρες κίνησης ή και τα δύο. Ο χειρισμός καθορίζει από πού θα περάσουν τα καλώδια.
Σχεδιάστε επίπεδα φωτισμού
Συμπληρώστε τον γενικό φωτισμό από πάνω με φως προσανατολισμού στα σκαλοπάτια και ελέγχετε κάθε επίπεδο χωριστά, με δικό του διακόπτη ή αισθητήρα.
Ετοιμάστε την καλωδίωση
Τα καλώδια και τα κουτιά για τα χωνευτά φώτα πρέπει να τα τοποθετήσει ο ηλεκτρολόγος πριν από τον σοβά.
Διαλέξτε τα φωτιστικά
Προσέξτε τη θερμοκρασία χρώματος, τον βαθμό προστασίας IP και αν ρυθμίζεται η ένταση, εφόσον θέλετε να χαμηλώνετε το φως.
Τι χρώμα και ένταση φωτός να διαλέξετε
Στη σκάλα ταιριάζει θερμό λευκό, γύρω στους 2.700 έως 3.000 K. Το ουδέτερο λευκό των 4.000 K είναι πιο κατάλληλο για γραφείο. Το ψυχρό φως πάνω από 5.000 K δείχνει έντονο τη νύχτα και δυσκολεύει τον ύπνο όταν βγαίνετε από την κρεβατοκάμαρα. Δώστε σε όλα τα φωτιστικά της σκάλας την ίδια θερμοκρασία χρώματος, ώστε να ταιριάζουν μεταξύ τους.
Τα σημεία προσανατολισμού στα σκαλοπάτια δεν χρειάζεται να είναι δυνατά, γιατί φωτίζουν από κοντά. Περισσότερα lumen χρειάζεται το φωτιστικό οροφής, που το χρησιμοποιείτε στο καθάρισμα ή όταν μεταφέρετε έπιπλα.
Πώς θα κάνετε τη σκάλα πιο φιλόξενη; Το βράδυ αφήστε αναμμένο μόνο το έμμεσο φως στα σκαλοπάτια και χαμηλώστε με ντίμερ τον φωτισμό της οροφής. Στο πλατύσκαλο ταιριάζει ένα φωτιστικό τοίχου με υφασμάτινο καπέλο και στον ψηλό χώρο ένας πολυέλαιος που λειτουργεί ως διακόσμηση.
Συχνές ερωτήσεις
Ποιο είναι το καλύτερο φως για τη σκάλα;
Το πιο ασφαλές είναι μια πηγή λίγο πάνω από το επίπεδο του σκαλοπατιού, χωνευτή στον τοίχο ή κρυμμένη σε προφίλ κάτω από την άκρη του πατήματος, μαζί με φωτισμό οροφής. Συμβιβαστική λύση χωρίς σπασίματα είναι τα φωτιστικά τοίχου, αν φτάνει ήδη εκεί η ηλεκτρολογική εγκατάσταση.
Σε τι ύψος μπαίνουν τα φώτα στον τοίχο της σκάλας;
Συνήθως 20 έως 30 cm από το πάτημα. Σε κοντή σκάλα βάλτε φως σε όλα τα σκαλοπάτια, ενώ σε μακριά αρκεί σε κάθε δεύτερο. Έτσι ο κώνος του φωτός καλύπτει όλη την επιφάνεια και δεν πέφτει στα μάτια.
Αξίζει ο φωτισμός σκάλας με αισθητήρα;
Ναι, κυρίως εκεί όπου περπατάτε τη νύχτα ή με γεμάτα χέρια. Τοποθετήστε αισθητήρες στο πρώτο και στο τελευταίο σκαλοπάτι και αφήστε το φως αναμμένο ένα ή δύο λεπτά. Ο αισθητήρας σούρουπου φροντίζει να μην ανάβει άσκοπα μέσα στη μέρα.
Ποιον φωτισμό LED να διαλέξω για τη σκάλα;
Ταινία σε προφίλ αλουμινίου με γαλακτερό κάλυμμα, κάτω από την προεξοχή του πατήματος, και τροφοδοτικό κατά ένα πέμπτο ισχυρότερο από τη συνολική κατανάλωση. Σε μεγαλύτερες σκάλες ταιριάζει μονάδα ελέγχου που ανάβει τα σκαλοπάτια διαδοχικά.
Πώς φωτίζω τη σκάλα χωρίς ηλεκτρολόγο;
Χρησιμοποιήστε φωτιστικά μπαταρίας με αισθητήρα κίνησης σε μαγνητική βάση ή ένα φως προσανατολισμού στην πρίζα. Τις εργασίες στο δίκτυο των 230 V αφήστε τις πάντα στον ηλεκτρολόγο.
Τι φως ταιριάζει στην εξωτερική σκάλα;
Κάτω από στέγαστρο αρκεί βαθμός προστασίας IP44, που αντέχει στο νερό που πιτσιλίζει. Σε ακάλυπτη σκάλα διαλέξτε IP65 και για φώτα χωνευτά μέσα στα ίδια τα σκαλοπάτια IP67, κατά προτίμηση με αισθητήρα κίνησης και σούρουπου. Τα φωτιστικά πρέπει να στοχεύουν στα σκαλοπάτια, όχι στα μάτια όσων έρχονται.
Ευχόμαστε να ανεβοκατεβαίνετε τη σκάλα με ασφάλεια μέρα και νύχτα!







































