Μετάβαση στο περιεχόμενο
Μετάβαση στο υποσέλιδο

Αλιφασκιά

Salvia fruticosa · Lamiaceae

Επίσης: Φασκόμηλο ελληνικό, Ελληνική φασκομηλιά, Τρίλοβη Φασκομηλιά, Φασκομηλιά η θαμνοειδής

Η αλιφασκιά (Salvia fruticosa), γνωστή και ως φασκομηλιά ή φασκόμηλο, είναι ένας αρωματικός, ασημόπρασινος θάμνος της ελληνικής φύσης. Θέλει ήλιο, φτωχό και στραγγερό έδαφος και ελάχιστο πότισμα, γι' αυτό ταιριάζει σε κήπους με ζεστά, ξερά καλοκαίρια και ήπιους χειμώνες.

Φως
Πλήρης ήλιος, Ήλιος έως ημισκιά
Πότισμα
Χαμηλές
Υγρασία
Χαμηλή
Θερμοκρασία
15–30 °C, ελάχ. -7 °C
Δυσκολία
Εύκολο
Ύψος
0,6–1 m

Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους

Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.

ΣποράΜεταφύτευση στο έδαφοςΚλάδεμαΠολλαπλασιασμόςΑνθοφορίαΣυγκομιδή
Πότε να το κάνετεΠερίοδος ληθάργουΤρέχων μήνας

Πώς είναι η αλιφασκιά

Η αλιφασκιά είναι πολυετής, συνήθως αειθαλής υποθάμνος της οικογένειας Lamiaceae. Σχηματίζει θαμνώδες, χνουδωτό φυτό ύψους και πλάτους συνήθως 60 έως 100 cm. Τα φύλλα είναι πράσινα με ασημί απόχρωση, χνουδωτά, αρωματικά και πλούσια σε αιθέριο έλαιο. Έχουν διάφορα μεγέθη και σχήματα, από ολόκληρα έως τρίλοβα, και είναι συγκεντρωμένα σε ματσάκια.

Οι ανθοφόροι στάχεις υψώνονται περίπου 30 cm πάνω από το φύλλωμα. Τα ροζ-λιλά άνθη, μήκους περίπου 1,3 cm, βγαίνουν σε σπονδύλους μέσα σε χνουδωτό κοκκινωπό κάλυκα και ανθίζουν Απρίλιο έως Ιούνιο. Στη φύση το φυτό συνήθως συναντάται στην Ανατολική Μεσόγειο, μεταξύ άλλων στην Ελλάδα και στην Κρήτη, σε μακκία και σε ανοιχτές, ξερές, βραχώδεις θέσεις.

Καλλιέργεια και φροντίδα

Φως και θέση

Προτιμά πλήρη ήλιο και καλό αερισμό. Συνήθως τα πάει καλά και σε θέση με ήλιο που σκιάζεται λίγο μέρος της ημέρας. Αν δεν έχει αρκετό φως, το φυτό γίνεται ψηλόλιγνο και ξυλώδες. Είναι πολύ καλή επιλογή για βραχόκηπο και για ηλιόλουστα παρτέρια.

Πότισμα και υγρασία

Οι ανάγκες σε νερό είναι χαμηλές. Μόλις εγκατασταθεί, ποτίζετέ την σπάνια και αποφεύγετε το διαρκώς βρεγμένο χώμα. Αντέχει πολύ την ξηρασία και προτιμά χαμηλή υγρασία αέρα, κάτι που ταιριάζει στα ξερά καλοκαίρια.

Έδαφος

Χρειάζεται φτωχό, πολύ στραγγερό, αμμώδες ή χαλικώδες έδαφος, με pH από ουδέτερο έως αλκαλικό (περίπου 6,5 έως 8). Σε βαρύ χώμα που κρατά νερό, το σάπισμα των ριζών είναι ο βασικός κίνδυνος. Βελτιώστε την αποστράγγιση με χαλίκι ή χονδρή άμμο.

Λίπανση

Χρειάζεται ελάχιστη λίπανση. Αποφύγετε το πλούσιο έδαφος, γιατί μειώνει το άρωμα των φύλλων.

Κλάδεμα

Κλαδέψτε ελαφρά την άνοιξη, Μάρτιο ή Απρίλιο, αφού περάσει ο κίνδυνος παγετού, για να μένει ο θάμνος συμπαγής. Ένα ακόμη ελαφρύ κλάδεμα γίνεται τον Ιούλιο. Μην κόβετε μέσα στο παλιό ξύλο.

Χωρίς κλάδεμα και με λίγο φως, το φυτό γίνεται ψηλόλιγνο και ξυλώδες. Η λύση είναι ελαφρύ ετήσιο κλάδεμα την άνοιξη και πλήρης ήλιος.

Φύτευση

Φυτέψτε Μάρτιο, Απρίλιο, Οκτώβριο ή Νοέμβριο, σε ηλιόλουστη, προφυλαγμένη θέση με άριστη αποστράγγιση. Αφήστε απόσταση περίπου 60 cm ανάμεσα στα φυτά.

Χειμώνας

Η αλιφασκιά αντέχει σε παγετό έως περίπου -7 °C, ενώ ο τυπικός χειμωνιάτικος χαμηλός πάτος στην αγορά μας είναι γύρω στους -6 °C. Το περιθώριο είναι μικρό, οπότε σε ιδιαίτερα κρύες περιοχές αξίζει προστασία. Το κρίσιμο είναι να μένει στεγνή τον χειμώνα, γιατί η υγρασία στις ρίζες την πειράζει περισσότερο από το κρύο.

Πολλαπλασιασμός

Πολλαπλασιάζεται με σπόρο και με μοσχεύματα βλαστού. Σπέρνετε Μάρτιο, Απρίλιο ή Οκτώβριο. Τα μοσχεύματα παίρνονται Μάιο, Ιούνιο ή Σεπτέμβριο.

Συχνά προβλήματα

Ψηλόλιγνη, ξυλώδης ανάπτυξη οφείλεται σε έλλειψη κλαδέματος ή φωτός: κλαδέψτε ελαφρά κάθε άνοιξη και δώστε πλήρη ήλιο. Σάπισμα ριζών προκαλείται από υγρό, βαρύ έδαφος: βελτιώστε την αποστράγγιση με χαλίκι.

Στο φυτό μπορεί να σχηματιστούν κηκίδια από μια σφήκα, τα οποία είναι φυσικό φαινόμενο και όχι αποτέλεσμα κακής φροντίδας.

Συγκομιδή και χρήση

Τα φύλλα μαζεύονται από τον Μάιο έως τον Αύγουστο και χρησιμοποιούνται ως φασκόμηλο στη μαγειρική, φρέσκα ή αποξηραμένα. Τα μαλακά κηκίδια, τα «μήλα», μπορούν να ξεφλουδιστούν και να φαγωθούν.

Παραδοσιακά το φυτό χρησιμοποιείται στην Ελλάδα και στο Λεβάντε για φαρμακευτικούς σκοπούς και σε τελετουργίες, ενώ το έλαιο των φύλλων αξιοποιείται και εμπορικά. Τα άνθη με το νέκταρ και τη γύρη προσελκύουν μέλισσες.

Για το φυτό σας

Συχνές ερωτήσεις

Πότε φυτεύεται η αλιφασκιά;Τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο ή Οκτώβριο και Νοέμβριο, σε ηλιόλουστη, προφυλαγμένη θέση με καλή αποστράγγιση.
Πόσο νερό θέλει η αλιφασκιά;Λίγο. Μόλις εγκατασταθεί, ποτίζεται σπάνια, και το χώμα δεν πρέπει να μένει βρεγμένο.
Πότε κλαδεύεται η φασκομηλιά;Ελαφρά την άνοιξη (Μάρτιο ή Απρίλιο), αφού περάσει ο κίνδυνος παγετού, και μία ακόμη φορά τον Ιούλιο. Μην κόβετε μέσα στο παλιό ξύλο.
Αντέχει η αλιφασκιά στο κρύο;Αντέχει έως περίπου -7 °C. Σε πολύ κρύες περιοχές χρειάζεται προστασία και ξηρό περιβάλλον τον χειμώνα.
Μπορεί να καλλιεργηθεί σε γλάστρα;Ναι, σε ηλιόλουστο μπαλκόνι και με πολύ στραγγερό υπόστρωμα, π.χ. με προσθήκη χαλικιού.
Πώς πολλαπλασιάζεται η αλιφασκιά;Με σπόρο ή με μοσχεύματα βλαστού. Τα μοσχεύματα παίρνονται Μάιο, Ιούνιο ή Σεπτέμβριο.
Μετάβαση στην αρχήΜετάβαση στην αρχή