Chrysanthemum morifolium
Asteraceae
Το Chrysanthemum morifolium, το γνωστό χρυσάνθεμο, είναι πολυετές φυτό που ανθίζει το φθινόπωρο, όταν οι περισσότεροι κήποι έχουν αρχίσει να αδειάζουν από χρώμα. Είναι εύκολο στην καλλιέργεια και ταιριάζει στον κήπο, στις γλάστρες και στο μπαλκόνι. Η σωστή θέση, το τακτικό πότισμα και το κλάδεμα μέχρι τα μέσα Αυγούστου κρίνουν το αποτέλεσμα.
- Φως
- Πλήρης ήλιος, Ήλιος έως ημισκιά
- Πότισμα
- Μέτριες
- Υγρασία
- Μέτρια
- Θερμοκρασία
- 10–24 °C, ελάχ. -18 °C
- Δυσκολία
- Εύκολο
- Ύψος
- 30–90 cm
Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους
Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.
Πώς είναι το φυτό
Το χρυσάνθεμο (ή χρυσάνθεμα, στον πληθυντικό που χρησιμοποιούμε για τις ποικιλίες) ανήκει στην οικογένεια Asteraceae. Έχει καταγωγή από τη νοτιοανατολική Κίνα, αλλά δεν είναι άγριο είδος: πρόκειται για σύνθετο καλλιεργούμενο υβρίδιο, που σήμερα φυτεύεται σε κήπους, γλάστρες και καλλιέργειες κομμένου άνθους σε όλο τον κόσμο.
Σχηματίζει πυκνό, όρθιο και στρογγυλεμένο θάμνο με ποώδη έως ελαφρά ξυλώδη στελέχη. Φτάνει συνήθως 30 έως 90 cm σε ύψος και 30 έως 60 cm σε πλάτος, και αναπτύσσεται γρήγορα. Τα φύλλα είναι εναλλάξ, ωοειδή έως λογχοειδή, με λοβούς και δόντια, αρωματικά, πράσινα, γκριζωπά και χνουδωτά στην κάτω πλευρά, μήκους 7 έως 15 cm.
Τα άνθη μοιάζουν με μαργαρίτες, μοναχικά ή σε χαλαρά κορύμβια, συχνά διπλά, με εμφανείς ακτινωτούς ανθίσκους και κίτρινο κέντρο. Ανθίζουν από τον Οκτώβριο ως τον Δεκέμβριο σε κίτρινο, πορτοκαλί, λευκό, μοβ, χάλκινο, κόκκινο και ροζ. Το φυτό είναι ευωδιαστό. Προσελκύει πεταλούδες και άλλους επικονιαστές, ενώ τα ελάφια και τα κουνέλια συνήθως το αποφεύγουν.
Καλλιέργεια και φροντίδα
Φως και θέση
Για καλή ανθοφορία χρειάζεται πλήρη ήλιο. Με πολλή σκιά τα φυτά απλώνονται και ψηλώνουν χωρίς να σχηματίζουν συμπαγή θάμνο. Σε περιοχές με ζεστό καλοκαίρι βοηθά η σκιά το απόγευμα, γι' αυτό η θέση με ήλιο ως το μεσημέρι και ελαφριά σκιά αργότερα είναι καλή επιλογή.
Πότισμα
Το χρυσάνθεμο θέλει μέτριο πότισμα και χώμα που διατηρείται ομοιόμορφα υγρό. Στις γλάστρες δεν πρέπει να στεγνώνει το υπόστρωμα. Τους μήνες από τον Ιούνιο ως τον Σεπτέμβριο χρειάζεται περισσότερο νερό.
Χώμα και μεταφύτευση
Προτιμά γόνιμο χώμα, πλούσιο σε οργανική ουσία, με καλή αποστράγγιση και ουδέτερο pH. Ταιριάζουν το πηλώδες χώμα και το χώμα με πολύ χούμο, αρκεί να μην λιμνάζει το νερό.
Κάθε μερικά χρόνια χωρίστε τη συστάδα και ξαναφυτέψτε τα τμήματα, τον Φεβρουάριο ή τον Μάρτιο.
Λίπανση
Λιπαίνετε περίπου μία φορά τον μήνα όσο το φυτό αναπτύσσεται, δηλαδή από τον Μάρτιο ως τον Ιούλιο.
Κλάδεμα
Για θάμνο πυκνό και συμπαγή, κόψτε τους βλαστούς πολλές φορές την άνοιξη και το καλοκαίρι. Οι κύριοι μήνες είναι ο Μάιος, ο Ιούνιος και ο Ιούλιος, και το τελευταίο κόψιμο γίνεται γύρω στα μέσα Αυγούστου. Αν κλαδέψετε αργότερα, κινδυνεύετε να περιορίσετε την ανθοφορία.
Φύτευση
Φυτέψτε την άνοιξη, από τον Μάρτιο ως τον Μάιο, σε ηλιόλουστη θέση με χώμα που αποστραγγίζει καλά.
Το χειμώνα
Στις ήπιες περιοχές το φυτό ξεχειμωνιάζει στον κήπο. Το υπέργειο τμήμα συνήθως ξεραίνεται και η ανάπτυξη ξαναρχίζει την άνοιξη. Τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο το φυτό ξεκουράζεται. Σε ψυχρότερες περιοχές ξεριζώστε το ή προστατέψτε το σε θερμοκήπιο.
Πολλαπλασιασμός
Πολλαπλασιάζεται με μοσχεύματα βλαστού ή με διαίρεση, κυρίως τον Μάρτιο και τον Απρίλιο. Στην εμπορική παραγωγή χρησιμοποιείται και η καλλιέργεια ιστών.
Συνηθισμένα προβλήματα
Φυτά ψηλά και πεσμένα προς τα πλάγια: η αιτία είναι συνήθως η υπερβολική σκιά ή το ότι δεν έγινε κόψιμο των κορυφών. Δώστε πλήρη ήλιο και κλαδέψτε ως τα μέσα Αυγούστου.
Μάρανση: οι ρίζες έχουν στεγνώσει. Ποτίστε τακτικά.
Κομμένο άνθος και χρήσεις
Το χρυσάνθεμο κόβεται για ανθοδέσμες τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο. Τα άνθη είναι αρωματικά και στην Ανατολική Ασία χρησιμοποιούνται παραδοσιακά για τσάι. Στην παραδοσιακή κινεζική ιατρική το φυτό εκτιμάται από την αρχαιότητα. Διαβάστε πρώτα την ενότητα για την τοξικότητα.
Ασφάλεια
Τοξικά για γάτες και σκύλους- Γάτες
- Τοξικό
- Σκύλοι
- Τοξικό
- Άλογα
- Τοξικό
Το φυτό είναι τοξικό για γάτες, σκύλους και άλογα και ήπια τοξικό για τον άνθρωπο. Τοξικά είναι τα φύλλα και τα άνθη. Οι τοξικές ουσίες είναι σεσκιτερπενικές λακτόνες, πυρεθρίνες και αλανολακτόνη. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν εμετό, διάρροια, σιελόρροια, αστάθεια στις κινήσεις και δερματικό εξάνθημα. Η πληροφορία αυτή είναι ενημερωτική και δεν αποτελεί κτηνιατρική ή ιατρική συμβουλή. Σε περίπτωση αμφιβολίας ρωτήστε κτηνίατρο ή γιατρό.
Πηγή: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox

























































































