Νταλιά
Dahlia pinnata · Asteraceae
Η νταλιά (Dahlia pinnata, γνωστή και ως ντάλια) είναι πολυετές φυτό με κονδυλώδεις ρίζες και άνθη σε πολλά χρώματα, από τον Ιούνιο ή τον Ιούλιο ως τον Οκτώβριο. Στο κλίμα μας δεν αντέχει τον χειμώνα στο ύπαιθρο, γι' αυτό ταιριάζει σε μπαλκόνι και γλάστρα, με τους κονδύλους να προστατεύονται το χειμώνα.
- Φως
- Πλήρης ήλιος
- Πότισμα
- Μέτριες
- Υγρασία
- Μέτρια
- Θερμοκρασία
- 15–26 °C, ελάχ. 0 °C
- Δυσκολία
- Μέτριας δυσκολίας
- Ύψος
- 0,7–1,6 m
Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους
Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.
Πώς είναι η νταλιά
Η νταλιά ανήκει στην οικογένεια Asteraceae και κατάγεται από τα βουνά του Μεξικού γύρω από την Πόλη του Μεξικού. Η αρχική άγρια μορφή θεωρείται εξαφανισμένη και σήμερα το φυτό είναι γνωστό κυρίως ως κηπευτικό υβρίδιο.
Είναι όρθιο, διακλαδισμένο ποώδες φυτό με ύψος 70 έως 160 cm και γρήγορη ανάπτυξη. Τα φύλλα είναι απλά ή πτεροειδή, πράσινα, με ωοειδή φυλλάρια 5–10 cm και ελαφρώς χνουδωτή υφή. Τα άνθη έχουν διάμετρο 6–10 cm, εμφανίζονται ανά 2–8 σε μίσχους 5–15 cm και έχουν οκτώ ωοειδή ακτινωτά πέταλα. Τα χρώματα είναι ροζ, μοβ, κόκκινο, κίτρινο, λευκό και πορτοκαλί. Δεν έχουν άρωμα.
Το υπέργειο μέρος ξεραίνεται τον χειμώνα, ενώ οι κόνδυλοι αποθηκεύουν τα αποθέματα του φυτού. Η δυσκολία καλλιέργειας είναι μέτρια.
Καλλιέργεια και φροντίδα
Φως και θέση
Η νταλιά θέλει πλήρη ήλιο για την καλύτερη ανθοφορία. Στο μπαλκόνι διάλεξε την πιο ηλιόλουστη γωνιά. Ευδοκιμεί και σε γλάστρες.
Επειδή ψηλώνει αρκετά, τα ψηλά φυτά χρειάζονται στήριγμα.
Πότισμα
Οι ρίζες είναι επιφανειακές, γι' αυτό το χώμα πρέπει να μένει υγρό αλλά ποτέ λιμνάζον. Η νύχτα του καλοκαιριού δεν αρκεί για τις ξηρές περιόδους: πότιζε τακτικά, ιδιαίτερα όταν ο καιρός είναι στεγνός.
Την περίοδο από τον Μάιο έως τον Σεπτέμβριο το φυτό χρειάζεται περισσότερο νερό. Τον χειμώνα, στην περίοδο ανάπαυσης (Δεκέμβριος έως Φεβρουάριος), δεν υπάρχει ανάπτυξη.
Χώμα και αλλαγή γλάστρας
Προτίμησε πλούσιο χώμα με άφθονη οργανική ύλη, χουμώδες ή πηλώδες, υγρό αλλά με καλή αποστράγγιση. Το ιδανικό pH είναι 6,5 έως 7,5.
Η αλλαγή γλάστρας γίνεται τον Μάρτιο.
Λίπανση
Η λίπανση γίνεται από τον Μάιο έως τον Αύγουστο, δηλαδή στη διάρκεια της έντονης ανάπτυξης και της ανθοφορίας.
Φύτεψη
Οι κόνδυλοι φυτεύονται μετά την τελευταία παγωνιά, τον Απρίλιο ή τον Μάιο, σε ηλιόλουστη θέση και σε βάθος περίπου 10 cm. Βάλε στήριγμα στα ψηλά φυτά. Οι παγωνιές μαυρίζουν τους βλαστούς, γι' αυτό μη βιαστείς να τους βγάλεις έξω.
Αν προτιμάς να ξεκινήσεις από σπόρο, η σπορά σε εσωτερικό χώρο γίνεται τον Φεβρουάριο ή τον Μάρτιο.
Κλάδεμα
Τον Νοέμβριο, όταν το υπέργειο μέρος έχει ξεραθεί, κόψε τα στελέχη.
Διαχείμαση
Η νταλιά αντέχει στο ελάχιστο περίπου 0 °C, ενώ ο τυπικός χειμώνας στην περιοχή μας φτάνει τους -6 °C. Έτσι δεν μπορεί να μείνει έξω όλο το χειμώνα. Όταν το φυτό ξεραθεί, βγάλε τους κονδύλους, στέγνωσέ τους και φύλαξέ τους σε χώρο χωρίς παγωνιά.
Αποθήκευσέ τους σε ελαφρώς υγρές, αεριζόμενες συνθήκες. Αν είναι υπερβολικά υγροί ή δεν έχουν στεγνώσει καλά, σαπίζουν στην αποθήκευση.
Πολλαπλασιασμός
Η νταλιά πολλαπλασιάζεται με διαίρεση κονδύλων, με μοσχεύματα βλαστού και με σπόρο. Διαίρεση και μοσχεύματα γίνονται τον Μάρτιο ή τον Απρίλιο.
Προβλήματα και παράσιτα
Τα συνηθισμένα παράσιτα είναι γυμνοσάλιαγκες, σαλιγκάρια, ψαλίδες, κόκκινη αράχνη, αφίδες, θρίπες και κάμπιες. Οι ασθένειες που αναφέρονται είναι βοτρύτης, ωίδιο, σκληρωτίνια και καρκίνος του λαιμού (crown gall). Το φυτό προσελκύει πολλά έντομα και κάποια από αυτά είναι παράσιτα.
Σκισμένα πέταλα και ίχνη βλέννας δείχνουν γυμνοσάλιαγκες και σαλιγκάρια: βάλε παγίδες ή φραγμούς και μάζεψέ τα με το χέρι. Μαυρισμένοι βλαστοί σημαίνουν παγωνιά. Αν οι κόνδυλοι σαπίζουν στην αποθήκευση, είτε ήταν πολύ υγροί είτε δεν είχαν στεγνώσει.
Κομμένο λουλούδι και χρήσεις
Η νταλιά είναι κατάλληλη ως κομμένο λουλούδι και τα άνθη κόβονται από τον Ιούνιο έως τον Σεπτέμβριο. Προσελκύει επίσης επικονιαστές.
Οι κόνδυλοι περιέχουν ινουλίνη και στο προκολομβιανό Μεξικό αποτελούσαν καλλιέργεια ρίζας. Παραδοσιακά χρησιμοποιούνταν και φαρμακευτικά στο κεντρικό Μεξικό και την Κεντρική Αμερική.

































































































