Γεντιανή
Gentiana · Gentianaceae
Επίσης: γεντιάνα, γενθιανή
Η γεντιανή (Gentiana, γεντιάνα) είναι γένος πολυετών φυτών με μεγάλα σωληνοειδή άνθη σε μπλε, λευκό, κρεμ, κίτρινο ή κόκκινο. Θεωρείται απαιτητική, επειδή πολλά είδη δυσκολεύονται να προσαρμοστούν έξω από τον φυσικό τους βιότοπο. Αν της δώσετε δροσερή θέση και στραγγιζόμενο, πλούσιο σε χούμο χώμα, ανταμείβει με άνθηση από τον Απρίλιο ως τον Ιούλιο.
- Φως
- Πλήρης ήλιος, Ήλιος έως ημισκιά
- Πότισμα
- Μέτριες
- Υγρασία
- Μέτρια
- Θερμοκρασία
- 8–20 °C, ελάχ. -30 °C
- Δυσκολία
- Απαιτητικό
- Ύψος
- 0,1–1 m
Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους
Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.
Πώς είναι η γεντιανή
Η γεντιανή ανήκει στην οικογένεια Gentianaceae και προέρχεται από αλπικά και δροσερά εύκρατα περιβάλλοντα της Ασίας, της Ευρώπης και της Αμερικής, καθώς και από τη βορειοδυτική Αφρική, την ανατολική Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία. Στη φύση φυτρώνει σε αλπικά λιβάδια, βραχώδεις πλαγιές και ορεινούς βοσκότοπους.
Σχηματίζει συνήθως χαλί ή συστάδα, κάποιες φορές με ροζέτα φύλλων στη βάση. Τα φύλλα είναι πράσινα και αντίθετα μεταξύ τους. Τα άνθη είναι μεγάλα, σωληνοειδή, με πέντε λοβούς και πτυχές ανάμεσά τους. Ανθίζει από τον Απρίλιο έως τον Ιούλιο και προσελκύει επικονιαστές. Ταιριάζει σε βραχόκηπους.
Καλλιέργεια και φροντίδα
Φως και θέση
Η γεντιανή αντέχει από πλήρη ήλιο έως μερική σκιά. Επειδή πολλά είδη προτιμούν δροσερό περιβάλλον, διαλέξτε θέση δροσερή και όχι ένα σημείο που ζεσταίνεται υπερβολικά.
Πότισμα
Οι ανάγκες σε νερό είναι μέτριες. Το χώμα πρέπει να είναι υγρό αλλά να στραγγίζει καλά. Από τον Μάιο έως τον Αύγουστο ποτίστε περισσότερο, ενώ τους μήνες της ανάπαυσης, Δεκέμβριο, Ιανουάριο και Φεβρουάριο, το φυτό δεν χρειάζεται ιδιαίτερη φροντίδα.
Χώμα και μεταφύτευση
Προτιμά χώμα πλούσιο σε χούμο, καλά στραγγιζόμενο, ουδέτερο έως όξινο, με pH περίπου 5 έως 7. Πολλά είδη δεν αντέχουν τον ασβέστη, γι' αυτό αποφύγετε ασβεστούχα εδάφη.
Αν την καλλιεργείτε σε γλάστρα, η μεταφύτευση γίνεται τον Μάρτιο.
Λίπανση
Η λίπανση γίνεται τον Μάρτιο, στην αρχή της νέας βλάστησης.
Φύτευση
Φυτέψτε την άνοιξη, τον Μάρτιο ή τον Απρίλιο, σε δροσερή θέση. Η φύτευση τον Οκτώβριο είναι επίσης δυνατή. Να θυμάστε ότι πολλά είδη είναι δύσκολο να καλλιεργηθούν μακριά από τον φυσικό τους βιότοπο, οπότε μην περιμένετε εύκολη εγκατάσταση.
Κλάδεμα
Το κλάδεμα και ο καθαρισμός του φυτού γίνονται τον Οκτώβριο.
Χειμώνας
Η γεντιανή αντέχει πλήρως στον παγετό και μένει έξω όλο τον χρόνο. Σε βροχερούς χειμώνες φροντίστε το χώμα να στραγγίζει και να μη μένουν νερά γύρω από το φυτό.
Πολλαπλασιασμός
Πολλαπλασιάζεται με σπόρο ή με διαίρεση. Η σπορά γίνεται τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο, ενώ ο πολλαπλασιασμός, για παράδειγμα με διαίρεση, γίνεται τον Μάρτιο ή τον Οκτώβριο.
Χρήσεις
Οι ρίζες κάποιων ειδών χρησιμοποιούνται ως πικρές ουσίες σε απεριτίφ, λικέρ και bitters, και η συγκομιδή τους γίνεται τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο. Τα φύλλα της G. scabra τρώγονταν μαγειρεμένα σε εποχές έλλειψης τροφής.
Η G. lutea χρησιμοποιείται παραδοσιακά στη φυτική ιατρική για την πέψη, με περιορισμένα στοιχεία, ενώ η G. punctata στη λαϊκή ιατρική της Αυστρίας.

























































































