Ελαίαγνος
Elaeagnus angustifolia · Elaeagnaceae
Επίσης: μοσχοελιά, ζιζυφιά, moschoitia, tzitzifia
Ο ελαίαγνος (Elaeagnus angustifolia), γνωστός και ως μοσχοελιά ή ζιζυφιά, είναι φυλλοβόλο δέντρο με ασημί φύλλα που αντέχει στην ξηρασία και στα φτωχά εδάφη. Τα μικρά αρωματικά άνθη του ανοίγουν στις αρχές του καλοκαιριού. Μεγαλώνει γρήγορα και είναι εύκολο στην καλλιέργεια, αλλά θέλει σκέψη για το πού θα φυτευτεί.
- Φως
- Πλήρης ήλιος
- Πότισμα
- Χαμηλές
- Υγρασία
- Χαμηλή
- Θερμοκρασία
- 10–28 °C, ελάχ. -39 °C
- Δυσκολία
- Εύκολο
- Ύψος
- 3–10 m
Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους
Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.
Πώς είναι ο ελαίαγνος
Ο ελαίαγνος είναι πολυετές, φυλλοβόλο δέντρο της οικογένειας Elaeagnaceae. Κατάγεται από τη νοτιοδυτική και κεντρική Ασία, από την Τουρκία και τον Καύκασο μέχρι το Ιράν, το Αφγανιστάν, το Καζακστάν, τη Μογγολία και τη βόρεια Κίνα, και έχει αγριέψει και σε πολλές άλλες περιοχές. Στη φύση βρίσκεται σε ξερά, φτωχά, αλατούχα ή διαβρωμένα εδάφη και σε όχθες ποταμών, σε στέπες και ημιερήμους.
Είναι αγκαθωτός μεγάλος θάμνος ή μικρό δέντρο με στρογγυλή, χαλαρή και κάποτε ακανόνιστη κόμη. Φτάνει συνήθως τα 3 έως 10 μέτρα σε ύψος και τα 3 έως 6 μέτρα σε πλάτος, με γρήγορο ρυθμό ανάπτυξης. Τα φύλλα είναι λογχοειδή, με ακέραιο χείλος, εναλλασσόμενα και καλυμμένα με ασημί λέπια, σε αποχρώσεις ασημογκρί ως γκριζοπράσινου.
Τον Μάιο και τον Ιούνιο εμφανίζονται μικρά, πολύ αρωματικά σωληνωτά άνθη με κρεμ-κίτρινο, τετράλοβο κάλυκα, ασημί εξωτερικά. Ακολουθούν καρποί που μοιάζουν με μικρές ελιές: ασημί στην αρχή, κόκκινο-πορτοκαλί αργότερα.
Καλλιέργεια και φροντίδα
Θέση και φως
Θέλει πλήρη ήλιο και δεν ευνοείται σε πυκνή σκιά. Λόγω του μεγέθους και των ριζών του χρειάζεται χώρο, μακριά από μικρούς κήπους. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μεμονωμένο καλλωπιστικό δέντρο ή ως φυτό για φράχτη.
Πότισμα και υγρασία
Μόλις εγκατασταθεί, αντέχει πολύ στην ξηρασία και δεν χρειάζεται επιπλέον πότισμα. Προτιμά χαμηλή υγρασία, οπότε τα ζεστά και ξηρά καλοκαίρια δεν τον δυσκολεύουν.
Έδαφος
Ανέχεται φτωχά, αμμώδη, αλατούχα και ασβεστολιθικά εδάφη, αρκεί να στραγγίζουν ελεύθερα. Ταιριάζει σε αμμώδη, πηλώδη και αλκαλικά εδάφη.
Λίπανση
Δεν χρειάζεται λίπανση, γιατί δεσμεύει μόνος του το άζωτο.
Κλάδεμα
Ανέχεται το κλάδεμα. Το κατάλληλο διάστημα είναι τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο, στο τέλος του χειμώνα, επειδή τα λουλούδια της επόμενης χρονιάς σχηματίζονται σε παλιό ξύλο. Αν κάποιοι κλάδοι ξεραθούν λόγω καρκίνου των κλάδων (canker), κόψτε το προσβεβλημένο ξύλο.
Φύτευση
Η φύτευση γίνεται συνήθως Φεβρουάριο και Μάρτιο ή Οκτώβριο και Νοέμβριο. Σε χώρες όπου ο ελαίαγνος είναι εισβλητικός, όπως η Βόρεια Αμερική, δεν συνιστάται η φύτευσή του και προτιμώνται τα ντόπια είδη. Διασπείρεται με σπόρους που μεταφέρουν τα πουλιά και με ισχυρό, εξαπλούμενο ριζικό σύστημα, γι' αυτό αποφύγετε τη φύτευση κοντά σε ρέματα και ποτάμια.
Χειμώνας
Είναι απόλυτα ανθεκτικός στο κρύο και αντέχει έως περίπου -39 °C, πολύ κάτω από τους τυπικούς χειμώνες της Ελλάδας. Δεν χρειάζεται προστασία.
Πολλαπλασιασμός
Πολλαπλασιάζεται με σπόρο ή με μοσχεύματα βλαστού. Η σπορά και ο πολλαπλασιασμός γίνονται τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο.
Προβλήματα
Το κύριο πρόβλημα είναι η εξάπλωση στον περιβάλλοντα χώρο, από σπόρους που μεταφέρουν τα πουλιά και από ριζικά βλαστάρια. Αφαιρείτε τα νεαρά φυτά που φυτρώνουν όπου δεν τα θέλετε.
Ο καρκίνος των κλάδων προκαλεί ξήρανση κλαδιών. Κόψτε το προσβεβλημένο ξύλο.
Καρποί και χρήσεις
Ο καρπός είναι βρώσιμος, γλυκός αλλά αλευρώδης και στεγνός. Τρώγεται φρέσκος ή αποξηραμένος, ιδίως στο Ιράν και στο Αφγανιστάν. Συγκομίζεται τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο.
Στη λαϊκή ιατρική ο καρπός, τα φύλλα και τα άνθη χρησιμοποιούνται παραδοσιακά για πόνους στις αρθρώσεις, πυρετό και πέψη.
Ο καρπός τρώγεται και διασπείρεται από τα πουλιά, ενώ το δέντρο φιλοξενεί κάποιες κάμπιες νυχτοπεταλούδων.











































































