Κενταύρια
Centaurea cyanus · Asteraceae
Επίσης: αραβιτσάκι, κενταύρια η κυανή, Κυανή κενταύρια
Η κενταύρια είναι ένα εύκολο ετήσιο φυτό με γαλάζια, ροζ, λευκά ή μοβ άνθη, που ανθίζει από τον Απρίλιο ως τον Ιούλιο. Ζητά ήλιο, καλά στραγγιζόμενο χώμα και σχεδόν καθόλου λίπασμα. Σπέρνεται εύκολα και αυτοσπέρνεται πρόθυμα.
- Φως
- Πλήρης ήλιος, Ήλιος έως ημισκιά
- Πότισμα
- Μέτριες
- Υγρασία
- Μέτρια
- Θερμοκρασία
- 12–24 °C, ελάχ. -10 °C
- Δυσκολία
- Εύκολο
- Ύψος
- 0,2–1 m
Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους
Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.
Πώς είναι η κενταύρια
Η κενταύρια (Centaurea cyanus), που λέγεται και αραβιτσάκι ή κενταύρια η κυανή, είναι ετήσιο ποώδες φυτό της οικογένειας Asteraceae. Είναι αυτόχθονη στην εύκρατη Ευρώπη και στην ανατολική Μεσόγειο, όπως τα Βαλκάνια, η Ελλάδα, η Ιταλία και η Τουρκία. Φύεται σε χωράφια με σιτηρά, σε άκρες αγρών, σε άκρες δρόμων και σε λιβάδια. Στις καλλιεργούμενες εκτάσεις σήμερα είναι πια σπάνια.
Έχει όρθιο, διακλαδισμένο σχήμα και φτάνει συνήθως από 20 έως 100 cm. Οι λεπτοί γκριζοπράσινοι μίσχοι λυγίζουν και πέφτουν χωρίς στήριξη. Τα φύλλα είναι εναλλάξ, στενά και λογχοειδή, μήκους 3-10 cm, γκριζοπράσινα και χνουδωτά. Τα κατώτερα είναι κάποτε λοβωτά. Τα άνθη εμφανίζονται σε μπλε, ροζ, λευκή και μοβ απόχρωση. Ακολουθούν μικρά αχαίνια χρώματος αχυριού, περίπου 3,5 mm, με θύσανο από κοντές τρίχες. Ο ρυθμός ανάπτυξης είναι μέτριος.
Καλλιέργεια και φροντίδα
Φως και θέση
Η κενταύρια θέλει πλήρη ήλιο και αντέχει και σε ημισκιά με καλό φωτισμό. Στον πολύ σκιερό χώρο οι μίσχοι λυγίζουν και πέφτουν. Φυτεύεται σε εξωτερικό χώρο, σε παρτέρι, σε λιβάδι με αγριολούλουδα ή σε γλάστρα και μπαλκόνι.
Αντέχει στον παγετό και, κατά προσέγγιση, σε θερμοκρασίες έως -10 °C. Προσελκύει πεταλούδες, επικονιαστές και σπορόφαγα πουλιά, ενώ είναι ανθεκτική και στη βοσκή από ελάφια.
Πότισμα
Προτιμά μέτρια υγρασία, αλλά αφού εγκατασταθεί αντέχει σε διαστήματα ξηρασίας. Πότισε περισσότερο τον Μάιο και τον Ιούνιο, όταν το φυτό ανθίζει έντονα. Το χώμα να μένει ελαφρώς υγρό και ποτέ λιμνάζον, γιατί η υπερβολική υγρασία ευνοεί σήψεις.
Έδαφος
Της ταιριάζει καλά στραγγιζόμενο χώμα με ουδέτερο έως ελαφρώς αλκαλικό pH, περίπου 6,6 έως 7,8. Πηλώδες ή απλό χώμα γενικής χρήσης αρκεί. Ανέχεται και φτωχό έδαφος. Σε γλάστρα διάλεξε χώμα που στραγγίζει καλά.
Λίπανση
Χρειάζεται ελάχιστη λίπανση ή καθόλου. Σε φτωχό έδαφος ανθίζει κανονικά.
Κλάδεμα και αφαίρεση μαραμένων ανθών
Αν αφαιρείς τα μαραμένα άνθη, η ανθοφορία παρατείνεται και η αυτοσπορά περιορίζεται. Η περίοδος αυτής της δουλειάς είναι ο Ιούνιος και ο Ιούλιος. Αν θέλεις να τραφούν τα πουλιά, άφησε μερικές κεφαλές με σπόρους στο φυτό.
Σπορά και φύτευση
Ο σπόρος μπαίνει σε βάθος περίπου 1 cm. Στο κλίμα μας η σπορά γίνεται τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο ή τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο. Τα νεαρά φυτά περνούν στη θέση τους τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο. Αραίωσε τα φυτάρια στα 20-30 cm, με απόσταση περίπου 25 cm.
Χειμώνας και περίοδος ανάπαυσης
Η κενταύρια είναι ετήσια. Τα φυτά που σπέρνονται το φθινόπωρο περνούν τον χειμώνα ως μικρά φυτάρια, κάτι που στο ήπιο κλίμα συμβαίνει εύκολα. Τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο το φυτό βρίσκεται σε ανάπαυση.
Αναπαραγωγή
Πολλαπλασιάζεται μόνο με σπόρο. Αφήνοντας κάποια άνθη να ωριμάσουν, θα έχεις νέα φυτά την επόμενη χρονιά, καθώς η κενταύρια αυτοσπέρνεται πρόθυμα.
Συχνά προβλήματα
Οι μίσχοι που πέφτουν οφείλονται σε υπερβολική σκιά ή έλλειψη στήριξης. Δώσε πλήρη ήλιο ή στήριξε τα φυτά με πάσσαλο.
Οι ανεπιθύμητοι νεαροί βλαστοί προέρχονται από την έντονη αυτοσπορά. Αφαίρεσε τα μαραμένα άνθη πριν ωριμάσουν οι σπόροι.
Ως εχθρός αναφέρονται οι αφίδες. Ως ασθένειες αναφέρονται η μάρανση, οι σήψεις και οι σκωριάσεις.
Συγκομιδή και χρήση
Τα άνθη κόβονται από τον Απρίλιο έως τον Ιούλιο και κάνουν ωραίο κομμένο λουλούδι. Τα πέταλα είναι βρώσιμα και χρησιμοποιούνται ως χρωματιστή διακόσμηση στο πιάτο και σε τσάι.
Ασφάλεια
Ασφαλές για γάτες και σκύλους- Γάτες
- Μη τοξικό
- Σκύλοι
- Μη τοξικό
- Άλογα
- Μη τοξικό
Η κενταύρια δεν θεωρείται τοξική για γάτες, σκύλους, άλογα και ανθρώπους. Αυτό είναι μόνο πληροφορία και όχι κτηνιατρική ή ιατρική συμβουλή. Αν έχεις αμφιβολία, ρώτα κτηνίατρο ή γιατρό.
Πηγή: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox

























































































