Agastache
Agastache foeniculum · Lamiaceae
Επίσης: αγαστάχη
Η agastache (αγαστάχη, Agastache foeniculum) είναι πολυετές ποώδες φυτό της οικογένειας Lamiaceae, με φύλλα που μυρίζουν γλυκάνισο και μακριά στάχυα λουλουδιών από τον Ιούνιο ως τον Σεπτέμβριο. Θέλει ήλιο και στραγγιστό έδαφος και αντέχει καλά την ξηρασία. Ταιριάζει σε ηλιόλουστα παρτέρια αλλά και σε γλάστρες.
- Φως
- Πλήρης ήλιος, Ήλιος έως ημισκιά
- Πότισμα
- Χαμηλές
- Υγρασία
- Χαμηλή
- Θερμοκρασία
- 15–28 °C, ελάχ. -30 °C
- Δυσκολία
- Εύκολο
- Ύψος
- 0,6–1,5 m
Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους
Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.
Περιγραφή και ανάπτυξη
Η agastache κατάγεται από τη Βόρεια Αμερική, από τις μεγάλες πεδιάδες και τα βόρεια λιβάδια, από την Αλμπέρτα και τη Βρετανική Κολομβία ως το Οντάριο και το Κεμπέκ, και νοτιότερα ως το Κολοράντο και το Ιλινόις. Φυσικά φυτρώνει σε λιβάδια και σε ανοιχτές, ηλιόλουστες άκρες.
Σχηματίζει όρθια συστάδα με τετράγωνους βλαστούς και πασσαλώδη ρίζα. Φτάνει τα 60–150 εκ. ύψος και τα 30–60 εκ. πλάτος, με μέτριο ρυθμό ανάπτυξης. Τα φύλλα είναι αντίθετα, ωοειδή έως πλατιά λογχοειδή, οδοντωτά, μήκους 5–8 εκ., πράσινα από πάνω και πιο ανοιχτά και χνουδωτά από κάτω.
Τα μικρά χειλόμορφα άνθη, σε αποχρώσεις λεβάντας-μπλε και μωβ, σχηματίζουν πυκνά στάχυα 8–15 εκ. στην κορυφή των βλαστών, σε σπονδύλους. Οι καρποί είναι λεία, ωοειδή καρυδάκια.
Το φυτό προσελκύει έντονα μέλισσες, πεταλούδες και νυχτοπεταλούδες, ενώ τους σπόρους τους τρώνε τα πουλιά. Ελάφια και κουνέλια συνήθως το αποφεύγουν. Κόβεται και για βάζο.
Καλλιέργεια και φροντίδα
Φως και θέση
Η agastache αναπτύσσεται καλύτερα σε πλήρη ήλιο και ανέχεται μερική σκιά. Όταν έχει πολλή σκιά, οι βλαστοί γέρνουν και ξαπλώνουν, όπως συμβαίνει και σε πολύ πλούσιο έδαφος. Διάλεξε ηλιόλουστη θέση με καλή αποστράγγιση.
Πότισμα
Τα νεαρά φυτά θέλουν τακτικό πότισμα μέχρι να εγκατασταθούν. Τα εγκατεστημένα αντέχουν καλά σε περιόδους ξηρασίας, γι' αυτό χρειάζονται λίγο νερό. Πότισε περισσότερο τον Ιούνιο, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο. Απόφυγε το πότισμα πάνω στα φύλλα, γιατί ευνοεί το ωίδιο.
Έδαφος και γλάστρα
Προτιμά μέτριο έως φτωχό, πολύ καλά στραγγιζόμενο έδαφος: αμμώδες, αμμοχαλικώδες ή πηλώδες. Σε έδαφος που κρατά νερό σαπίζει ο λαιμός του φυτού.
Μπορεί να καλλιεργηθεί και σε γλάστρα, με την προϋπόθεση ότι το υπόστρωμα στραγγίζει ελεύθερα.
Φύτεψη
Φύτεψε τον Μάρτιο, τον Απρίλιο ή τον Οκτώβριο, σε ηλιόλουστο, στραγγιστό σημείο. Οι αποστάσεις είναι 30–90 εκ. και μια συνηθισμένη επιλογή είναι τα 45 εκ. μεταξύ των φυτών.
Κλάδεμα
Το κλάδεμα γίνεται τον Φεβρουάριο και τον Οκτώβριο. Το υπέργειο μέρος του φυτού ξεραίνεται τον χειμώνα, καθώς είναι ποώδες πολυετές.
Χειμώνας
Η agastache είναι ανθεκτική στο κρύο και ξεχειμωνιάζει καλά σε στραγγιστό έδαφος. Αντέχει έως περίπου -30 °C, πολύ κάτω από τους -6 °C που είναι η τυπική χειμερινή ελάχιστη. Τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο μπαίνει σε ανάπαυση.
Πολλαπλασιασμός
Πολλαπλασιάζεται με σπόρο ή με διαίρεση. Τους σπόρους τους σπέρνεις στον κήπο τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, ή σε εσωτερικό χώρο από τον Ιανουάριο έως τον Μάρτιο. Τη διαίρεση την κάνεις τον Φεβρουάριο, τον Μάρτιο ή τον Οκτώβριο.
Συνηθισμένα προβλήματα
Σάπιος λαιμός: προκαλείται από κακή αποστράγγιση. Φύτεψε σε ελεύθερα στραγγιζόμενο έδαφος.
Λευκή σκόνη στα φύλλα: είναι ωίδιο. Βελτίωσε τον αερισμό και απόφυγε το πότισμα πάνω στα φύλλα.
Γερμένοι βλαστοί: οφείλονται σε υπερβολική σκιά ή πλούσιο έδαφος. Δώσε περισσότερο ήλιο και φτωχότερο έδαφος.
Το φυτό μπορεί επίσης να προσβληθεί από σκουριά και κηλίδωση των φύλλων.
Συγκομιδή και χρήση
Τα φύλλα, τα άνθη και οι σπόροι τρώγονται. Τα φύλλα και τα άνθη με τη γεύση γλυκάνισου μπαίνουν σε σαλάτες και τσάι, ενώ οι σπόροι χρησιμοποιούνται στη ζαχαροπλαστική. Η συγκομιδή γίνεται από τον Ιούνιο έως τον Σεπτέμβριο.
Παραδοσιακά, λαοί των Cree, Cheyenne και Ojibwe τη χρησιμοποιούσαν για πυρετούς, αναπνευστικά ενοχλήματα και εγκαύματα.

























































































