Μετάβαση στο περιεχόμενο
Μετάβαση στο υποσέλιδο

Νορβηγικός σφένδαμος

Acer platanoides · Sapindaceae

Επίσης: σφένδαμος πλατανοειδής, νεροπλάτανος, Σφένδαμος ο Πλατανοειδής

Ο νορβηγικός σφένδαμος είναι μεγάλο φυλλοβόλο δέντρο με πυκνή, ευρεία κόμη και κίτρινο έως πορτοκαλί φθινοπωρινό φύλλωμα. Θεωρείται εύκολος στην καλλιέργεια και αντέχει τον χειμώνα χωρίς προστασία, χρειάζεται όμως πολύ χώρο και τακτικό πότισμα το καλοκαίρι.

Φως
Πλήρης ήλιος, Ήλιος έως ημισκιά
Πότισμα
Μέτριες
Υγρασία
Μέτρια
Θερμοκρασία
10–25 °C, ελάχ. -33 °C
Δυσκολία
Εύκολο
Ύψος
12–30 m

Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους

Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.

ΣποράΜεταφύτευση στο έδαφοςΚλάδεμαΠολλαπλασιασμόςΛίπανσηΠερισσότερο πότισμαΑνθοφορίαΠερίοδος ληθάργου
Πότε να το κάνετεΠερίοδος ληθάργουΤρέχων μήνας

Περιγραφή του φυτού

Ο νορβηγικός σφένδαμος (Acer platanoides), γνωστός και ως σφένδαμος πλατανοειδής ή νεροπλάτανος, ανήκει στην οικογένεια Sapindaceae. Φύεται στην ανατολική και κεντρική Ευρώπη και στη δυτική Ασία, από την Ισπανία έως τη Ρωσία, βόρεια ως τη νότια Σκανδιναβία και νοτιοανατολικά ως το βόρειο Ιράν. Στη φύση συναντάται σε φυλλοβόλα μικτά δάση και σε φαράγγια με υγρό, καλά στραγγιζόμενο έδαφος, ενώ φυτεύεται ευρέως σε δρόμους και πάρκα.

Είναι δέντρο με ψηλό κορμό και πλατιά, στρογγυλεμένη κόμη. Το ύψος του φτάνει συνήθως τα 12 έως 30 μέτρα και το άνοιγμα τα 9 έως 15 μέτρα, και αναπτύσσεται γρήγορα.

Τα φύλλα είναι αντίθετα, παλαμοειδή, με 5 μυτερούς, οδοντωτούς λοβούς και πλάτος έως περίπου 18 εκ. Αν σπάσει ο μίσχος, βγαίνει λευκό γαλακτώδες υγρό. Το φθινόπωρο το φύλλωμα κιτρινίζει ή πορτοκαλίζει.

Την αρχή της άνοιξης, πριν από τα φύλλα, εμφανίζονται κιτρινοπράσινα άνθη σε ταξιανθίες των 15 έως 30. Ακολουθούν διπλά πτερωτά σαμάρια, 3 έως 5 εκ., με πολύ ανοιχτά φτερά (σχεδόν 180 μοίρες), που ωριμάζουν καστανά το φθινόπωρο. Το είδος χρησιμοποιείται και ως μπονσάι.

Καλλιέργεια και φροντίδα

Φως και θέση

Ευδοκιμεί από πλήρη ήλιο έως μισοσκιά και ανέχεται αρκετά και τη σκιά. Φυτέψτε το σε εξωτερικό χώρο με άνεση χώρου: η κόμη του είναι πυκνή και ρίχνει βαθιά σκιά, και κάτω από αυτήν δύσκολα φυτρώνει κάτι.

Πότισμα

Προτιμά υγρό, καλά στραγγιζόμενο έδαφος. Η ανοχή του στην ξηρασία είναι χαμηλή, γι' αυτό στα ζεστά, ξηρά καλοκαίρια πρέπει να ποτίζεται περισσότερο τον Ιούνιο, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, ιδιαίτερα όσο το δέντρο είναι νέο. Τα ώριμα δέντρα αντέχουν περιστασιακές περιόδους ξηρασίας.

Έδαφος

Δέχεται πολλά είδη εδάφους, όπως αργιλοπηλώδη και αργιλώδη, ακόμη και συμπιεσμένο αστικό έδαφος, αρκεί να στραγγίζει και να διατηρεί υγρασία. Το ριζικό του σύστημα είναι επιφανειακό, πυκνό και ανταγωνιστικό· σε στενό χώρο οι ρίζες μπορεί να στραγγαλίσουν η μία την άλλη.

Λίπανση

Η λίπανση γίνεται τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο, πριν ξεκινήσει η βλάστηση.

Κλάδεμα

Το κλάδεμα γίνεται από τον Σεπτέμβριο έως τον Νοέμβριο. Αν εμφανιστεί ξήρανση κλαδιών από βερτισίλλιωση, αφαιρέστε τα προσβεβλημένα κλαδιά και ενισχύστε τη ζωτικότητα του δέντρου.

Φύτευση

Η φύτευση γίνεται τον Νοέμβριο, τον Δεκέμβριο, τον Ιανουάριο ή τον Φεβρουάριο. Δώστε άφθονο χώρο και κρατήστε το μακριά από μονοπάτια και τοίχους, λόγω των επιφανειακών ριζών και του έντονου αυτοσπορισμού. Όπου το είδος θεωρείται εισβολικό, σκεφτείτε εγχώριες εναλλακτικές. Σε αρκετές πολιτείες του βορειοανατολικού τμήματος των ΗΠΑ αυτοσπείρεται ελεύθερα, ρίχνει πυκνή σκιά και παραγκωνίζει τα ντόπια δέντρα και τη χαμηλή βλάστηση.

Χειμώνας

Είναι απολύτως ανθεκτικό στο κρύο και αντέχει έως περίπου -33 °C, πολύ περισσότερο από έναν τυπικό χειμώνα με ελάχιστες γύρω στους -6 °C. Τον Δεκέμβριο, τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο το δέντρο ξεκουράζεται. Τα νεαρά δέντρα χρειάζονται προστασία του φλοιού από ηλιόκαυμα και παγετό.

Πολλαπλασιασμός

Πολλαπλασιάζεται με σπόρο, που σπέρνεται τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο, ή με εμβολιασμό.

Συνηθισμένα προβλήματα

Ρωγμές στον φλοιό νεαρών κορμών οφείλονται σε ηλιόκαυμα ή παγετό· τυλίξτε ή σκιάστε τον κορμό τον χειμώνα.

Ξήρανση κλαδιών μπορεί να οφείλεται σε βερτισίλλιωση· αφαιρέστε τα προσβεβλημένα κλαδιά. Στις ασθένειες του είδους περιλαμβάνονται ακόμη η πίσσα των φύλλων (tar spot) και η ανθράκωση.

Πολλά δενδρύλλια εμφανίζονται λόγω των άφθονων σαμαριών· αφαιρέστε τα νωρίς.

Αν δεν φυτρώνει τίποτα κάτω από το δέντρο, φταίνε η πυκνή σκιά και οι επιφανειακές ρίζες· επιλέξτε σκιεροανθεκτικά φυτά εδαφοκάλυψης ή χρησιμοποιήστε οργανική κάλυψη (μούλτς).

Για το φυτό σας

Συχνές ερωτήσεις

Πόσο ψηλός γίνεται ο νορβηγικός σφένδαμος;Συνήθως φτάνει τα 12 έως 30 μέτρα ύψος, με άνοιγμα 9 έως 15 μέτρα. Αναπτύσσεται γρήγορα, γι' αυτό χρειάζεται πολύ χώρο.
Αντέχει στο κρύο του χειμώνα;Ναι, είναι απολύτως ανθεκτικός και αντέχει έως περίπου -33 °C. Μόνο ο φλοιός των νεαρών δέντρων χρειάζεται προστασία από ηλιόκαυμα και παγετό.
Πόσο συχνά θέλει πότισμα το καλοκαίρι;Έχει χαμηλή ανοχή στην ξηρασία και προτιμά υγρό έδαφος, γι' αυτό ποτίστε περισσότερο τον Ιούνιο, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο. Τα ώριμα δέντρα αντέχουν περιστασιακές ξηρές περιόδους.
Πότε ανθίζει ο νορβηγικός σφένδαμος;Ανθίζει τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, πριν βγουν τα φύλλα. Τα κιτρινοπράσινα άνθη τρέφουν μέλισσες, πεταλούδες και σκώρους.
Πότε κλαδεύεται;Το κλάδεμα γίνεται από τον Σεπτέμβριο έως τον Νοέμβριο.
Γιατί υπάρχουν τόσα μικρά δενδράκια γύρω του;Παράγει πολλά σαμάρια, που δίνουν πολλά δενδρύλλια. Αφαιρέστε τα νωρίς, πριν ριζώσουν.
Μετάβαση στην αρχήΜετάβαση στην αρχή