Οξιά
Fagus sylvatica · Fagaceae
Επίσης: κοινή οξιά, δασική οξιά, ευρωπαϊκή οξιά
Η οξιά (Fagus sylvatica), γνωστή και ως κοινή οξιά ή δασική οξιά, είναι φυλλοβόλο δέντρο με λείο ασημόγκριζο φλοιό και πυκνό στέμμα. Φυτεύεται ως μεγάλο καλλωπιστικό δέντρο αλλά και ως φράχτης. Αναπτύσσεται αργά και θέλει υγρό, καλά στραγγιζόμενο έδαφος.
- Φως
- Πλήρης ήλιος, Ήλιος έως ημισκιά
- Πότισμα
- Μέτριες
- Υγρασία
- Μέτρια
- Θερμοκρασία
- 8–22 °C, ελάχ. -30 °C
- Δυσκολία
- Μέτριας δυσκολίας
- Ύψος
- 20–40 m
Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους
Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.
Πώς είναι η οξιά
Η οξιά ανήκει στην οικογένεια Fagaceae και φτάνει συνήθως τα 20 έως 40 μέτρα. Έχει κοντό κορμό, χαμηλή διακλάδωση και πυκνό στέμμα, από ωοειδές έως στρογγυλεμένο. Ο φλοιός είναι λείος και ασημόγκριζος.
Τα φύλλα είναι απλά, κατ' εναλλαγή και γυαλιστερά, με ολόκληρο ή ελαφρώς κυματιστό χείλος. Όταν είναι νεαρά, έχουν μεταξένιες τρίχες στις άκρες. Το χρώμα τους είναι πράσινο ή χάλκινο και το φθινόπωρο γίνεται χάλκινο, κίτρινο ή καφέ.
Τα άνθη είναι μονόοικα: κρεμαστοί σφαιρικοί αρσενικοί ίουλοι και μικρά θηλυκά άνθη σε κοντό μίσχο, τον Απρίλιο και τον Μάιο. Το δέντρο ανθίζει μόνο μετά από δεκαετίες. Ο καρπός είναι το τριγωνικό καφέ βάλανο της οξιάς, δύο μέσα σε κάθε αγκαθωτό κύπελλο, που ωριμάζει το φθινόπωρο. Στη φύση απαντά στην κεντρική και νότια Ευρώπη, από τη νότια Σουηδία και την Αγγλία έως τη Σικελία, ανατολικά ως τα Βαλκάνια και τον Καύκασο, συχνά σε δάση υγρού κλίματος.
Καλλιέργεια και φροντίδα
Θέση και φως
Η οξιά πηγαίνει σε πλήρη ήλιο έως μερική σκιά και ανέχεται τη σκιά, ειδικά όταν είναι νεαρή. Επειδή γίνεται πολύ μεγάλο δέντρο, χρειάζεται αρκετό χώρο. Είναι καλή επιλογή για ανοιχτούς κήπους και για φράχτη ή διαχωριστικό πέρασμα.
Πότισμα
Προτιμά υγρό αλλά καλά στραγγιζόμενο έδαφος. Δεν ανέχεται τα νερά που λιμνάζουν και αντέχει λίγο την ξηρασία. Με τα ζεστά και ξηρά καλοκαίρια, ποτίστε περισσότερο από τον Ιούνιο έως τον Αύγουστο. Το βαθύ πότισμα και η οργανική εδαφοκάλυψη (μάλτσινγκ) στη βάση βοηθούν στις περιόδους ξηρασίας.
Έδαφος
Ταιριάζει σε πηλώδες, αμμώδες ή πλούσιο σε χούμο έδαφος, με pH περίπου από 5,5 έως 8. Δεν της αρέσουν τα βαριά, υγρά ή συμπιεσμένα εδάφη.
Λίπανση
Ο Μάρτιος είναι ο κατάλληλος μήνας για λίπανση.
Κλάδεμα
Η οξιά αντέχει καλά το κλάδεμα και γι' αυτό χρησιμοποιείται σε φράχτες και παραπετάσματα. Τον φράχτη κλαδεύουμε στα τέλη του καλοκαιριού, δηλαδή τον Ιούλιο και τον Αύγουστο.
Σε νεαρά δέντρα και κομμένους φράχτες, τα ξερά φύλλα συχνά μένουν πάνω στα κλαδιά ως τον χειμώνα.
Φύτευση
Τα νεαρά δέντρα φυτεύονται το φθινόπωρο ή την άνοιξη. Με βάση το ημερολόγιο, κατάλληλοι μήνες είναι ο Νοέμβριος, ο Δεκέμβριος και ο Φεβρουάριος. Η μεταφύτευση είναι δύσκολη, γι' αυτό διαλέξτε προσεκτικά τη μόνιμη θέση από την αρχή.
Χειμώνας
Η οξιά είναι πλήρως ανθεκτική στο κρύο και δεν χρειάζεται προστασία. Τον Δεκέμβριο, τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο βρίσκεται σε περίοδο ηρεμίας.
Πολλαπλασιασμός
Πολλαπλασιάζεται με σπόρο ή με εμβολιασμό. Τόσο η σπορά όσο και ο εμβολιασμός γίνονται τον Νοέμβριο. Το δέντρο μεγαλώνει αργά, γι' αυτό θέλει υπομονή.
Προβλήματα
Αν τα φύλλα πέσουν νωρίς το καλοκαίρι, η αιτία είναι συνήθως η ξηρασία. Βάλτε μάλτσινγκ και ποτίστε βαθιά στις ξηρές περιόδους.
Στις ασθένειες που αναφέρονται για την οξιά περιλαμβάνονται το beech tarcrust, η ψευδής καρδιά του ξύλου (false heartwood) και ο αιμορραγών καρκίνος (bleeding canker).
Συγκομιδή και χρήση
Τα βαλάνια της οξιάς ωριμάζουν τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο. Θεωρούνται εδώδιμα σε μικρές ποσότητες και είναι καλύτερα ψημένα. Οι καρποί τρέφουν πουλιά και μικρά θηλαστικά, ενώ το δέντρο ανθίσταται στο βόσκημα των ελαφιών.

















































































