Μετάβαση στο περιεχόμενο
Μετάβαση στο υποσέλιδο

Ρετσινολαδιά

Ricinus communis · Euphorbiaceae

Επίσης: ρίκινος, κουρτουνιά, kourtounia, retsinoladia

Τοξικά για γάτες και σκύλους · λεπτομέρειες ↓

Η ρετσινολαδιά, γνωστή και ως ρίκινος ή κουρτουνιά, είναι θάμνος με πελώρια γυαλιστερά φύλλα που μεγαλώνει πολύ γρήγορα. Θέλει πλήρη ήλιο και ζέστη και δεν αντέχει τον παγετό. Είναι εύκολη στην καλλιέργεια, αλλά όλα τα μέρη της είναι άκρως τοξικά, γι' αυτό χρειάζεται προσοχή όπου υπάρχουν παιδιά ή κατοικίδια.

Φως
Πλήρης ήλιος
Πότισμα
Μέτριες
Υγρασία
Μέτρια
Θερμοκρασία
20–32 °C, ελάχ. -2 °C
Δυσκολία
Εύκολο
Ύψος
1,5–12 m

Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους

Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.

Σπορά σε εσωτερικό χώροΣποράΜεταφύτευση στο έδαφοςΜεταφύτευσηΚλάδεμαΠολλαπλασιασμόςΛίπανσηΠερισσότερο πότισμαΑνθοφορίαΣυγκομιδήΠερίοδος ληθάργου
Πότε να το κάνετεΠερίοδος ληθάργουΤρέχων μήνας

Πώς είναι η ρετσινολαδιά

Η ρετσινολαδιά (Ricinus communis) ανήκει στα Ευφορβιοειδή. Κατάγεται από το Κέρας της Αφρικής (Ερυθραία, Αιθιοπία, Σομαλία) και σήμερα έχει εγκλιματιστεί σε όλες τις τροπικές και υποτροπικές περιοχές. Φύεται σε κοίτες ποταμών, στις άκρες των δρόμων, σε σιδηροδρομικές γραμμές και σε χωράφια, δηλαδή σε διαταραγμένο έδαφος των ζεστών κλιμάτων.

Είναι πολυετής θάμνος ή μικρό δέντρο, όρθιο και πυκνό, που βγάζει και παραφυάδες. Το ύψος του κυμαίνεται από 150 cm έως 12 m. Στα ψυχρά κλίματα μεγαλώνει ως μικρότερο ετήσιο φυτό.

Τα φύλλα είναι μεγάλα, γυαλιστερά, παλαμοειδή, με 5–12 οδοντωτούς λοβούς και πλάτος 15–75 cm. Το χρώμα τους είναι πράσινο, ενώ ορισμένες ποικιλίες έχουν μοβ ή μπρούντζινο φύλλωμα. Τα άνθη δεν έχουν πέταλα και σχηματίζουν ψηλές στάχεις στις κορυφές: τα αρσενικά είναι κιτρινοπράσινα με κρεμ στήμονες και βρίσκονται κάτω από τα θηλυκά, που έχουν κόκκινα στίγματα. Ο καρπός είναι αγκαθωτή στρογγυλή κάψα, πράσινη, κόκκινη ή μοβ, που καφετίζει όταν ωριμάσει. Κρύβει τρία γυαλιστερά, διάστικτα σπέρματα που θυμίζουν τσιμπούρια.

Καλλιέργεια και φροντίδα

Φως και θέση

Η ρετσινολαδιά θέλει πλήρη ήλιο και ζέστη. Στο κλίμα μας το πιο ρεαλιστικό είναι η καλλιέργεια σε γλάστρα στο μπαλκόνι ή σε εσωτερικό χώρο, επειδή το φυτό αντέχει μέχρι περίπου -2 °C, ενώ ο τυπικός χειμώνας φτάνει τους -6 °C. Επειδή αναπτύσσεται γρήγορα και γίνεται ψηλή, διάλεξε θέση με χώρο και προστασία από τον αέρα.

Πότισμα

Το πότισμα είναι μέτριο. Όσο το φυτό εγκαθίσταται, κράτα το χώμα υγρό, γιατί στην αρχή η ανθεκτικότητα στην ξηρασία είναι χαμηλή. Τα ώριμα φυτά αντέχουν κάποια ξηρασία.

Τους μήνες Ιούνιο, Ιούλιο και Αύγουστο χρειάζεται περισσότερο νερό. Αν μαραθεί σε ξηρό διάστημα, πότισέ το βαθιά μέχρι να εγκατασταθεί.

Χώμα και αλλαγή γλάστρας

Προτιμά πλούσιο, υγρό αλλά καλά στραγγιζόμενο χώμα, με οποιοδήποτε pH. Πιο συγκεκριμένα, ταιριάζουν τα πηλώδη, τα αμμώδη και τα πλούσια σε χούμο εδάφη, με pH περίπου 5,5–8.

Την αλλαγή γλάστρας κάν' την τον Μάρτιο.

Λίπανση

Για δυνατή ανάπτυξη λίπανε τακτικά κατά την περίοδο ανάπτυξης, από τον Απρίλιο έως τον Αύγουστο.

Κλάδεμα

Αν χρειάζεται, κλάδεψε για να διαμορφώσεις το σχήμα, κατά προτίμηση τον Μάρτιο. Φόρα γάντια και προστάτευε το δέρμα σου, γιατί ο χειρισμός του φυλλώματος μπορεί να ερεθίσει.

Σπορά και φύτεμα

Σπέρνεις μέσα στο σπίτι τον Μάρτιο και φυτεύεις έξω τον Απρίλιο ή τον Μάιο, αφού περάσει ο κίνδυνος παγετού. Μπορείς να σπείρεις και απευθείας τον Απρίλιο ή τον Μάιο. Στήριξε το φυτό με πάσσαλο, γιατί έχει ρηχές ρίζες και βαριά κορυφή και το ρίχνει ο αέρας.

Το φυτό φυτρώνει εύκολα μόνο του από τα σπέρματα που πέφτουν, κάτι που πρέπει να έχεις υπόψη σου.

Ο χειμώνας

Η ρετσινολαδιά είναι ευαίσθητη στο κρύο. Στις περιοχές με παγετό καλλιεργείται ως ετήσιο. Σε πολύ ήπιες περιοχές μπορεί να κοπεί και να προστατευτεί. Ο Δεκέμβριος και ο Ιανουάριος είναι η περίοδος ανάπαυσης.

Πολλαπλασιασμός

Πολλαπλασιάζεται με σπόρο, από τον Μάρτιο έως τον Μάιο.

Συνήθη προβλήματα

Το φυτό πέφτει από τον αέρα: οφείλεται στις ρηχές ρίζες και στο μεγάλο βάρος της κορυφής. Στήριξέ το και προστάτεψέ το.

Μαρασμός σε ξηρά διαστήματα: το νεαρό φυτό έχει χαμηλή αντοχή στην ξηρασία. Πότισέ το βαθιά μέχρι να εγκατασταθεί.

Μαυρισμένα φύλλα από παγετό: το φυτό είναι ευαίσθητο στο κρύο. Φύτεψέ το έξω μόνο αφού περάσει ο παγετός.

Σε πολλές ζεστές περιοχές του κόσμου θεωρείται ζιζάνιο και χωροκατακτητικό είδος. Στην Καλιφόρνια είναι επιβλαβές ζιζάνιο και στη Φλόριντα κατατάσσεται στην κατηγορία II των χωροκατακτητικών.

Συγκομιδή και χρήσεις

Οι καρποί ωριμάζουν τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο. Το φυτό δεν είναι βρώσιμο. Από τα σπέρματα παράγεται το ρετσινόλαδο, που παραδοσιακά χρησιμοποιείται ως καθαρτικό και στη βιομηχανία. Τα ωμά σπέρματα είναι θανατηφόρα.

Τα μυρμήγκια διασπείρουν τα σπέρματα παίρνοντας το λιπαρό τους εξάρτημα.

Ασφάλεια

Τοξικά για γάτες και σκύλους
Γάτες
Πολύ τοξικό
Σκύλοι
Πολύ τοξικό
Άλογα
Πολύ τοξικό
Άνθρωποι
Πολύ τοξικό

Η ρετσινολαδιά είναι άκρως τοξική για γάτες, σκύλους, άλογα και ανθρώπους. Τοξικά είναι τα σπέρματα και όλα τα μέρη του φυτού, λόγω της ρικίνης. Τα συμπτώματα είναι κάψιμο στο στόμα και στον λαιμό, εμετός, αιμορραγική διάρροια, δίψα, αδυναμία, τρέμουλο, νεφρική ανεπάρκεια, σπασμοί και θάνατος. Τα σημάδια εμφανίζονται 12–48 ώρες μετά την κατάποση. Αυτές οι πληροφορίες είναι ενημερωτικές και δεν αποτελούν κτηνιατρική ή ιατρική συμβουλή· σε περίπτωση αμφιβολίας ρώτα κτηνίατρο ή γιατρό.

Πηγή: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox, English Wikipedia

Για το φυτό σας

Συχνές ερωτήσεις

Είναι δηλητηριώδης η ρετσινολαδιά;Ναι, είναι άκρως τοξική για ανθρώπους, σκύλους, γάτες και άλογα. Τοξικά είναι τα σπέρματα και όλα τα μέρη του φυτού, λόγω της ρικίνης.
Πότε σπέρνεται η ρετσινολαδιά;Μέσα στο σπίτι τον Μάρτιο και απευθείας τον Απρίλιο ή τον Μάιο. Φυτεύεται έξω τον Απρίλιο ή τον Μάιο, αφού περάσει ο παγετός.
Αντέχει η ρετσινολαδιά τον παγετό;Όχι, είναι ευαίσθητη στο κρύο και αντέχει μέχρι περίπου -2 °C. Στις περιοχές με παγετό καλλιεργείται ως ετήσιο.
Πόσο ήλιο και νερό θέλει η ρετσινολαδιά;Θέλει πλήρη ήλιο και ζέστη. Χρειάζεται μέτριο πότισμα, με περισσότερο νερό τον Ιούνιο, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, και υγρό χώμα όσο εγκαθίσταται.
Πόσο ψηλή γίνεται η ρετσινολαδιά;Το ύψος της κυμαίνεται από 150 cm έως 12 m και αναπτύσσεται γρήγορα. Στα ψυχρά κλίματα μένει μικρότερη, ως ετήσιο φυτό.
Μετάβαση στην αρχήΜετάβαση στην αρχή