Μετάβαση στο περιεχόμενο
Μετάβαση στο υποσέλιδο

Buxus sempervirens

Buxaceae

Επίσης: τσιμσίρι, τσαμσίρι

Τοξικά για γάτες και σκύλους · λεπτομέρειες ↓

Το Buxus sempervirens, γνωστό και ως πυξάρι, πυξός ή τσιμσίρι, είναι αειθαλής θάμνος με πυκνό, στρογγυλεμένο σχήμα που αντέχει το κοντό κλάδεμα. Αναπτύσσεται αργά, είναι εύκολο στην καλλιέργεια και κατάλληλο για φράχτες, τοπιάρι και γλάστρες. Αντέχει τον χειμώνα στην ύπαιθρο, ενώ το καλοκαίρι θέλει προσοχή στο πότισμα.

Φως
Ήλιος έως ημισκιά, Ημισκιά
Πότισμα
Μέτριες
Υγρασία
Μέτρια
Θερμοκρασία
10–25 °C, ελάχ. -20 °C
Δυσκολία
Εύκολο
Ύψος
1–9 m

Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους

Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.

Μεταφύτευση στο έδαφοςΜεταφύτευσηΚλάδεμαΠολλαπλασιασμόςΛίπανσηΠερισσότερο πότισμαΑνθοφορίαΠερίοδος ληθάργου
Πότε να το κάνετεΠερίοδος ληθάργουΤρέχων μήνας

Πώς είναι το πυξάρι

Το Buxus sempervirens (οικογένεια Buxaceae) είναι πολυκλαδικός αειθαλής θάμνος ή μικρό δέντρο. Στη φύση φτάνει από 1 έως 9 m ύψος και από 1 έως 4,5 m πλάτος. Φυτρώνει σε ασβεστολιθικά εδάφη, ως υπόροφος σε δάση οξιάς και σε ανοιχτούς ξηρούς ορεινούς θαμνώνες, από τη δυτική και νότια Ευρώπη ως τη νοτιοδυτική Ασία.

Τα φύλλα είναι μικρά, αντίθετα, ωοειδή και γυαλιστερά, μήκους 1,5-3 cm, σκούρο πράσινα στην πάνω όψη και κιτρινοπράσινα στην κάτω, με ελαφρύ άρωμα. Τον χειμώνα μπορεί να πάρουν πορτοκαλοπράσινη απόχρωση. Τα άνθη, πρασινοκίτρινα και χωρίς πέταλα, είναι διακριτικά αλλά έντονα αρωματικά. Ανοίγουν Φεβρουάριο και Μάρτιο και επικονιάζονται από έντομα, γι' αυτό το φυτό ωφελεί τους επικονιαστές. Ο καρπός είναι μικρή τρίλοβη κάψα περίπου 8 mm, που καφετιάζει και ανοίγει αφήνοντας γυαλιστερούς μαύρους σπόρους.

Καλλιέργεια και φροντίδα

Φως και θέση

Ευδοκιμεί σε ήλιο έως ημισκιά. Σε εκτεθειμένες θέσεις χρειάζεται προστασία από τον ξηραντικό χειμωνιάτικο άνεμο και από τον πλήρη χειμωνιάτικο ήλιο, που προκαλούν μπρούντζινο χρώμα στα φύλλα. Είναι κατάλληλο για φράχτη, για τοπιάρι, για γλάστρα και για μπαλκόνι.

Πότισμα

Τα νεαρά φυτά θέλουν τακτικό πότισμα και καλό στρώμα εδαφοκάλυψης (μαλτσ). Τα καλά εγκατεστημένα φυτά ανέχονται σχετικά καλά την ξηρασία, αλλά οι ρίζες είναι επιφανειακές, πυκνές και δεν αντέχουν να στεγνώσουν εντελώς. Τον Ιούνιο, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο ποτίστε περισσότερο. Το μαλτσ προστατεύει τις ρίζες από τη ζέστη και την ξηρασία.

Έδαφος και αλλαγή γλάστρας

Προσαρμόζεται σε πολλά εδάφη: αμμώδη, αργιλώδη, πηλώδη ή πλούσια σε χούμο. Προτιμά ουδέτερο έως ασβεστούχο έδαφος με pH περίπου 6,5-8 και χρειάζεται καλή αποστράγγιση, με υγρασία που δεν λιμνάζει. Αν το καλλιεργείτε σε γλάστρα, η αλλαγή γίνεται τον Μάρτιο.

Λίπανση

Αρκεί ελαφριά λίπανση την άνοιξη, τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, με ισορροπημένο λίπασμα βραδείας αποδέσμευσης. Προσθέστε και μαλτσ από κομπόστ.

Κλάδεμα

Το πυξάρι δέχεται κοντό κούρεμα και σχηματισμό. Το κλάδεμα γίνεται μετά τη βλάστηση της άνοιξης, κυρίως Μάιο και Ιούνιο, και ξανά τον Σεπτέμβριο. Αποφύγετε το πολύ πρώιμο κλάδεμα την άνοιξη και το όψιμο κλάδεμα στο τέλος του καλοκαιριού.

Φύτευση

Η φύτευση γίνεται Φεβρουάριο-Μάρτιο ή Οκτώβριο-Νοέμβριο. Μην φυτεύετε πολύ βαθιά. Απλώστε μερικά εκατοστά μαλτσ, ώστε οι επιφανειακές ρίζες να μένουν δροσερές και υγρές.

Χειμώνας

Είναι ανθεκτικό στο κρύο και αντέχει έως περίπου -20 °C, πολύ πάνω από τις τυπικές χειμερινές ελάχιστες του κλίματός μας. Αν χιονίσει πολύ, αφαιρέστε το βαρύ χιόνι από τα κλαδιά. Σε εκτεθειμένες θέσεις προστατέψτε το από τον κρύο άνεμο. Τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο το φυτό ξεκουράζεται.

Πολλαπλασιασμός

Πολλαπλασιάζεται με μοσχεύματα βλαστού, με σπόρο ή με καταβολάδες. Για μοσχεύματα κατάλληλοι μήνες είναι ο Ιούλιος, ο Αύγουστος και ο Σεπτέμβριος.

Προβλήματα

Οι κάμπιες του σκώρου του πυξαριού αφήνουν τα φύλλα γυμνά και ιστούς στους βλαστούς. Αφαιρέστε τις με το χέρι ή ψεκάστε με Bacillus thuringiensis. Στα εχθρικά έντομα περιλαμβάνονται επίσης η ψύλλα του πυξαριού και οι τετράνυχοι.

Τα μπρούντζινα ή πορτοκαλί φύλλα συνήθως οφείλονται σε χειμωνιάτικο ήλιο, άνεμο ή θαλάσσια σταγονίδια. Βοηθούν η προστασία και το μαλτσ. Οι καφέ ξερές περιοχές δείχνουν συχνά την ασθένεια box blight (μύκητας): κόψτε το προσβεβλημένο τμήμα και βελτιώστε τον αερισμό. Άλλη ασθένεια που αναφέρεται είναι η volutella blight.

Ασφάλεια

Τοξικά για γάτες και σκύλους
Γάτες
Τοξικό
Σκύλοι
Τοξικό
Άλογα
Τοξικό

Τα φύλλα και οι βλαστοί είναι τοξικά για γάτες, σκύλους και άλογα και ήπια τοξικά για τον άνθρωπο. Περιέχουν στεροειδή αλκαλοειδή, όπως η κυκλοβουξίνη. Σε σκύλους και γάτες προκαλούν εμετό και διάρροια. Στα άλογα προκαλούν κολικό, διάρροια, αναπνευστική ανεπάρκεια και σπασμούς. Μπορεί να προκαλέσει και δερματίτιδα εξ επαφής. Παραδοσιακά τα φύλλα χρησιμοποιούνταν για τον πυρετό, αλλά σήμερα σπάνια, λόγω παρενεργειών. Αυτές είναι πληροφορίες μόνο και όχι κτηνιατρική ή ιατρική συμβουλή. Σε περίπτωση αμφιβολίας ρωτήστε κτηνίατρο ή γιατρό.

Πηγή: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox

Για το φυτό σας

Συχνές ερωτήσεις

Πότε κλαδεύεται το πυξάρι;Μετά τη βλάστηση της άνοιξης, κυρίως Μάιο και Ιούνιο, και ξανά τον Σεπτέμβριο. Αποφύγετε το πολύ πρώιμο κλάδεμα την άνοιξη και το όψιμο στο τέλος του καλοκαιριού.
Αντέχει το πυξάρι τον ήλιο και την ξηρασία;Ευδοκιμεί σε ήλιο έως ημισκιά και τα καλά εγκατεστημένα φυτά ανέχονται σχετικά την ξηρασία. Τα νεαρά φυτά χρειάζονται τακτικό πότισμα και μαλτσ.
Γιατί τα φύλλα του πυξαριού γίνονται πορτοκαλί ή μπρούντζινα;Συνήθως φταίει ο χειμωνιάτικος ήλιος, ο άνεμος ή τα θαλάσσια σταγονίδια. Βοηθούν η προστασία από τον άνεμο και το μαλτσ.
Είναι δηλητηριώδες το πυξάρι για σκύλους και γάτες;Ναι, τα φύλλα και οι βλαστοί είναι τοξικά και προκαλούν εμετό και διάρροια. Σε περίπτωση αμφιβολίας ρωτήστε κτηνίατρο.
Πότε φυτεύεται το πυξάρι;Φεβρουάριο-Μάρτιο ή Οκτώβριο-Νοέμβριο. Μην το φυτέψετε πολύ βαθιά και απλώστε μερικά εκατοστά μαλτσ.
Πώς αντιμετωπίζεται ο σκώρος του πυξαριού;Αφαιρέστε τις κάμπιες με το χέρι ή ψεκάστε με Bacillus thuringiensis.
Μετάβαση στην αρχήΜετάβαση στην αρχή