Μετάβαση στο περιεχόμενο
Μετάβαση στο υποσέλιδο

Akebia quinata

Lardizabalaceae

Επίσης: ακέμπια, akebia

Η Akebia quinata, γνωστή και ως ακέμπια, είναι δυνατό αναρριχώμενο φυτό με ανοιξιάτικα, μοσχοβολιστά άνθη και εδώδιμους καρπούς. Αντέχει στο κρύο και προσαρμόζεται εύκολα, αλλά απαιτεί γερό στήριγμα και τακτικό κλάδεμα, γιατί μεγαλώνει πολύ γρήγορα.

Φως
Πλήρης ήλιος, Ήλιος έως ημισκιά
Πότισμα
Μέτριες
Υγρασία
Μέτρια
Θερμοκρασία
10–25 °C, ελάχ. -23 °C
Δυσκολία
Εύκολο
Ύψος
6–12 m

Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους

Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.

ΣποράΜεταφύτευση στο έδαφοςΚλάδεμαΠολλαπλασιασμόςΛίπανσηΠερισσότερο πότισμαΑνθοφορίαΣυγκομιδήΠερίοδος ληθάργου
Πότε να το κάνετεΠερίοδος ληθάργουΤρέχων μήνας

Πώς είναι η ακέμπια

Η Akebia quinata (οικογένεια Lardizabalaceae) κατάγεται από την Κίνα, την Ιαπωνία (εκτός Χοκάιντο) και την Κορέα. Εκεί φύεται σε λόφους, φράχτες, άκρες δασών, όχθες ρεμάτων και πλαγιές βουνών, και σκαρφαλώνει πάνω σε δέντρα.

Είναι πολυετές, ξυλώδες αναρριχώμενο που τυλίγεται γύρω από το στήριγμά του. Ο ρυθμός ανάπτυξης είναι γρήγορος και το ύψος φτάνει συνήθως τα 6 έως 12 μέτρα. Αν δεν περιοριστεί, καλύπτει το στήριγμα και τα διπλανά φυτά.

Τα φύλλα είναι σύνθετα, με πέντε στρογγυλεμένα φυλλάρια με εγκοπή στην άκρη. Η πάνω επιφάνεια είναι έντονα γαλαζοπράσινη και η κάτω γκριζωπή. Με το κρύο παίρνουν μωβ απόχρωση.

Την άνοιξη, από τον Μάρτιο έως τον Μάιο, εμφανίζονται κρεμαστές ταξιανθίες με μικρά άνθη σε χρώμα από βαθύ μπορντό ως σοκολατί-μωβ. Έχουν πικάντικο άρωμα που θυμίζει βανίλια ή σοκολάτα. Τα αρσενικά και τα θηλυκά άνθη είναι χωριστά.

Καλλιέργεια και φροντίδα

Θέση και ήλιος

Η ακέμπια προσαρμόζεται από πλήρη ήλιο μέχρι βαθιά σκιά. Σε περιοχή με ζεστά, ξερά καλοκαίρια, μια θέση με ήλιο το πρωί και λίγη σκιά το απόγευμα είναι λογική επιλογή.

Επειδή μεγαλώνει πολύ, διαλέξτε θέση με άφθονο χώρο και μακριά από μικρότερους θάμνους που θα πνίξει.

Πότισμα

Τα νεαρά φυτά θέλουν τακτικό πότισμα. Όταν εγκατασταθούν καλά, γίνονται ανθεκτικά στην ξηρασία, αλλά η ανάγκη για νερό είναι μέτρια. Τους μήνες Ιούνιο, Ιούλιο και Αύγουστο αυξήστε το πότισμα.

Έδαφος

Ευδοκιμεί στα περισσότερα εδάφη με καλή αποστράγγιση: πηλώδη, αμμώδη ή αργιλώδη. Προτιμά έδαφος που κρατά λίγη υγρασία αλλά δεν λιμνάζει.

Λίπανση

Η λίπανση γίνεται την άνοιξη, τον Μάρτιο και τον Απρίλιο.

Κλάδεμα

Τα άνθη σχηματίζονται σε παλιό ξύλο, γι' αυτό το κλάδεμα γίνεται μετά την άνθιση, τον Μάιο ή τον Ιούνιο. Αν κλαδέψετε νωρίτερα, θα αφαιρέσετε τα μελλοντικά άνθη.

Χρειάζεται σταθερό, σκληρό κλάδεμα κάθε χρόνο για να μένει μέσα στα όρια που θέλετε.

Φύτευση και στήριξη

Η φύτευση γίνεται τον Μάρτιο ή τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο. Η σπορά γίνεται τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο.

Χρειάζεται γερή πέργκολα ή καφασωτό, γιατί το φυτό γίνεται βαρύ και ισχυρό. Για να δέσει καρπούς, φυτέψτε δύο γενετικά διαφορετικά φυτά. Η χειρωνακτική επικονίαση μπορεί να βοηθήσει.

Χειμώνας

Είναι ανθεκτικό στο ψύχος και αντέχει μέχρι περίπου -23 °C. Σε πολύ δυνατούς παγετούς ξηραίνεται ως τη βάση, ενώ σε ήπιο κλίμα μένει αειθαλές. Ο Δεκέμβριος και ο Ιανουάριος είναι η περίοδος ανάπαυσης.

Πολλαπλασιασμός

Πολλαπλασιάζεται με σπόρο, μοσχεύματα ή καταβολάδες. Για μοσχεύματα και καταβολάδες η κατάλληλη περίοδος είναι ο Ιούνιος και ο Ιούλιος. Αν σπείρετε, υπολογίστε ότι τα σπορόφυτα είναι γενετικά διαφορετικά μεταξύ τους, κάτι που βοηθά στην καρποφορία.

Συχνά προβλήματα

Καταπίεση γειτονικών φυτών: οφείλεται στην πολύ έντονη ανάπτυξη. Κλαδέψτε σκληρά κάθε χρόνο ή επιλέξτε λιγότερο επιθετικό αναρριχώμενο.

Χωρίς καρπούς: συνήθως λείπει δεύτερο, γενετικά διαφορετικό φυτό για επικονίαση. Φυτέψτε ένα δεύτερο σπορόφυτο ή επικονιάστε με το χέρι.

Αυτοσπορά: τα πουλιά τρώνε τον καρπό και διασπείρουν τους σπόρους. Σε ορισμένες περιοχές της ανατολικής ακτής των ΗΠΑ το φυτό θεωρείται χωροκατακτητικό. Μην το φυτεύετε κοντά σε φυσικούς χώρους.

Καρποί και χρήση

Οι καρποί μοιάζουν με μωβ λουκάνικα μήκους περίπου 10 εκ. Ανοίγουν το φθινόπωρο, τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο, και αποκαλύπτουν γλυκιά λευκή σάρκα με μαύρους σπόρους.

Η σάρκα τρώγεται φρέσκια και χρησιμοποιείται σε μαρμελάδες και ροφήματα. Η ελαφρώς πικρή φλούδα τηγανίζεται και γεμίζεται στην Ιαπωνία.

Στην παραδοσιακή κινεζική ιατρική ο καρπός χρησιμοποιείται παραδοσιακά για ουρολοιμώξεις, μειωμένη παραγωγή γάλακτος και ρευματοειδή αρθρίτιδα.

Για το φυτό σας

Συχνές ερωτήσεις

Γιατί η ακέμπια μου δεν κάνει καρπούς;Συνήθως λείπει δεύτερο, γενετικά διαφορετικό φυτό για επικονίαση. Φυτέψτε ένα ακόμη σπορόφυτο ή δοκιμάστε χειρωνακτική επικονίαση.
Πότε κλαδεύεται η ακέμπια;Μετά την άνθιση, τον Μάιο ή τον Ιούνιο, γιατί τα άνθη σχηματίζονται σε παλιό ξύλο. Χρειάζεται τακτικό κλάδεμα για να μένει στα όρια.
Αντέχει η ακέμπια στον παγετό;Ναι, είναι ανθεκτική και αντέχει μέχρι περίπου -23 °C. Σε πολύ δυνατούς παγετούς ξηραίνεται ως τη βάση, ενώ σε ήπιο κλίμα μένει αειθαλής.
Πόσο ψηλά και πόσο γρήγορα μεγαλώνει;Η ανάπτυξή της είναι γρήγορη και το ύψος φτάνει συνήθως τα 6 έως 12 μέτρα. Χρειάζεται γερή πέργκολα ή καφασωτό.
Τρώγεται ο καρπός της ακέμπιας;Η γλυκιά λευκή σάρκα τρώγεται φρέσκια ή γίνεται μαρμελάδα και ρόφημα. Η ελαφρώς πικρή φλούδα μαγειρεύεται στην Ιαπωνία.
Χρειάζεται πολύ νερό;Τα νεαρά φυτά ποτίζονται τακτικά. Τα εγκατεστημένα αντέχουν την ξηρασία, αλλά το καλοκαίρι θέλουν περισσότερο νερό.
Μετάβαση στην αρχήΜετάβαση στην αρχή