Μετάβαση στο περιεχόμενο
Μετάβαση στο υποσέλιδο

Σέδο

Sedum · Crassulaceae

Το σέδο (γνωστό και ως sedum ή σέδουμ) είναι γένος πολυετών παχύφυτων της οικογένειας Crassulaceae. Αντέχει στην ξηρασία και στον παγετό και ταιριάζει σε ξερολιθιές, πρανή και γλάστρες με πολύ ήλιο. Η καλλιέργειά του είναι εύκολη.

Φως
Πλήρης ήλιος, Ήλιος έως ημισκιά
Πότισμα
Χαμηλές
Υγρασία
Χαμηλή
Θερμοκρασία
15–28 °C, ελάχ. -25 °C
Δυσκολία
Εύκολο
Ύψος
5–60 cm

Είδη και ποικιλίες

Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους

Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.

Σπορά σε εσωτερικό χώροΣποράΜεταφύτευση στο έδαφοςΜεταφύτευσηΚλάδεμαΠολλαπλασιασμόςΛίπανσηΑνθοφορίαΠερίοδος ληθάργου
Πότε να το κάνετεΠερίοδος ληθάργουΤρέχων μήνας

Πώς είναι το σέδο

Το γένος Sedum απλώνεται κυρίως στο βόρειο ημισφαίριο (Ευρώπη, Ασία, Βόρεια Αμερική) και φτάνει ώς την Αφρική και τη Νότια Αμερική. Στη φύση φυτρώνει σε βραχώδη εδάφη, γκρεμούς, τοίχους, ξερά λιβάδια και φτωχά, ρηχά χώματα.

Ο τρόπος ανάπτυξης ποικίλλει: άλλα είδη σχηματίζουν χαμηλό χαλί που απλώνεται, άλλα όρθιες τούφες. Τα φύλλα είναι σαρκώδη, από πλατιά ώς κυλινδρικά, και το χρώμα τους κυμαίνεται από πράσινο και γκρι ώς ασημί, κόκκινο και μπρούντζινο. Οι ρίζες είναι ρηχές και ινώδεις, και τα στελέχη ριζώνουν όπου ακουμπούν στο χώμα. Η ανάπτυξη είναι αργή.

Τα αστεροειδή λουλούδια, συνήθως πεντάπεταλα, σχηματίζουν σκιάδια και ανθίζουν από το καλοκαίρι ώς το φθινόπωρο, ανάλογα με το είδος, σε κίτρινο, λευκό, ροζ, κόκκινο ή μωβ. Προσελκύουν μέλισσες, πεταλούδες και μικρά πουλιά, ενώ τα ελάφια μπορεί να τα καταστρέψουν.

Καλλιέργεια και φροντίδα

Φως και θέση

Τα περισσότερα είδη θέλουν ήλιο ή ημισκιά. Σε εσωτερικό χώρο χρειάζονται έντονο, άμεσο φως. Στον κήπο ταιριάζουν σε ξερολιθιές, πρανή, τοίχους και πράσινες στέγες, και λειτουργούν ως φυτά εδαφοκάλυψης. Καλλιεργούνται εξίσου καλά σε γλάστρες και στο μπαλκόνι.

Πότισμα και υγρασία

Ποτίστε με φειδώ και αφήστε το χώμα να στεγνώσει ανάμεσα στα ποτίσματα. Το σέδο αντέχει πολύ στην ξηρασία και προτιμά χαμηλή υγρασία. Το στάσιμο νερό είναι ο βασικός κίνδυνος.

Χώμα και αλλαγή γλάστρας

Χρειάζεται χονδρόκοκκο, στραγγιστό χώμα, κατά προτίμηση μείγμα για κάκτους. Ανέχεται πετρώδη και φτωχά εδάφη (αμμώδη, χαλικώδη, αλλά και πηλώδη αν στραγγίζουν καλά). Η αλλαγή γλάστρας γίνεται Μάρτιο–Απρίλιο ή τον Οκτώβριο.

Λίπανση

Αν θέλετε να λιπάνετε, η κατάλληλη περίοδος είναι ο Μάρτιος και ο Απρίλιος. Σε πλούσιο έδαφος τα ψηλά είδη τείνουν να ξαπλώνουν, γι' αυτό το σέδο δεν χρειάζεται πολλά.

Κλάδεμα

Στα ψηλά είδη, τον Μάρτιο–Απρίλιο κόψτε τις άκρες των βλαστών για πιο χονδρά στελέχη. Μετά την ανθοφορία μπορείτε να αφαιρέσετε τα αποξηραμένα άνθη, αν το θέλετε.

Φύτευση και σπορά

Φυτέψτε σε πλήρη ήλιο και καλά στραγγιζόμενο έδαφος, Μάρτιο–Απρίλιο ή Οκτώβριο–Νοέμβριο. Η σπορά γίνεται Μάρτιο–Απρίλιο ή Οκτώβριο, ενώ σε εσωτερικό χώρο μπορείτε να σπείρετε Φεβρουάριο–Μάρτιο. Οι καρποί είναι μικροί, ξηροί, με πολύ μικροσκοπικούς σπόρους.

Χειμώνας και καλοκαίρι

Τα ανθεκτικά είδη δεν χρειάζονται προστασία το χειμώνα. Τα ευαίσθητα είδη κρατήστε τα μακριά από παγετό και στεγνά. Τον Ιούλιο και τον Αύγουστο το φυτό περνά περίοδο ανάπαυσης, οπότε αποφύγετε το υπερβολικό πότισμα.

Πολλαπλασιασμός

Πολλαπλασιάζεται εύκολα με μοσχεύματα βλαστού ή φύλλου, με διαίρεση και με σπόρο. Οι καλύτεροι μήνες είναι ο Απρίλιος, ο Μάιος, ο Ιούνιος και ο Σεπτέμβριος. Τα φύλλα που πέφτουν εύκολα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για νέα φυτά.

Προβλήματα

Σάπια στελέχη: οφείλονται σε υγρό ή κακά στραγγιζόμενο χώμα. Βελτιώστε τη στράγγιση και ποτίστε λιγότερο. Οι σήψεις ριζών και στελεχών είναι οι συνηθισμένες ασθένειες.

Ψηλά είδη που ξαπλώνουν: αιτία είναι η σκιά ή το πλούσιο έδαφος. Φυτέψτε σε πλήρη ήλιο και κόψτε τις κορυφές την άνοιξη.

Τα φύλλα πέφτουν εύκολα: είναι φυσικό χαρακτηριστικό ή οφείλεται στον χειρισμό, γι' αυτό πιάνετε το φυτό απαλά.

Από τα ζωύφια, προσέξτε γυμνοσάλιαγκες, σαλιγκάρια και τον οτιόρρυγχο.

Χρήση

Τα φύλλα των περισσότερων ειδών τρώγονται, όπως το Sedum reflexum που χρησιμοποιείται ως ξινό χόρτο στη σαλάτα. Ορισμένα είδη, όπως τα S. rubrotinctum και S. acre, δεν ενδείκνυνται. Χωρίς σίγουρη αναγνώριση του είδους, μην τρώτε το φυτό.

Για το φυτό σας

Συχνές ερωτήσεις

Πόσο συχνά ποτίζεται το σέδο;Λίγο και αραιά. Αφήνετε το χώμα να στεγνώσει εντελώς ανάμεσα στα ποτίσματα και αποφεύγετε τις υγρές συνθήκες.
Αντέχει το σέδο στον παγετό;Τα ανθεκτικά είδη αντέχουν έξω χωρίς προστασία. Τα ευαίσθητα είδη πρέπει να μένουν χωρίς παγετό και στεγνά.
Πώς πολλαπλασιάζεται το σέδο;Με μοσχεύματα βλαστού ή φύλλου, με διαίρεση ή με σπόρο, κυρίως Απρίλιο–Ιούνιο και τον Σεπτέμβριο.
Γιατί σαπίζουν τα στελέχη του σέδο;Συνήθως από υγρό ή κακά στραγγιζόμενο χώμα. Βελτιώστε τη στράγγιση και ποτίστε λιγότερο.
Είναι το σέδο τοξικό για γάτες και σκύλους;Μπορεί να είναι ήπια τοξικό και για τα δύο. Κρατήστε το μακριά τους· πρόκειται για πληροφορία και όχι για κτηνιατρική συμβουλή.
Πότε ανθίζει το σέδο;Ανθίζει από τον Μάιο ώς τον Σεπτέμβριο, ανάλογα με το είδος.
Μετάβαση στην αρχήΜετάβαση στην αρχή