Centranthus ruber
Caprifoliaceae
Επίσης: κεντράνθος, κόκκινη βαλεριάνα
Ο κεντράνθος (Centranthus ruber), γνωστός και ως κόκκινη βαλεριάνα, είναι πολυετές φυτό που ταιριάζει σε ηλιόλουστα, ξηρά σημεία του κήπου. Ανθίζει πλούσια και αρωματικά από την άνοιξη ως το φθινόπωρο και χρειάζεται ελάχιστη φροντίδα. Το μόνο που θέλει προσοχή είναι να μη μένει το έδαφος μουσκεμένο και να μην σπείρει τον κήπο ανεξέλεγκτα.
- Φως
- Πλήρης ήλιος, Ήλιος έως ημισκιά
- Πότισμα
- Χαμηλές
- Υγρασία
- Χαμηλή
- Θερμοκρασία
- 10–25 °C, ελάχ. -23 °C
- Δυσκολία
- Εύκολο
- Ύψος
- 45–90 cm
Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους
Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.
Πώς είναι ο κεντράνθος
Είναι πόα πολυετής, με θυμωνιά από πολλούς χοντρούς βλαστούς, ελαφρώς ξυλώδεις στη βάση. Τα φύλλα είναι πράσινα με γκριζωπή απόχρωση. Συνήθως απλώνεται σε πλάτος 30 έως 90 εκ. και αναπτύσσεται με μέτριο ρυθμό.
Τα άνθη σχηματίζουν μεγάλα, διακλαδισμένα σκιάδια από εκατοντάδες μικρά, αρωματικά λουλούδια με πέντε λοβούς και μικρή απόφυση (πέταλο με «πεδιλάκι»). Τα χρώματα είναι κόκκινο, ροζ, λευκό και μωβ. Ανθίζει από τον Απρίλιο ως τον Σεπτέμβριο και ξαναανθίζει όταν το καλοκαίρι είναι δροσερό.
Είναι αυτοφυές στη Μεσόγειο, από την Πορτογαλία και την Ισπανία ως την Ελλάδα και την ευρωπαϊκή Τουρκία, αλλά και στο Μαρόκο, την Αλγερία και την Τυνησία. Φυτρώνει σε ασβεστολιθικούς βράχους, άγονα πετρώδη εδάφη, άκρες δρόμων και παλιούς τοίχους με ασβεστοκονίαμα.
Καλλιέργεια και φροντίδα
Φως και θέση
Αναπτύσσεται καλύτερα σε πλήρη ήλιο και ανέχεται ελαφρύ μερικό ίσκιο. Είναι εξαιρετική επιλογή για βραχόκηπο, πρανή, πέτρινους τοίχους και ξηρά παρτέρια. Επειδή προσελκύει μέλισσες και πεταλούδες, ταιριάζει και σε κήπο φιλικό προς τους επικονιαστές. Τα κομμένα άνθη κρατούν καλά σε βάζο.
Πότισμα και υγρασία
Μόλις εγκατασταθεί, αντέχει πολύ καλά την ξηρασία. Ποτίστε μόνο σε παρατεταμένες περιόδους χωρίς βροχή. Η χαμηλή υγρασία του αέρα δεν το ενοχλεί.
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι το υπερβολικό νερό: το συνεχώς βρεγμένο έδαφος μπορεί να προκαλέσει σήψη του λαιμού και κατάρρευση του φυτού.
Έδαφος
Προτιμά φτωχό, αμμώδες ή χαλικώδες, ασβεστούχο και καλά στραγγιζόμενο έδαφος. Το pH κυμαίνεται συνήθως περίπου από 6,5 έως 8,5. Σε πλούσιο έδαφος οι βλαστοί γίνονται μαλακοί και πέφτουν, γι' αυτό μην το λιπαίνετε και μην το φυτεύετε σε εμπλουτισμένο χώμα.
Σπορά και φύτευση
Η σπορά και η φύτευση γίνονται τον Μάρτιο, τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο. Διαλέξτε σημείο με πλήρη ήλιο και χώμα που δεν κρατά νερό, και αφήστε χώρο 30 έως 90 εκ. για να απλωθεί.
Κλάδεμα
Κόψτε τα μαραμένα άνθη μετά την ανθοφορία. Έτσι περιορίζετε την αυτοσπορά και ενθαρρύνετε νέα άνθηση. Το φυτό κόβεται χαμηλά τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, ή αλλιώς νωρίς την άνοιξη.
Ο καρπός είναι μικρός και ξηρός, με χνουδωτό λοφίο σαν της πικραλίδας, και τον μεταφέρει ο άνεμος. Αν δεν κόψετε τα άνθη εγκαίρως, το φυτό σπέρνεται ελεύθερα και εμφανίζονται νεαρά φυτά παντού.
Χειμώνας
Είναι ανθεκτικό στον παγετό και μένει στο έδαφος όλο τον χρόνο. Αντέχει έως περίπου -23 °C, πολύ κάτω από τα συνήθη χειμωνιάτικα χαμηλά των -6 °C. Τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο μπαίνει σε περίοδο ανάπαυσης. Φροντίστε μόνο ο λαιμός του φυτού να μη βρίσκεται σε βρεγμένο χώμα.
Πολλαπλασιασμός
Πολλαπλασιάζεται με σπόρο, με διαίρεση και με μοσχεύματα βλαστού. Η κατάλληλη εποχή είναι ο Μάρτιος, ο Οκτώβριος και ο Νοέμβριος.
Συνηθισμένα προβλήματα
Σήψη λαιμού και κατάρρευση: οφείλεται σε συνεχώς υγρό έδαφος. Βελτιώστε την αποστράγγιση και μην υπερποτίζετε.
Πολλά νεαρά φυτά γύρω: προέρχονται από τον άφθονο σπόρο που μεταφέρει ο άνεμος. Κόψτε τα άνθη πριν ωριμάσουν οι σπόροι.
Μαλακοί βλαστοί που πέφτουν: φταίει το πλούσιο έδαφος ή ο πολύς ίσκιος. Φυτέψτε σε φτωχό χώμα με πλήρη ήλιο και κλαδέψτε μετά την ανθοφορία.
Από τα έντομα μπορεί να εμφανιστούν αφίδες και αλευρώδη κοκκοειδή (μαλακόψειρες).
Χρήση
Τα νεαρά φύλλα τρώγονται ωμά ή ελαφρά βρασμένα και οι ρίζες μπαίνουν σε σούπες. Συλλέγονται τον Απρίλιο, τον Μάιο και τον Ιούνιο. Τα άνθη είναι ιδανικά ως κομμένα λουλούδια.

























































































