Μετάβαση στο περιεχόμενο
Μετάβαση στο υποσέλιδο

Λευκή ελάτη

Abies alba · Pinaceae

Επίσης: ελάτη abies alba

Η λευκή ελάτη (Abies alba) είναι αειθαλές κωνοφόρο βουνού, με κωνικό σχήμα και ίσιο κορμό. Γνωστή και ως λευκό έλατο, είναι πλήρως ανθεκτική στο κρύο, αλλά θέλει χώρο, δροσερό μέρος και σταθερή υγρασία. Στα ζεστά, ξηρά ελληνικά καλοκαίρια το πότισμα και η θέση είναι τα βασικά.

Φως
Ημισκιά, Ήλιος έως ημισκιά
Πότισμα
Μέτριες
Υγρασία
Υψηλή
Θερμοκρασία
5–22 °C, ελάχ. -30 °C
Δυσκολία
Μέτριας δυσκολίας
Ύψος
30–50 m

Φροντίδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους

Ημερολόγιο για κλίμα Μεσογειακό.

ΣποράΜεταφύτευση στο έδαφοςΚλάδεμαΠολλαπλασιασμόςΠερισσότερο πότισμαΑνθοφορίαΠερίοδος ληθάργου
Πότε να το κάνετεΠερίοδος ληθάργουΤρέχων μήνας

Πώς είναι η λευκή ελάτη

Είναι μακρόβιο, αργά αναπτυσσόμενο δέντρο με κωνική κόμη και ορόφους από απλωτά κλαδιά. Συνήθως φτάνει τα 30-50 m ύψος. Οι βελόνες είναι πλατιές και επίπεδες, μήκους 1,8-3 cm, γυαλιστερές και σκούρες πράσινες από πάνω, με δύο ασημόλευκες λωρίδες από κάτω και εγκοπή στην άκρη. Στους βλαστούς απλώνονται σε δύο σειρές. Το φύλλωμα είναι αρωματικό.

Δεν κάνει κανονικά άνθη. Τον Απρίλιο και τον Μάιο εμφανίζονται αρσενικοί και θηλυκοί κώνοι, διακριτικοί. Οι ώριμοι κώνοι είναι όρθιοι, μήκους 9-17 cm, και διαλύονται πάνω στο δέντρο ελευθερώνοντας φτερωτούς σπόρους. Η ρίζα είναι βαθιά πασσαλώδης και συγκρατεί το έδαφος.

Το φυσικό της περιβάλλον είναι τα βουνά της Ευρώπης, από τα Πυρηναία έως τη Νορμανδία, μέσω των Άλπεων και των Καρπαθίων, νότια ως την Ιταλία, τα Βαλκάνια, τη Βουλγαρία και τη βόρεια Ελλάδα. Συνήθως ζει σε δροσερά, υγρά δάση στα 300-1.700 m, με πάνω από 1.000 mm βροχόπτωση, μαζί με έλατα, πεύκα και οξιές.

Καλλιέργεια και φροντίδα

Φως και θέση

Τα νεαρά δέντρα ανέχονται τη σκιά. Γενικά η λευκή ελάτη πηγαίνει καλά από ήλιο έως ημισκιά, κυρίως σε μέρη με δροσερό καλοκαίρι. Διαλέξτε δροσερό, υγρό και προφυλαγμένο σημείο με πολύ χώρο, γιατί το δέντρο γίνεται μεγάλο.

Πότισμα και υγρασία

Θέλει μέτριο αλλά σταθερό πότισμα και υγρό κλίμα. Η ξηρασία και η ζέστη την ταλαιπωρούν, και η ανοχή της σε λειψυδρία είναι χαμηλή. Ποτίστε περισσότερο από τον Ιούνιο έως τον Αύγουστο και μην αφήνετε το έδαφος να στεγνώνει εντελώς. Σε περιοχές με ζεστά, ξηρά καλοκαίρια, αυτό είναι το πιο κρίσιμο σημείο της φροντίδας.

Έδαφος

Προτιμά πλούσιο, βαθύ χώμα που στραγγίζει καλά αλλά διατηρεί υγρασία, όπως το αμμοπηλώδες με οργανική ύλη. Ανέχεται ευρύ φάσμα pH, περίπου 5-7,5. Λόγω της πασσαλώδους ρίζας χρειάζεται βάθος.

Φύτευση

Φυτεύεται τον Φεβρουάριο, τον Οκτώβριο ή τον Νοέμβριο. Χρειάζεται μεγάλο χώρο και δροσερό, υγρό, προστατευμένο σημείο. Είναι ευαίσθητη στη ρύπανση του αέρα, οπότε αποφύγετε θέσεις δίπλα σε έντονη κυκλοφορία.

Κλάδεμα

Χρειάζεται ελάχιστο κλάδεμα. Αφαιρέστε τα ξερά ή σπασμένα κλαδιά, τον Φεβρουάριο, και φροντίστε να μένει ένας κεντρικός βλαστός στην κορυφή.

Χειμώνας

Είναι πλήρως ανθεκτική στο κρύο και αντέχει έως περίπου -30 °C, πολύ πιο κάτω από έναν τυπικό ελληνικό χειμώνα με ελάχιστη γύρω στους -6 °C. Από τον Δεκέμβριο έως τον Φεβρουάριο βρίσκεται σε περίοδο ανάπαυσης και δεν χρειάζεται προστασία.

Πολλαπλασιασμός

Πολλαπλασιάζεται με σπόρο, που σπέρνεται τον Φεβρουάριο ή τον Μάρτιο.

Χρήσεις και οικολογική αξία

Τα κλαδιά χρησιμοποιούνταν παλαιότερα για την παρασκευή μπίρας από έλατο. Το ρητινώδες αιθέριο έλαιο χρησιμοποιείται σε αρώματα και εισπνοές.

Οι μέλισσες συλλέγουν το μελίτωμα των αφίδων και φτιάχνουν μέλι ελάτης. Το φύλλωμα και οι κώνοι φιλοξενούν προνύμφες σκώρων.

Για το φυτό σας

Συχνές ερωτήσεις

Πόσο ψηλή γίνεται η λευκή ελάτη;Συνήθως φτάνει τα 30-50 m, αλλά αναπτύσσεται αργά. Χρειάζεται μεγάλο χώρο.
Αντέχει η λευκή ελάτη τη ζέστη και την ξηρασία;Όχι πολύ. Θέλει σταθερή υγρασία και υποφέρει σε ξηρασία και ζέστη, γι' αυτό το καλοκαίρι, από Ιούνιο έως Αύγουστο, χρειάζεται περισσότερο πότισμα.
Αντέχει η λευκή ελάτη στον παγετό;Ναι, είναι πλήρως ανθεκτική και αντέχει έως περίπου -30 °C.
Πότε φυτεύεται η λευκή ελάτη;Τον Φεβρουάριο, τον Οκτώβριο ή τον Νοέμβριο.
Πώς πολλαπλασιάζεται η λευκή ελάτη;Με σπόρο, που σπέρνεται τον Φεβρουάριο ή τον Μάρτιο.
Τι χώμα χρειάζεται η λευκή ελάτη;Πλούσιο, βαθύ και καλά στραγγιζόμενο χώμα που κρατά υγρασία. Ανέχεται ευρύ φάσμα pH, περίπου 5-7,5.
Μετάβαση στην αρχήΜετάβαση στην αρχή