Με λίγα λόγια
- Σκουπίζετε το στρώμα με το εξάρτημα για ταπετσαρίες μία φορά τον μήνα και δύο φορές τον χρόνο του κάνετε γενικό καθαρισμό με μαγειρική σόδα. Το προστατευτικό το πλένετε στους 60 °C, θερμοκρασία που τα ακάρεα δεν αντέχουν.
- Το αίμα το πλένετε μόνο με κρύο νερό, γιατί το ζεστό «ψήνει» την πρωτεΐνη μέσα στις ίνες.
- Για τα ούρα χρησιμοποιείτε ξίδι αραιωμένο με νερό 1:1 και σόδα, για τους παλιούς λεκέδες ενζυμικό καθαριστικό.
- Τον αφρώδη πυρήνα δεν τον μουσκεύετε ποτέ, η υγρασία μέσα του στεγνώνει μέρες και μπορεί να πιάσει μούχλα.
Πρώτα όμως ετοιμάστε μερικά πράγματα που μάλλον θα βρείτε στην κουζίνα και στο μπάνιο.
Τι θα βρείτε στο άρθρο:
- Γιατί να καθαρίζετε το στρώμα
- Τι θα χρειαστείτε
- Πώς καθαρίζω το στρώμα με σόδα, βήμα βήμα
- Πώς να καθαρίσετε το στρώμα από ούρα
- Πώς να καθαρίσετε το στρώμα από λεκέδες
- Πώς βγαίνει το αίμα από το στρώμα
- Πώς να καθαρίσετε το στρώμα από κιτρινίλες και ιδρώτα
- Πώς να καθαρίσετε το στρώμα από τα ακάρεα
- Μπορώ να καθαρίσω το στρώμα με ατμοκαθαριστή;
- Πώς να καθαρίσετε αφρώδες στρώμα
- Πώς να βγάλετε τα χνούδια από το στρώμα
- Πώς να προστατέψετε το στρώμα
- Συχνές ερωτήσεις
Γιατί να καθαρίζετε το στρώμα
Μέσα σε μια νύχτα, ανάλογα με τη θερμοκρασία του υπνοδωματίου, ιδρώνετε από ένα τέταρτο ως μισό λίτρο νερό και μεγάλο μέρος του καταλήγει στο κάλυμμα και στον πυρήνα. Μαζί με τον ιδρώτα πέφτουν στο στρώμα νεκρά κύτταρα του δέρματος, που είναι η τροφή των ακάρεων. Τα ίδια τα ακάρεα δεν τσιμπούν, την αλλεργία όμως την προκαλούν πρωτεΐνες κυρίως στα περιττώματά τους. Ο τακτικός καθαρισμός λοιπόν δεν είναι μόνο θέμα εμφάνισης. Αναπνέετε καλύτερα στο κρεβάτι και το στρώμα κρατά περισσότερο το σχήμα του.
Τι θα χρειαστείτε
- ηλεκτρική σκούπα με εξάρτημα για ταπετσαρίες και φίλτρο HEPA
- μαγειρική σόδα, για διπλό στρώμα υπολογίστε περίπου μισό κιλό
- λευκό ξίδι και ψεκαστήρα
- υγρό πιάτων
- οξυζενέ 3% από το φαρμακείο για λεκέδες από αίμα και ιδρώτα
- δύο ως τρία λευκά πανάκια μικροϊνών
Τα χρωματιστά πανιά αφήστε τα στην άκρη, γιατί σε ανοιχτόχρωμο κάλυμμα μπορεί να ξεβάψουν.
Πώς καθαρίζω το στρώμα με σόδα, βήμα βήμα
Τον γενικό καθαρισμό τον τελειώνετε μέσα σε ένα πρωί, τον περισσότερο χρόνο δουλεύει η σόδα για εσάς. Ξεκινήστε νωρίς, ώστε το στρώμα να στεγνώσει ως το βράδυ.
Ξεστρώστε το κρεβάτι
Βγάλτε τα σεντόνια και το προστατευτικό στρώματος και πλύνετέ τα στους 60 βαθμούς, θερμοκρασία στην οποία τα ακάρεα δεν επιβιώνουν.
Σκουπίστε όλο το στρώμα
Περάστε αργά την πάνω επιφάνεια, τα πλαϊνά και τις ραφές, όπου μαζεύεται η περισσότερη σκόνη. Αν το στρώμα γυρίζει, σκουπίστε και την κάτω πλευρά.
Περιποιηθείτε τους λεκέδες
Καθαρίστε κάθε λεκέ ανάλογα με το είδος του, όπως περιγράφουμε παρακάτω. Αφήστε τους να στεγνώσουν λίγο.
Πασπαλίστε το στρώμα με σόδα
Απλώστε τη μαγειρική σόδα με ένα σουρωτήρι σε λεπτό στρώμα σε όλη την επιφάνεια. Δεσμεύει την υγρασία και τις μυρωδιές.
Αφήστε τη να δράσει
Η σόδα χρειάζεται τουλάχιστον τέσσερις ώρες, ακόμη καλύτερα όλη τη μέρα. Ανοίξτε το παράθυρο και αφήστε τον ήλιο να μπει στο δωμάτιο.
Σκουπίστε τη σόδα
Περάστε το στρώμα προσεκτικά, ιδανικά δύο φορές σταυρωτά. Στρώστε το κρεβάτι όταν το στρώμα είναι στεγνό στην αφή.
Αυτός ο γενικός καθαρισμός αρκεί μία φορά το εξάμηνο. Οι λεκέδες όμως δεν περιμένουν τόσο και ο καθένας θέλει διαφορετική μεταχείριση.
Πώς να καθαρίσετε το στρώμα από ούρα
Με παιδιά ή κατοικίδια, τα ούρα θα φτάσουν στο στρώμα αργά ή γρήγορα. Όσο πιο γρήγορα ξεκινήσετε, τόσο μικρότερη η πιθανότητα να περάσουν στον πυρήνα.
- Απορροφήστε το βρεγμένο σημείο με χαρτί κουζίνας και πιέστε δυνατά. Μην τρίβετε, γιατί θα απλώσετε τα ούρα.
- Ψεκάστε τον λεκέ με ξίδι και νερό ανακατεμένα μισό μισό και αφήστε τα να δράσουν δέκα λεπτά.
- Απορροφήστε ξανά με στεγνό πανί.
- Ρίξτε στο σημείο ένα παχύ στρώμα μαγειρικής σόδας και αφήστε την όλη νύχτα να τραβήξει την υγρασία και τη μυρωδιά.
- Το πρωί σκουπίστε τη σόδα.
Τα ξεραμένα ούρα που έχουν ήδη κιτρινίσει το ξίδι δεν τα διασπά. Χρησιμοποιήστε ενζυμικό καθαριστικό, για παράδειγμα από pet shop, του οποίου τα ένζυμα διασπούν τους κρυστάλλους του ουρικού οξέος και μαζί τους και τη μυρωδιά. Αν έχετε μικρά παιδιά, πάρτε ένα αδιάβροχο προστατευτικό. Τότε δεν χρειάζεται να καθαρίζετε το στρώμα από ούρα, αρκεί να πλύνετε το προστατευτικό.
Πώς να καθαρίσετε το στρώμα από λεκέδες
Για τους περισσότερους λεκέδες ισχύει ο ίδιος κανόνας: κρύο νερό, λίγο υγρό πιάτων και ταμπονάρισμα από την άκρη προς το κέντρο. Μην τρίβετε και μην αφήνετε το νερό να περάσει στον πυρήνα. Ορισμένοι λεκέδες όμως θέλουν δική τους μέθοδο:
| Λεκές | Με τι καθαρίζεται | Προσοχή |
|---|---|---|
| Καφές, τσάι | χλιαρό νερό με υγρό πιάτων και μια κουταλιά ξίδι | τον φρέσκο απορροφήστε πρώτα με πανί |
| Κόκκινο κρασί | αλάτι, μετά αφρός από υγρό πιάτων | το αλάτι δεν το τρίβετε, το αφήνετε να ρουφήξει |
| Μακιγιάζ, κρέμα | λίγες σταγόνες καθαρό οινόπνευμα σε βαμβάκι | δοκιμάστε πρώτα στην άκρη |
| Άγνωστος λεκές | κρύο νερό και λίγο υγρό πιάτων | το χλιαρό νερό δοκιμάστε το μετά |
Οι περισσότερες ερωτήσεις πάντως αφορούν δύο λεκέδες, στους οποίους αφιερώνουμε ξεχωριστή ενότητα.
Πώς βγαίνει το αίμα από το στρώμα
Το αίμα είναι πρωτεΐνη και η ζέστη το σταθεροποιεί μέσα στις ίνες. Γι' αυτό μη χρησιμοποιείτε ποτέ ζεστό νερό ούτε πιστολάκι μαλλιών. Το ίδιο ισχύει και για το αίμα περιόδου.
- Το φρέσκο αίμα το βγάζετε με πανί βρεγμένο σε κρύο νερό, που το ξεπλένετε συχνά. Ταμποναρίζετε, δεν τρίβετε.
- Το ξεραμένο αίμα το βρέχετε με διάλυμα από κρύο νερό και αλάτι και μετά από μισή ώρα το ταμποναρίζετε.
- Σε λευκό κάλυμμα βοηθά το οξυζενέ 3%. Ρίξτε λίγες σταγόνες στον λεκέ, αφήστε το να αφρίσει και μετά απορροφήστε το σημείο με πανί. Το οξυζενέ λευκαίνει, οπότε σε χρωματιστό κάλυμμα μην το βάζετε.
Πώς να καθαρίσετε το στρώμα από κιτρινίλες και ιδρώτα
Οι κίτρινες στάμπες δημιουργούνται σιγά σιγά και είναι ο πιο συχνός λόγος που ένα στρώμα γερνάει στην όψη πριν γεράσει ο πυρήνας του. Πολύ καλά δουλεύει μια πάστα: σε 200 ml οξυζενέ προσθέστε τρεις κουταλιές σόδα και μια σταγόνα υγρό πιάτων. Απλώστε την με σφουγγαράκι, αφήστε τη να δράσει μία ώρα και μετά σκουπίστε τη με νωπό πανί. Όταν στεγνώσει, σκουπίστε τα υπολείμματα με την ηλεκτρική σκούπα.
Την πάστα την απλώνετε μόνο στο κάλυμμα, όχι στον αφρό, και σε χρωματιστό ύφασμα τη δοκιμάζετε πρώτα σε κρυφό σημείο, γιατί το οξυζενέ λευκαίνει. Την ανακατεύετε πάντα φρέσκια και δεν τη φυλάτε ποτέ σε κλειστό δοχείο, γιατί το οξυζενέ διασπάται και απελευθερώνει οξυγόνο.
Πώς να καθαρίσετε το στρώμα από τα ακάρεα
Τα ακάρεα δεν θα τα διώξετε τελείως από το στρώμα, μπορείτε όμως να μειώσετε τον αριθμό τους τόσο, ώστε να μη σας ενοχλούν.
- Σκουπίζετε τακτικά με σκούπα με φίλτρο HEPA, που δεν ξαναφυσάει τα περιττώματα στον αέρα.
- Πλένετε το προστατευτικό και τα σεντόνια στους 60 °C, χαμηλότερη θερμοκρασία δεν σκοτώνει τα ακάρεα.
- Προσέχετε την υγρασία. Τα ακάρεα ευδοκιμούν πάνω από 60% σχετική υγρασία, κάτω από 50% πολλαπλασιάζονται αργά. Την υγρασία στο υπνοδωμάτιο τη ρίχνετε με σύντομο, έντονο αερισμό και, αν χρειαστεί, με αφυγραντήρα.
- Αερίζετε το κρεβάτι. Το πρωί μην το στρώνετε αμέσως, αφήστε το στρώμα ξεσκέπαστο τουλάχιστον είκοσι λεπτά να φύγει ο νυχτερινός ιδρώτας.
Στους αλλεργικούς αξίζει και ένα αντιακαρικό κάλυμμα από πυκνοϋφασμένο ύφασμα. Πρέπει να κλείνει όλο το στρώμα με φερμουάρ, ένα προστατευτικό μόνο στην πάνω επιφάνεια δεν σταματά τα ακάρεα.
Μπορώ να καθαρίσω το στρώμα με ατμοκαθαριστή;
Τον ατμό τον αντέχει μόνο το αποσπώμενο κάλυμμα ή η επιφάνεια ενός στρώματος με ελατήρια, και μόνο σε γρήγορες κινήσεις από απόσταση, χωρίς να μουσκέψει το ύφασμα. Μετά αφήστε το στρώμα να στεγνώσει εντελώς πριν το στρώσετε. Σε αφρώδη στρώματα και στρώματα μνήμης ο ατμός δεν κάνει, γιατί φέρνει μαζί υγρασία και ζέστη, και σε λεκέδες από αίμα επίσης όχι, γιατί η ζέστη τους σταθεροποιεί.
Πώς να καθαρίσετε αφρώδες στρώμα
Το αφρώδες πολυουρεθάνης, όπως και τα στρώματα ψυχρού αφρού ή μνήμης, ρουφά το νερό και στεγνώνει πολύ αργά. Η υγρασία μέσα του μπορεί να μουχλιάσει χωρίς να τη δείτε από έξω. Γι' αυτό το αφρώδες στρώμα δεν το καταβρέχετε ποτέ ούτε το περνάτε με σκούπα που πλένει, αλλά το καθαρίζετε έτσι:
- Βγάλτε το κάλυμμα με το φερμουάρ και πλύνετέ το σύμφωνα με την ετικέτα, συνήθως στους 40 ή 60 °C.
- Σκουπίστε τον γυμνό πυρήνα από όλες τις πλευρές.
- Πασπαλίστε τον με σόδα και μετά από μερικές ώρες σκουπίστε τη.
- Τους λεκέδες στον πυρήνα μόνο τους ταμποναρίζετε με πανί ελαφρά βρεγμένο σε νερό με λίγο υγρό πιάτων.
- Το κάλυμμα το ξαναφοράτε μόνο όταν είναι εντελώς στεγνό.
Ο αφρός μνήμης επιπλέον δεν αντέχει τη ζέστη, οπότε μην τον στεγνώνετε με πιστολάκι ούτε πάνω στο καλοριφέρ.
Πώς να βγάλετε τα χνούδια από το στρώμα
Τα χνούδια δημιουργούνται από την τριβή και τα περισσότερα βρίσκονται εκεί όπου κοιμάστε. Τα αφαιρείτε με ηλεκτρική αποχνουδωτική μηχανή, που περνά πάνω από το κάλυμμα σαν ξυριστική μηχανή. Κινήστε τη ελαφρά, χωρίς να πιέζετε, αλλιώς μπορεί να κόψει το ύφασμα. Στα φθηνότερα καλύμματα τα χνούδια ξαναβγαίνουν και, αν το κάλυμμα αφαιρείται, συχνά συμφέρει να αγοράσετε καινούργιο.
Πώς να προστατέψετε το στρώμα
Ο καλύτερος καθαρισμός είναι αυτός που δεν χρειάζεται να κάνετε. Μερικές συνήθειες προσθέτουν χρόνια στη ζωή του στρώματος:
- Χρησιμοποιείτε προστατευτικό στρώματος. Το πλένετε μαζί με τα σεντόνια και ο πυρήνας μένει καθαρός. Ανάμεσα στα προστατευτικά στρώματος θα βρείτε και διαπνέοντα και αδιάβροχα.
- Γυρίζετε το στρώμα μία φορά στους τρεις μήνες, και αν έχει δύο όψεις το αναποδογυρίζετε. Έτσι φθείρεται ομοιόμορφα.
- Μην τρώτε στο κρεβάτι και μην αφήνετε πάνω του βρεγμένες πετσέτες.
Ακόμη και με την καλύτερη φροντίδα όμως το στρώμα κάποτε τελειώνει, συνήθως μετά από οκτώ ως δέκα χρόνια. Τι να προσέξετε όταν αγοράζετε καινούργιο, το εξηγούμε στο άρθρο Τι στρώμα να διαλέξω.
Συχνές ερωτήσεις
Κάθε πότε πρέπει να καθαρίζω το στρώμα;
Περάστε το με την ηλεκτρική σκούπα κάθε μήνα και ρίξτε σόδα δύο φορές τον χρόνο. Τους λεκέδες καθαρίστε τους μόλις γίνουν, οι ξεραμένοι φεύγουν πολύ πιο δύσκολα.
Μπορώ να πλύνω το στρώμα με σκούπα που πλένει;
Πλύνετε μόνο το αποσπώμενο κάλυμμα. Τα στρώματα με ελατήρια έχουν κάτω από το κάλυμμα και στρώσεις αφρού και πολλοί κατασκευαστές απαγορεύουν τον υγρό καθαρισμό στους όρους της εγγύησης. Το αφρώδες στρώμα και το στρώμα μνήμης δεν τα πλένετε καθόλου, το νερό θα έμενε στον πυρήνα ως το τέλος της εβδομάδας.
Με τι να καθαρίσω το στρώμα από ούρα;
Τα φρέσκα ούρα απορροφήστε τα, ψεκάστε από πάνω ξίδι ανακατεμένο με νερό και πασπαλίστε το σημείο με σόδα, την οποία σκουπίζετε το πρωί. Για τον παλιό λεκέ πάρτε ενζυμικό καθαριστικό.
Πόσο χρόνο θέλει το στρώμα για να στεγνώσει;
Μετά τον καθαρισμό ενός λεκέ αρκούν λίγες ώρες με ανοιχτό παράθυρο. Μετά από γενικό υγρό καθαρισμό υπολογίστε μια ολόκληρη μέρα και μην το στρώσετε πριν στεγνώσει.
Καλή ξεκούραση σε ένα καθαρό στρώμα!
